II SAB/Po 18/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. na przewlekłość Starosty w przedmiocie rozpoznania skargi administracyjnej postanawia: odrzucić skargę /-/ J. Szuma

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. M. Ł. wniosła skargę (sądowoadministracyjną) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę. Wyjaśniła, że [...] lipca 2019 r. złożyła do Starosty skargę na działanie organu administracji publicznej (dołączyła do niej wówczas odpowiedź na pismo z dnia [...] lipca 2019 r. otrzymane w sprawie [...]). M. Ł. zaznaczyła, że jej wystąpienie związane było z faktem, iż wcześniej, to jest do dnia [...] lipca 2019 r., nie informowano jej o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych w miejscowości [...], na terenie należącej do niej działki. Dopiero w tej dacie dowiedziała się telefonicznie od sąsiadki o tym, że bez jej wiedzy zezwolenie na realizację drogi zostało wydane, jak również, że toczy się postępowanie odszkodowawcze. M. Ł. wywiodła dalej, że celem jej skargi z lipca 2019 r. (to jest skargi na działanie organu – uw. Sądu) było zwrócenie organowi uwagi na fakt nie poinformowania jej o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym oraz o wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej. Po dacie wniesienia skargi M. Ł. doręczano co prawda korespondencję w sprawie postępowania odszkodowawczego, jednakże nijak nie odniesiono się do jej wniosków i zarzutów. Skarżąca wręcz odniosła wrażenie, że jej wystąpienie z [...] lipca 2019 r. zostało pominie milczeniem, a wskazane zaniedbania i nienależyte wykonywane zadania przez pracowników – zignorowane. M. Ł. uznała, że nie rozpoznanie opisywanej wyżej skargi wyczerpuje znamiona bezczynności. Z tego powodu złożyła [...] grudnia 2019 r. ponaglenie. Zostało ono rozpoznane przez Wojewodę, który wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] Organ ten nie uznał ponaglenia za zasadne, gdy chodzi o sprawę o odszkodowanie. Tymczasem M. Ł. przypomniała, że jej ponaglenie dotyczyło prowadzenia postępowania i wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych z pominięciem jej osoby. Początkowo, to jest bezpośrednio po wpływie skargi w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, w zarządzeniu rejestracyjnym (wstępnym) Przewodniczącego Wydziału II Sądu, przedmiot skargi określono jako przewlekłość w sprawie "zezwolenia na realizację inwestycji drogowej". Z takim właśnie opisem przedmiotu sprawy wysłano do M. Ł. wezwanie o podanie numeru PESEL (zob. wezwanie z dnia [...] marca 2020 r. – k. 11 akt sądowych). Skarżąca odpowiedziała pismem z dnia [...] marca 2020 r., podając numer PESEL. Jednocześnie jednak wyjaśniła, że jej skarga – wbrew jej opisowi – nie dotyczy przewlekłości Starosty w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarga, choć związana z tym postępowaniem, dotyczy, "przewlekłości prowadzenia postępowania przez Starostę w postaci braku jakiejkolwiek reakcji (przez okres ponad 5 miesięcy!) na złożone w dniu [...] lipca 2019 r. pismo zawierając Skargę na działanie organu administracji publicznej" (kursywa – skarżąca). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie Sąd zaznacza, że przyjął – stosownie do wyjaśnień M. Ł. przedstawionych w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. – iż przedmiotem skargi jest przewlekłość Starosty w zakresie załatwienia jej skargi administracyjnej złożonej [...] lipca 2019 r. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi (z uwagi na zbieżność nazw środków zaskarżenia, podkreślić należy, że "skarga" składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest skargą sądowoadministracyjną; "skarga" z [...] lipca 2019 r. była skargą administracyjną na działanie organu). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – uw. Sądu, dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne; - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której skarga została wniesiona na przewlekłość Starosty w zakresie załatwienia skargi administracyjnej z dnia [...] lipca 2019 r. na działalność organu. Ostatnia wymieniona skarga na działalność Starosty stanowi tzw. skargę powszechną (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem w sprawach skarg administracyjnych nie można działań organu kwestionować przed sądem administracyjnym, to oznacza, że przeszkoda taka jest również aktualna, gdy chodzi o dopuszczalność złożenia skarg na bezczynność lub przewlekłość w omawianym zakresie. W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga M. Ł. na przewlekłość Starosty w przedmiocie rozpoznania skargi administracyjnej jest z całą pewnością skargą sądową złożoną na przewlekłość niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni przewlekłość organu, a przewlekłość ta dotyczyć ma aktu niepodlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, to skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma