Sygnatura
II SAB/Po 132/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 5 sierpnia 2026 r., II SAB/Po 132/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 5 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 5 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie: Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
W dniu 27 kwietnia 2026 r. M. Ł. (dalej również: skarżący; wnioskodawca) wniósł drogą elektroniczną (za pośrednictwem platformy ePUAP) skargę na bezczynność Prezydenta Miasta (dalej również: Prezydent skarżącego z dnia 12 marca 2026 r., uzupełniony pismem z dnia 13 kwietnia 2026 r., domagając się: 1. zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej poprzez: a) wskazanie osoby lub organu, który podjął decyzję o wielkości nakładu publikacji "[...]", b) wskazanie podstawy faktycznej tej decyzji (w szczególności dokumentu, uzgodnienia, dyspozycji); 2. stwierdzenia bezczynności organu; 3. stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 12 marca 2026 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym zwrócił się [do Prezydenta Miasta – uw. wł. Sądu] m.in. o: wskazanie osoby lub organu, który podjął decyzję o wielkości nakładu publikacji "[...]" i wskazanie podstawy tej decyzji. Organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 26 marca 2026 r. oraz pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r., a w odpowiedziach tych organ: a) wskazał rozbieżne informacje dotyczące nakładu (2000 egzemplarzy oraz 4200 egzemplarzy); b) wskazał, że realizacja zadania odbywała się na podstawie protokołu uzgodnień podpisanego przez Przewodniczącą Zarządu; c) jednocześnie stwierdził, że "nie posiadamy informacji, kto podjął decyzję o wielkości nakładu". Skarżący zarzucił Prezydentowi Miasta: 1. bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, gdyż organ nie udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące "podmiotu decyzyjnego" i "podstawy faktycznej decyzji o wydatkowaniu środków publicznych", gdyż zamiast tego organ uchylił się od udzielenia informacji, wskazując na brak jej charakteru jako informacji publicznej lub brak jej posiadania; 2. naruszenie art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądane informacje dotyczą gospodarowania środkami publicznymi oraz sposobu podejmowania decyzji przez organy publiczne – stanowią one klasyczną informację publiczną i podlegają udostępnieniu; 3. bezpodstawne uznanie, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej, gdyż organ błędnie przyjął, że wskazanie podstawy decyzji oraz ustalenie podmiotu decyzyjnego nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy żądanie to dotyczy konkretnych faktów oraz dokumentów istniejących w obrocie, a nie tworzenia nowych informacji ani dokonywania wykładni prawa; 4. wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu, gdyż organ wskazuje na istnienie konkretnego nakładu publikacji, realizacji zadania i protokołu uzgodnień, a jednocześnie twierdzi, że nie posiada informacji o tym, kto podjął decyzję w tym zakresie – powyższe oznacza brak zapewnienia transparentności wydatkowania środków publicznych lub nieujawnienie informacji będących w posiadaniu organu. Według skarżącego rażące naruszenie prawa polega w tej sprawie na odmowie udzielenia informacji publicznej poprzez jej zakwalifikowanie jako niepodlegającej udostępnieniu, przy jednoczesnym przyznaniu, że organ nie posiada wiedzy o podmiocie podejmującym decyzję dotyczącą wydatkowania środków publicznych. Skarżący podniósł, że sprawa dotyczy bezpośrednio gospodarowania środkami publicznymi i działalności organów jednostki pomocniczej miasta. W tym zakresie obowiązek jawności ma charakter szczególnie istotny i nie może być ograniczany. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o: 1. oddalenie skargi w całości; 2. "ewentualnie, w razie stwierdzenie przez Sąd bezczynności organu, stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsc a z rażącym naruszeniem prawa"; 3. przeprowadzanie dowodów z następujących dokumentów: 1) wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 marca 2026 r. i 13 kwietnia 2026 r. – na fakt zakresu żądanych przez skarżącego informacji, niejednoznacznego sformułowania pierwszego wniosku oraz późniejszego doprecyzowania przez skarżącego, że pytania dotyczą publikacji realizowanej przez Centrum Kultury [...] (dalej również: CK [...]), 2) odpowiedzi organu z dnia 26 marca 2026 r. i 24 kwietnia 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej – na fakt udzielenia przez organ odpowiedzi na wnioski skarżącego oraz przekazania informacji pozostających w posiadaniu organu, 3) skargi wnioskodawcy z dnia 27 kwietnia 2026 r. – na fakt treści zarzutów podnoszonych przez skarżącego, 4) wiadomości e-mail B. W. z Centrum Kultury [...] z dnia 25 lutego 2026 r. – na fakt przekazania organowi informacji dotyczącej wysokości nakładu publikacji "[...]", sposobu ustalenia nakładu oraz przyczyn zmiany liczby wydrukowanych egzemplarzy, 5) aneksu do protokołu uzgodnień z dnia 5 listopada 2025 r., stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 29 maja 2024 r. – na fakt powierzenia Centrum Kultury [...] realizacji zadania "Współorganizacja wydarzeń dla mieszkańców", w tym przygotowania i wydruku publikacji "[...]", oraz ustalenia kwoty przeznaczonej na realizację tego zadania, 6) protokołu uzgodnień z dnia 6 października 2025 r. dotyczącego zadania "Skład i druk czasopisma osiedlowego" – na fakt odrębności czasopisma osiedlowego "[...]" wydawanego przez Miasto [...] od publikacji realizowanej przez CK [...], 7) umowy nr [...] – na fakt zawarcia przez organ umowy dotyczącej składu i druku czasopisma osiedlowego "[...]" wydawanego przez Miasto [...] (dalej również: Miasto), parametrów technicznych czasopisma oraz planowanego nakładu wydania, 8) postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. [...] – na fakt rejestracji czasopisma "[...]", ustalenia wydawcy czasopisma oraz redaktora naczelnego, 9) zarządzenia nr [...] Dyrektora Wydziału Wspierania Jednostek Pomocniczych Miasta (dalej: Dyrektor WWJPM) z dnia 6 listopada 2025 r. – na fakt powołania redaktora naczelnego oraz redakcji czasopisma osiedlowego "[...]", a także określenia zakresu odpowiedzialności redaktora naczelnego. W uzasadnieniu Prezydent Miasta wyjaśnił, że Rada Osiedla [...], uchwałą nr [...] z dnia 22 sierpnia 2024 r. w sprawie projektu planu wydatków na okres pięcioletni 2025-2029 oraz uchwałą nr [...] z dnia 24 kwietnia 2025 r. w sprawie wniosku do Centrum Kultury [...] o dokonanie zmiany w planie finansowym na okres pięcioletni 2025-2029, przeznaczyła środki w wysokości [...] zł na zadanie "Współorganizacja wydarzeń dla mieszkańców" do realizacji przez Centrum Kultury [...]. Zgodnie z protokołem uzgodnień z dnia 5 listopada 2025 r. (w załączniku), w ramach realizacji powyższego zadania, część tej kwoty tj. [...] zł, przeznaczono na przygotowanie i wydruk publikacji "[...]". Z kolei uchwałą nr [...] z dnia 26 czerwca 2025 r. w sprawie aktualizacji projektu planu wydatków na okres pięcioletni w zakresie lat 2026-2029, Rada Osiedla przeznaczyła kwotę [...]zł na zadanie "Skład i druk czasopisma osiedlowego" do realizacji przez Wydział Wspierania Jednostek Pomocniczych Miasta. Następnie, uchwałą nr [...] z dnia 30 października 2025 r. w sprawie wydawania czasopisma osiedlowego Rada Osiedla postanowiła o wydawaniu bezpłatnego czasopisma osiedlowego o tytule "[...]" (tj. o takim samym tytule, jak publikacja wydawana przez CK [...]) oraz wniosła o powołanie redaktora naczelnego i składu redakcji. Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r., zarejestrował tytuł, którego wydawcą jest Miasto [...]. Jednocześnie zarządzeniem nr [...] Dyrektora WWJPM powołano redaktora naczelnego oraz skład redakcji czasopisma osiedlowego "[...]", określając zakres obowiązków redaktora naczelnego zgodnie z przepisami prawa prasowego. W dalszej kolejności organ zawarł umowę z wykonawcą na druk czasopisma – umowa nr [...] przewidywała m.in. druk dwóch wydań czasopisma w nakładzie 2 000 egzemplarzy każde. W dniu 12 marca 2026 r. wpłynął do organu wniosek skarżącego (który ówcześnie pełnił funkcję radnego Osiedla [...]) o udzielenie informacji publicznej w zakresie sprawozdania z działalności Zarządu Osiedla [...] (dalej również: Zarząd Osiedla) oraz publikacji "[...]". W zakresie pytań z punktów 1-4 wniosku, dotyczących sprawozdania z działalności Zarządu Osiedla, wnioskodawcy udzielono w terminie ustawowym odpowiedzi zgodnie z przedłożonym wnioskiem. Jednocześnie organ w dniach 6 marca oraz 27 marca 2026 r. otrzymał wnioski o udostępnienie informacji od innej radnej Osiedla [...], które dotyczyły czasopisma zarejestrowanego przez Miasto w sądzie. Prezydent Miasta podkreślił, że wniosek skarżącego był sformułowany w sposób niejednoznaczny i nieprecyzyjny, bowiem nie wskazywał wprost, o którą publikację chodzi, a w momencie złożenia przedmiotowego wniosku równolegle funkcjonowały dwie publikacje posługujące się tytułem "[...]" – publikacja realizowana przez Centrum Kultury [...] oraz czasopismo osiedlowe zarejestrowane przez Miasto [...]. Okoliczność ta wynika z dokumentów dotyczących rejestracji czasopisma, protokołów uzgodnień oraz umowy zawartej przez organ na skład i druk czasopisma osiedlowego. W konsekwencji omyłkowo skarżący otrzymał od organu informacje dotyczące czasopisma zarejestrowanego w Rejestrze Dzienników i Czasopism, a nie publikacji wydanej przez CK [...]. Dalej organ wyjaśnił, że następnie wnioskodawca dnia 13 kwietnia 2026 r. skierował do organu ponowny wniosek o uzupełnienie informacji publicznej, uściślając, że zapytanie nie dotyczyło czasopisma "[...]" wydawanego przez Miasto [...], lecz publikacji realizowanej przez CK [...]. W związku z powyższym organ ponownie przeanalizował wniosek i udzielił w terminie odpowiedzi na podstawie informacji, które były w posiadaniu organu. Prezydent Miasta podkreślił, że realizatorem zadania było CK [...], a protokół uzgodnień oraz inne wytyczne dotyczące zadania ustalane były przez Zarząd Osiedla, bez obecności pracownika organu. Informacja o tym, ile wynosi nakład publikacji została organowi przekazana w wiadomości e-mail od pracownika CK [...] i znalazła się w odpowiedzi na drugi wniosek. Organ wskazał na to, że z wiadomości e-mail przekazanej przez B. W. z Centrum Kultury [...] wynika, że pierwotnie zakładano nakład 3 000 egzemplarzy, jednak ostatecznie – z uwagi na mniejszą liczbę stron publikacji niż pierwotnie planowano – możliwe było wydrukowanie 4 200 egzemplarzy w ramach środków przewidzianych w protokole uzgodnień. Organ stwierdził, że odpowiedź na pytanie, kto jest odpowiedzialny za ustalenie wielkości nakładu, nie została udzielona z uwagi na to, że organ nie posiada takiej informacji, o czym wnioskodawca został poinformowany w udzielonej mu odpowiedzi. Ponadto Prezydent Miasta zauważył, że wnioskodawca żądał wskazania podstawy prawnej do podjęcia decyzji o wielkości nakładu oraz wyrażenia opinii co do kompletności i rzetelności sprawozdania z prac Zarządu Osiedla. Według organu takie informacje nie stanowią informacji publicznej, dlatego też organ "udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pytania stanowiące informację publiczną w rozumieniu ustawy, natomiast w zakresie pytań niestanowiących informacji publicznej wskazał treść postanowienia NSA, zgodnie z którym wnioskodawca nie może [w tej sprawie – uw. wł. Sądu] domagać się odpowiedzi na część z zadanych pytań". Organ stwierdził, że nie udostępnił informacji na następujące pytania: 1. "Kto oraz na jakiej podstawie podjął decyzję o wielkości ostatniego nakładu [...][,] jak również kto ponosi odpowiedzialność za zamieszczone tam treści". Organ wyjaśnił, że nie udzielił informacji na pierwszą część pytania, ponieważ nie posiada informacji, kto podjął decyzję o wielkości nakładu. W odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2026 r. organ udzielił odpowiedź na drugą część tego pytania, wskazując, że "Przewodnicząca Zarządu Osiedla [...], w punkcie 4, XXI sesji Rady Osiedla z 12 lutego 2026 r., poinformowała, że osobą odpowiedzialną za redakcję ww. publikacji jest Pan T. D.". 2. "(...) wskazanie konkretnej podstawy prawnej do podejmowania takich decyzji (decyzji o wielkości nakładu) przez Zarząd - z pominięciem Rady Osiedla i bez jakiegokolwiek preliminarza wydatków[,] który precyzowałby, jakie dobra i usługi mają być nabywane za określone kwoty. Organ podniósł, że nie udzielił informacji, ponieważ zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wskazanie podstawy prawnej podjęcia decyzji o nakładzie nie stanowi informacji publicznej. 3. "Czy przyjęli Państwo dokument sprawozdania zarządu z działalności w roku 2025 jako kompletny i rzetelny oraz czy nie dostrzegają Państwo w tym dokumencie braków wymagających uzupełnienia?". Organ wyjaśnił, że nie udzielił informacji, ponieważ zgodnie z orzecznictwem wyrażenie stanowiska bądź opinii dotyczącej kompletności i rzetelności przedłożonego sprawozdania zarządu nie stanowi informacji publicznej. Przy tak przedstawionym stanie sprawy, Prezydent Miasta stwierdził, że zarzuty dotyczące bezczynności organu są bezzasadne, bowiem organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na oba wnioski o udostępnienie informacji publicznej, co uczynił w pismach z dnia 26 marca 2026 r. oraz 24 kwietnia 2026 r., przekazując informacje pozostające w jego posiadaniu. Argumentował, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy organ pozostaje bierny i nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, w szczególności nie udziela informacji publicznej ani nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż organ każdorazowo podejmował czynności zmierzające do rozpoznania wniosków skarżącego; pierwszy wniosek został zinterpretowany zgodnie z jego literalnym brzmieniem, przy uwzględnieniu okoliczności, że równolegle do organu wpływały wnioski dotyczące czasopisma "[...]" wydawanego przez Miasto [...]. Dopiero w piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r. skarżący doprecyzował, że jego pytania dotyczą publikacji realizowanej przez Centrum Kultury [...]. Nie można również uznać za bezczynność sytuacji, w której organ nie udzielił odpowiedzi na pytania, które nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Żądanie wskazania podstawy prawnej podejmowania określonych decyzji oraz żądanie przedstawienia opinii co do kompletności i rzetelności sprawozdania Zarządu Osiedla [[...]] mają charakter pytań o ocenę i interpretację, a nie o informację publiczną dotyczącą faktów lub dokumentów pozostających w posiadaniu organu. Ponadto Prezydent zauważył, że organ nie posiadał informacji dotyczącej osoby, która podjęła decyzję o wielkości nakładu publikacji realizowanej przez CK [...], o czym skarżący został poinformowany, zaś ustawa o dostępie do informacji publicznej nie nakłada na organ obowiązku wytwarzania nowych informacji ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia informacji, których organ nie posiada. W konsekwencji, skoro organ pozostawał w kontakcie ze skarżącym, podejmował czynności zmierzające do realizacji wniosku oraz udzielił odpowiedzi w zakresie informacji publicznej pozostającej w jego posiadaniu, to działanie takie wyklucza możliwość przypisania organowi stanu bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. Zarazem Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie – ewentualnie zaś pominiętych – w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21 - to i wszelkie inne powołane w niniejszym uzasadnianiu orzeczenia dostępne są pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę, na podstawie akt tejże sprawy (w tym dokumentacji nadesłanej przez organ przy przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę), bez odrębnego przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z dokumentów przedstawionych Sądowi przez organ. Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz, czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) - dalej: u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05). Dodać należy, że w odniesieniu do skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu, tj. środka, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 1917/18, 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2433/18 i 21 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 4287/18). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów przywołanej ustawy pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Należy mieć na uwadze, że szczególne terminy załatwienia sprawy w przedmiocie informacji publicznej zostały określone w art. 13 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ obowiązany jest udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem (patrz np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt III SAB/Po 20/26). Ponadto wyjaśnienia wymaga, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Natomiast w razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada (a zatem nie jest zobowiązany do jej udostępnienia) nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2002 r. sygn. akt II SAB 289/02 i 16 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1644/09 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/12). Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że Prezydent Miasta jako organ wykonawczy gminy (Miasta [...]) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z kolei skarżący jest zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jego pierwotny wniosek z dnia 12 marca 2026 r., uzupełniony (doprecyzowany) w piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r., co do zasady dotyczy szeroko rozumianego dostępu do informacji o sprawach publicznych. Ogólnie ujmowany przedmiot żądania (łącznie odczytana treść wniosku) odnosił się do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p., tj. danych publicznych, w tym do dokumentów urzędowych (pkt 4) i informacji o majątku publicznym (pkt 5) –z tym jednakże zastrzeżeniem, o którym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta w ustawowo przewidzianym terminie udostępnił skarżącemu takie żądane przez niego informacje publiczne, które znajdowały się w posiadaniu organu. Natomiast co do tej części żądania wniosku, która nie dotyczyła informacji