II SAB/Po 131/23

Dnia 27 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2023 roku sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do rozpoznania wniosku z dnia 9 lipca 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pismem z 9 lipca 2023 r. J. M. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w O. o przesłanie przez ePUAP: - informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od 1 marca 2023 r., - elektronicznej wersji dokumentów (lub ich treści) wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami. W piśmie z 30 lipca 2023 r. J. M. skierował natomiast do tut. Sądu skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej, przez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość jej przesłania. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 9 lipca 2023 r., 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z 8 sierpnia 2023 r. poinformowano skarżącego na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od 1 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę, ujętą w piśmie z 9 sierpnia 2023 r., Starosta wniósł o umorzenie postępowania. Organ wskazał, że w ramach autokontroli zrealizował w całości wniosek strony. W piśmie procesowym z 24 sierpnia 2023 r. skarżący oświadczył, że w związku z tym, iż po otrzymaniu skargi organ udostępnił żądane informacje modyfikuje pkt. 1 petitum skargi w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego brzmienia wnosi o stwierdzenie bezczynności na dzień wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jako że przedmiotem obecnie rozpatrywanej skargi uczyniono bezczynność Starosty zaistniały podstawy do zastosowania przywołanej regulacji. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 P.p.s.a. Jest to odstępstwo od wyrażonej w art. 10 P.p.s.a. zasady jawności postępowania, w świetle której rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawę rozpatrzenia złożonej skargi stanowiły przepisy art. 149 P.p.s.a. Zgodnie z jego § 1 sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, co wynika z § 1a, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kontrolowanej sprawie skarżący zwrócił się do Starosty z wnioskiem z 9 lipca 2023 r. o przesłanie informacji w zakresie działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od 1 marca 2023 wraz z elektroniczną wersją dokumentów lub ich treści wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami. Nie jest sporne między stronami, że powyższy wniosek dotyczył informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Nie budzi także wątpliwości tut. Sądu, że wniosek skarżącego do takich informacji się odnosił. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Termin wynikający z tego przepisu w przypadku wniosku skarżącego upływał 24 lipca 2023 r., jako że wniosek ten wpłynął w niedzielę 9 lipca 2023 r., a organ miał możliwość zapoznania się z nim 10 lipca 2023 r., o czym świadczy umieszczona na nim prezentata. W tym względzie pomocniczo powołać się można na art. 57 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Jest to rozwiązanie powszechnie przyjmowane przez prawodawcę przy obliczaniu biegu terminów i to w różnych gałęziach prawa (por. art. 115 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.). Odpowiedź na wniosek skarżącego udzielona została pismem z 8 sierpnia 2023 r. Starosta do udzielenia tych informacji pozostawał zatem w bezczynności. Organ nie zastosował przy tym art. 13 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że Starosta dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), jednak po wniesieniu skargi, a przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego obejmującą wnioskowane informacje publiczne. Wobec ostatniego postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty do rozpoznania wniosku z 9 lipca 2023 r. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Nie czyni to bezprzedmiotowym całości postępowania przed tut. Sądem, skoro w świetle przywołanych już regulacji art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. Sąd nadal zobligowany jest do stwierdzenia zaistniałego stanu bezczynności, a także do zbadania tego, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a. charakter stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez Starostę nie miało rażącego charakteru. Sąd miał na względzie to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz z 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17, wyroki WSA w Krakowie z 23 lipca 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 67/19 oraz z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 73/19, CBOSA). Tymczasem przekroczenie terminu przez Starostę w rozpatrywanym przypadku jest nieznaczne i brak jest podstaw do uznania, żeby wynikało z lekceważenia prawa skarżącego do informacji publicznych. Podsumowując powyższe wskazać trzeba, że postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego należało umorzyć zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym postanowiono w pkt I. sentencji wyroku. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. w pkt II. i III. sentencji wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, jednak nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, postanowiono w pkt IV. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.