publicznej, w odpowiedni sposób poinformował o tym wnioskodawcę. Wynika to jednoznacznie z sekwencji działań przedstawionych w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. Pierwsza odpowiedź organu z dnia 26 marca 2026 r. na żądanie określone we wniosku z dnia 12 marca 2026 r. w części odnosiła się do innej publikacji o nazwie "[...]" niż ta, o którą – jak się finalnie okazało – chodziło skarżącemu. Sąd podziela stanowisko organu, że w przedstawionym stanie sprawy wniosek skarżącego z dnia 12 marca 2026 r. co do publikacji "[...]" nie był jednoznaczny, gdyż równolegle funkcjonowały dwie publikacje posługujące się tytułem "[...]" – publikacja realizowana przez Centrum Kultury [...] oraz czasopismo osiedlowe zarejestrowane przez Miasto [...]. Skoro jednocześnie skarżący we wniosku domagał się informacji dotyczącej sprawozdania z działalności Zarządu Osiedla [...], organ mógł początkowo zinterpretować treść wniosku, jako dotyczącą czasopisma osiedlowego "[...]" wydawanego przez Miasto [...] i udzielić pierwszej odpowiedzi w piśmie z dnia 26 marca 2026 r. w stosunku do tej publikacji. Po doprecyzowaniu i uzupełnieniu wniosku przez skarżącego w piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r., Prezydent Miasta w odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2026 r. niezwłocznie udostępnił skarżącemu takie informacje dotyczące innej publikacji o tej samej nazwie, lecz wydawanej przez Centrum Kultury [...], jakimi dysponował. Skoro organ stwierdził, że nie posiada informacji, kto jest odpowiedzialny za ustalenie wielkości nakładu tej ostatniej publikacji, to zasadnie poinformował o tym skarżącego w odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2026 r. Jeżeli zaś skarżącemu taka odpowiedź nie wystarcza – gdyż jest przekonany, że organ takie informacje jednak powinien mieć – może ewentualnie odpowiednich wyjaśnień w tym zakresie dochodzić w trybem skargowym, o którym mowa w art. 227 i nast. k.p.a. (w ramach tzw. skargi powszechnej). Zasadniczo organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych jest rada gminy (patrz: art. 229 pkt 3 k.p.a.). Co się tyczy odpowiedzi na żądania skarżącego dotyczące wskazania konkretnej podstawy prawnej do podejmowania decyzji w zakresie wydatkowania środków (w tym ewentualnie o wielkości nakładu czasopisma) przez Zarząd Rady Osiedla z pominięciem samej Rady Osiedla [...], należy zgodzić się z organem, że wskazanie przez organ podstawy prawnej podjęcia decyzji o nakładzie wydawanego czasopisma (ostatniego wydania) nie stanowi informacji publicznej. Podobnie, jak wyjaśnianie skarżącemu, czy przyjęty dokument sprawozdania Zarządu Rady Osiedla [...] z działalności w roku 2025 został uznany za kompletny i rzetelny oraz czy organ nie dostrzega w tym dokumencie braków wymagających uzupełnienia. Wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi przez podmiot zobowiązany (patrz: wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02). Skoro zaś pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów, to jest nią przede wszystkim treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. (patrz np. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2025 r. sygn. akt III OSK 153/25). Inaczej rzecz ujmując, informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych. Jeżeli na dzień złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej i udzielania odpowiedzi na wniosek nie ma dokumentu, który stanowiłby materialne utrwalenie określonych faktów, nie można skutecznie żądać udostępnienia informacji publicznej co do takich okoliczności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 137/23). Wyjaśnianie podstawy prawnej konkretnych działań organu również nie jest informacją o sprawach publicznych. Nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych. Ubocznie należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się ponadto, że wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czyli swego rodzaju opinia prawna, również nie stanowi informacji publicznej (patrz np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2026 r. sygn. akt III OSK 1862/25). Dlatego też udzielone przez organ skarżącemu wyjaśnienia w pismach z dnia 26 marca i 24 kwietnia 2026 r. należało w tym względzie uznać za wystarczające z perspektywy obowiązków organu, do którego skierowano żądanie udostępnienia informacji publicznej. Prezydent Miasta w niniejszej sprawie nie był zobowiązany do wskazania skarżącemu podstawy prawnej do podjęcia decyzji o wielkości nakładu wyżej wskazanej publikacji lokalnej, skoro nie dysponuje danymi pozwalającymi na pozytywne udzielenie odpowiedzi skarżącemu, kto konkretnie taką decyzję podjął, jak też wyrażanie opinii co do kompletności i rzetelności sprawozdania z prac Zarządu Osiedla [...] nie stanowią informacji publicznej. Przy tym, jednocześnie organ poinformował skarżącego, że części żądanych przez niego informacji organ nie posiada, a tym samym nie jest możliwe ich udostępnienie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może też bezpośrednio służyć egzekwowaniu od organu realizacji innych obowiązków służących dopiero pozyskaniu przez organ informacji – w tym przypadku polegających na poszukiwaniu na żądanie skarżącego przez organ wykonawczy gminy dalszych, dodatkowych wyjaśnień w ramach wewnętrznej struktury jednostek pomocniczych rady gminy. Należy jeszcze raz podkreślić, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczy wyłącznie informacji istniejących i znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do ich udostępnienia. Organ nie może zatem udostępnić informacji, którymi faktycznie nie dysponuje, skoro zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją posiada. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy takiej informacji rzeczywiście nie posiada – i to także nawet wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 1322/24). W takiej sytuacji poinformowanie wnioskodawcy o braku informacji żądanej od organu stanowi prawidłową reakcję na wniosek. Nieposiadanie informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi zaś na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku. Skoro Prezydent Miasta udzielił odpowiedzi w zakresie tej części wniosku skarżącego, która dotyczyła informacji publicznej będącej w posiadaniu organu, a zarazem odniósł się również do pozostałej części żądania, wyjaśniając, że wskazanych informacji nie posiada, jak też że część zapytań nie dotyczy przedmiotowo zakresu informacji publicznej, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy skarżącego lub w inny sposób naruszył jego prawa jako podmiotu występującego do organu o udzielenie informacji publicznej. W konsekwencji należało uznać, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony prawidłowo – tak co do zakresu udzielonej odpowiedzi, jak też co do zachowania ustawowo określonego terminu. Tym samym zarzuty skargi, za pomocą których skarżący kwestionuje sposób lub termin załatwienia jego wniosku, nie znajdują uzasadnienia w ustalonym stanie sprawy. Sam fakt, że skarżący nie uzyskał wszystkich żądanych informacji nie oznacza bowiem, że organ pozostawał bezczynny w załatwieniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wynikało to z faktu, że części żądanych informacji organ nie posiadał – a która to okoliczność została skarżącemu wyraźnie zakomunikowana przez Prezydenta Miasta w udzielonej odpowiedzi – jak też że inna część zapytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej (patrz: pismo organu z dnia 24 kwietnia 2026 r.). Podsumowując, Sąd stwierdza, że z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że takie materiały (informacje), jakimi Prezydent Miasta dysponował w związku z żądaniem skarżącego określonym we wniosku z dnia 12 marca 2026 r., uzupełnionym w piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r., zostały wnioskodawcy udostępnione. Natomiast nie jest i nie może być bezczynny organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji), który wprawdzie nie udostępnia żądanej informacji, ale jednocześnie w sposób sprawny, rzetelny i przekonujący informuje wnioskodawcę, że jej nie posiada albo żądanie wnioskodawcy nie dotyczy informacji publicznej (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 87/25). Taka właśnie sytuacja w odniesieniu do tego zakresu nieudostępnionych informacji, który został wskazany w skardze, miała miejsce w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że organ nie dopuścił się zarzucanej bezczynności. W takim stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Skarżony organ
- Prezydent Miasta
- Sędziowie
- Jacek Rejman /sprawozdawca/ Paweł Daniel /przewodniczący/ Robert Talaga
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Łd 191/26 · 5 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Łodzi z 5 sierpnia 2026 r., II SAB/Łd 191/26
Sygnatura: I SAB/Sz 183/26 · 5 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Szczecinie z 5 sierpnia 2026 r., I SAB/Sz 183/26
Sygnatura: II SAB/Łd 173/26 · 5 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 5 sierpnia 2026 r., II SAB/Łd 173/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny