II SAB/Po 123/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2026 r. w sprawie ze skargi Fundacji na bezczynność Dyrektora Szpitala w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szpitala do rozpoznania pkt 1 wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2026 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Szpitala do rozpoznania pkt 2-7 wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2026 r.; 3. stwierdza, że Dyrektor Szpitala dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, 4. stwierdza, że ww. bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie; 6. zasądza od Szpitala na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Fundacja (dalej jako "Fundacja" albo "Skarżąca") pismem z 13 lutego 2026 r., który wpłynął do organu 23 marca 2026 r. zwróciła się do Dyrektora Szpitala (dalej również jako "organ" lub "Szpital") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej czy w Szpitalu dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (tekst jedn. Dz. U. z 2022 roku, poz. 1575 ze zm.; dalej: ustawa). We wniosku wskazano, że w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, Skarżąca wnioskuje o udzielenie informacji odnośnie: 1. liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020r., a skończywszy na 31 grudnia 2025r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji /CD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 2. Ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy udzielono w Szpitalu w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ze wskazań psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, z podziałem na poszczególne miesiące od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 3. Jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 4. Jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerwania ciąży była aborcja próżniowa? 5. Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego dziecka, w wyniku przerwania ciąży? 6. Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 7. Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży? Ile razy doszło do urodzenia żywego i zastosowania tych procedur w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ? Pismem z dnia 31 marca 2026 r. organ udzielił informacji dotyczącej przerywania ciąży w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2025 r. ze wskazaniem podstawy prawnej udzielenia świadczeń oraz ilości świadczeń w poszczególnych latach. Pismem z dnia 20 kwietnia 2026 r. Fundacja złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Szpitala wnosząc o: 1. zobowiązanie Szpitala do rozpatrzenia wniosku Fundacji o udzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Fundacja wskazała, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 23 marca 2026 r., co wynika z treści odpowiedzi organu. Termin na jego rozpatrzenie upłynął bez pełnego załatwienia sprawy, przy czym organ nie skorzystał z możliwości jego przedłużenia w trybie art. 13 ust. 2 ustawy. Żądane informacje dotyczą działalności podmiotu publicznego w postaci podmiotu leczniczego, w szczególności sposobu wykonywania świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Mają one charakter danych statystycznych i zagregowanych, nieodnoszących się do indywidualnych pacjentów, a zatem mieszczą się w zakresie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W szczególności informacje o metodach wykonywania zabiegów przerwania ciąży odnoszą się do sposobu organizacji i realizacji świadczeń zdrowotnych przez podmiot publiczny, a nie do danych o stanie zdrowia konkretnych pacjentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż pismem z dnia 31 marca 2026 roku (w ustawowym trybie i terminie), Organ udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, tj. wskazał, że świadczenia z zakresu przerywania ciąży były realizowane w Szpitalu we wskazanym we wniosku okresie oraz przedstawił dane ilościowe z lat 2020-2025 wraz ze wskazaniem podstawy prawnej udzielenia świadczeń. Wyłącznie te informacje (spośród wskazanych we wniosku) stanowiły informację publiczną, podlegającą udostępnieniu. Organ podjął zatem czynności w sprawie, rozpoznał wniosek i udostępnił informację publiczną w ustawowym terminie. Okoliczność ta została przyznana przez Skarżącą i pozostaje bezsporna. W pozostałym zakresie (tj. co do pytań wskazanych szczegółowo powyżej) Organ nie udostępnił informacji wskazanych we wniosku z dnia 13 lutego 2026 r., albowiem nie stanowiły one informacji publicznej. Wnioskowane informacje nie podlegały udostępnieniu, a zatem Organ, do którego skierowano wniosek nie był zobowiązany do ich udostępnienia ani wydania postulowanej w wywiedzionej skardze decyzji odmownej. W dalszej części uzasadnienia organ po przywołaniu fragmentu uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2020 roku, sygn. III SAB/Gl 45/20 wskazał, iż jeżeli Sąd w przywołanym wyroku wyłączył spod zakresu informacji publicznej same dane ilościowe o przeprowadzanych zabiegach przerywania ciąży, tym bardziej statusu informacji publicznej nie mają informacje jakościowe, w tym dotyczące medycznych przesłanek do wykonania konkretnych zabiegów. Objęte są one bowiem szczególną tajemnicą wynikającą z art. 4c samej ustawy o przerywaniu ciąży, jak i tajemnicą lekarską - jak widać - nawet wówczas, gdy dotyczą anonimowych pacjentek. Ponadto organ wskazał, iż wnioskowane dane stanowią informacje objęte tajemnicą medyczną (lekarską, położniczą) i zawarte zostały w dokumentacji medycznej pacjentek Szpitala, która nie podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej, co potwierdza wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. IV SAB/Wr 785/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie judykaty przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.1.2020 r., I OSK 2433/18). Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie". Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Należy zwrócić uwagę, że kwestia tego, iż Szpital należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie jest sporna pomiędzy stronami. Sąd zatem porządkowo wskazuje, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Użyte w treści przepisu sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że katalog podmiotów podlegających przepisom ustawy zawarty w art. 4 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis ten znajduje zastosowanie m.in. do podmiotów leczniczych prowadzonych w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym. Szpital, jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991 ze zm.) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością (art. 44 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że Szpital jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako jednostka dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, tj. zadania z zakresu ochrony zdrowia (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 18 maja 2023 r. II SAB/Ol 61/23 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W tym miejscu wskazać należy, iż pomiędzy stronami powstał spór czy wnioskowane informacje faktycznie stanowią informację publiczną. Wobec powyższego wskazać należy, iż Fundacja zwróciła się o udostępnienie informacji czy w Szpitalu dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (tekst jedn. Dz. U. z 2022 roku, poz. 1575 ze zm.; dalej: ustawa). We wniosku wskazano, że w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, Skarżąca wnioskuje o udzielenie informacji odnośnie: 1. liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020r., a skończywszy na 31 grudnia 2025r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji /CD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 2. Ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy udzielono w Szpitalu w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ze wskazań psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, z podziałem na poszczególne miesiące od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 3. Jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 4. Jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerwania ciąży była aborcja próżniowa? 5. Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego dziecka, w wyniku przerwania ciąży? 6. Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 7. Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży? Ile razy doszło do urodzenia żywego i zastosowania tych procedur w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ? W ocenie Sądu o ile informacje wnioskowane w punkcie mieszczą się częściowo w pojęciu informacji publicznej, to w zakresie pozostałych zagadnień, w szczególności określonych w pkt 2-7, nie mamy do czynienia z informacją publiczną, na co słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Wobec powyższego wskazać należy, iż w punktach 2, 3 i 6 Fundacja żądała udostępnienia informacji o liczbie przeprowadzanych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, podstawy wykonania zabiegu(pkt. 3) czy też wad płodu (pkt 6). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić też należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów. Sąd podziela twierdzenie organu, wskazujące na przeszkody w wytworzeniu takiej informacji, a które nie pozwalają uznać, że wnioskowana w tym zakresie informacja ma charakter informacji publicznej. Istotny bowiem jest tutaj charakter źródła tego rodzaju danych. Do wytworzenia takiej informacji konieczna byłaby bowiem analiza dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków przerwania ciąży. Organ słusznie zaś zauważa, że dokumentacja medyczna i zawarte w niej dane nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. 2024 r. poz. 581), pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W myśl art. 23 ust. 2 ww. ustawy - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został w art. 26 ust. 3 ustawy. Jest to katalog zamknięty. Dokumentacja medyczna nie stanowi więc informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Nie odnosi się ona bowiem do zadań publicznych realizowanych przez organ, czy też do gospodarowania mieniem publicznym, a wyłącznie do stanu zdrowia pacjenta. Warto również zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrażony w wyroku z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2551/24 (orzczenia.nsa.gov.pl). Wyrok ten został wydany w sprawie, w której stroną skarżącą była Fundacja. W sprawie tej skarżąca zwróciła się innego szpitala o udostępnienie informacji publicznej w zbliżonym zakresie jak w niniejszej sprawie. W wyżej wskazanym wyroku NSA stwierdził, że wniosek skarżącej w omawianej nie stanowi informacji publicznej. NSA zwrócił uwagę na jeszcze inny kwestię związaną z charakterem żądanych w tym zakresie informacji. NSA zauważył mianowicie, że podstawą przeprowadzenia terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej jest wywołane ciążą zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Istotą udzielenia świadczenia zdrowotnego na podstawie tego przepisu jest więc stwierdzenie negatywnego wpływu ciąży na życie lub zdrowie kobiety ciężarnej. NSA zwrócił uwagę, że skarżąca Fundacja domaga się natomiast udzielenia informacji: "w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady". Zdaniem NSA przeprowadzenie terminacji ciąży z uwagi na "problemy psychiczne matki" nie odnosi się do wykonania tego zabiegu w warunkach, o jakich mowa w art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej. Pojęcie "problem psychiczny" ma charakter nieostry, niemedyczny i nie da się go przyporządkować do przesłanek, jakimi są zagrożenie zdrowia lub życia kobiety ciężarnej. Przepis art. 4c ust. 1 lit 1 ustawy aborcyjnej nie przewiduje możliwości terminacji ciąży z uwagi na "zdiagnozowane problemy psychiczne matki", lecz z uwagi na zagrożenie, jakie ciążą stanowi dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Również kwestia charakteru wad, jakimi dotknięte jest dziecko poczęte nie ma bezpośredniego wpływu na dopuszczalność przeprowadzenia terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej. Do udzielenia świadczenia na tej podstawie konieczne jest stwierdzenie, że ciąża stanowi przyczynę wywołującą zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Sama ciąża – dziecko poczęte – nie musi zawsze być dotknięta wadami. Zagrożenie dla zdrowia lub życia kobiety nie musi wynikać z wadliwości ciąży, lecz samego faktu, że kobieta jest w ciąży. W ocenie NSA żądanie informacji o charakterze wad dziecka poczętego zdiagnozowanych w ramach udzielenia świadczenia zdrowotnego w postaci terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej dotyczy więc faktów nieistotnych z perspektywy treści normatywnej tego przepisu i wyznaczonego nim zakresu działania Spółki. Informacje te odnoszą się do diagnostycznych rozpoznań współistniejących, których wystąpienie nie jest konieczne do legitymizacji terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej. NSA zauważył również, że informacje medyczne dotyczące dziecka poczętego mogą w ogóle nie być gromadzone lub nie znajdować się w dokumentacji medycznej kobiety w ciąży, u której stwierdzono podstawy do przerwania ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej. Nie są one bowiem konieczne do stwierdzenia zasadności udzielenia tego świadczenia zdrowotnego. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego należy stwierdzić, że informacje o które strona wnioskowała w pkt 2,3 i 6 nie stanowią informacji publicznej. Podobnie należy ocenić informacje wnioskowane w pkt, 4, 5 i 7 gdyż informacje o stosowanych metod i procedur przerywania ciąży stanowią jednostkowe dane medyczne dotyczące konkretnych osób. Tym samym pytania dotyczą konkretnych metod usuwania ciąży (metodą próżniową oraz przy zastosowaniu chlorku potasu), a więc zagadnień z dziedziny sztuki medycznej (ars medici). Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie określonej metody usunięcia ciąży wynika z przyjętej w konkretnym przypadku procedury medycznej i decyzji lekarskich podjętych w oparciu o przesłanki stricte medyczne, przy jednoczesnej zgodzie pacjenta. Nie ma ona wpływu na wysokość finansowania działalności ani zakres udzielanych świadczeń. Informacje w zakresie zastosowanej metody aborcji znajdują się jedynie w dokumentacji medycznej poszczególnych pacjentów, a więc w dokumentach podlegających ochronie, do których dostęp jest ściśle reglamentowany (art. 23 ust. 2 w zw. z art. 26 ustawy z 6 XI 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz.U. z 2024 r., poz. 581). Nie sposób zatem przyjąć, by pozyskiwanie przez skarżącą jakichkolwiek informacji w powyższym zakresie realizowało cel, jakiemu z założenia służy prawo do informacji publicznej, a więc zapewnieniu przejrzystości systemu wykonywania władzy publicznej i gospodarowania środkami publicznymi. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2025 r., poz. 302 ze zm.), jednostkowymi danymi medycznymi są dane osoby fizycznej o udzielonych, udzielanych i planowanych świadczeniach opieki zdrowotnej oraz dotyczące jej stanu zdrowia, w tym profilaktyki zdrowotnej i realizacji programów zdrowotnych. Danymi medycznymi są więc "zarówno dane osobowe, inne dane osób fizycznych dotyczące uprawnień do świadczeń zdrowotnych (np. stwierdzenie jednostki chorobowej, zdarzenia medyczne kwalifikujące pacjenta do świadczeń zdrowotnych określonego typu), jak i dane przetwarzane w związku z planowanymi, udzielanymi i udzielonymi świadczeniami opieki zdrowotnej oraz profilaktyką zdrowotną i realizacją programów zdrowotnych (np. zaordynowane leki, wyniki badań radiologicznych i laboratoryjnych)", (D. Wąsik [w:] Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia. Komentarz, Warszawa 2015, art. 2). W tym zakresie podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż dane medyczne zawierają zarówno dane osobowe osoby, która otrzymała świadczenie medyczne jak i informacje dotyczące samego świadczenia. Nie mieszczą się one w statuowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definicji informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą one działalności szeroko pojętego Państwa, lecz dotyczą konkretnej jednostkowej osoby fizycznej, wobec której wykonano określoną procedurę medyczną. Tym samym w ocenie Sądu informacje o które wnosiła Fundacja pkt 2-7 nie stanowią informacji publicznej do której udostępnienia zobowiązany byłby Dyrektor Szpitala. Pomimo powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż w zakresie pkt. 2-7 organ dopuścił się bezczynności. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w świetle u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie zwraca się uwagę, że niezależnie od tego, czy żądane we wniosku informacje można kwalifikować jako informację publiczną czy też nie, organ w każdym przypadku zobligowany jest do przeprowadzenia kompleksowej oceny takiego wniosku przy uwzględnieniu obowiązków wynikających z przepisów UoDIP. Nawet gdy żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub też organ nie posiada takiej informacji, organ, do którego skierowano wniosek, winien pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności lub przewlekłości w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (wyrok NSA z 25 września 2024 r., III OSK 2859/22 - publ. CBOSA). W niniejszej sprawie organ przesłał do Fundacji pismo, które w żadnej mierze nie odnosi się do zagadnień zawartych w pkt. 2-7. Z tych też względów organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku w tym zakresie. Jednakże mając na uwadze, iż po wniesieniu skargi - w odpowiedzi na skargę organ – organ udzielił szczegółowych wyjaśnień dlaczego nie udzielił pełnej wnioskowanej informacji, którą to ocenę podzielił skład orzekający, to odpadła podstawa do zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Szpitala do rozpoznania pk. 2- 7 wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd miał przy tym na uwadze, iż odpowiedź na wniosek zawarta została w odpowiedzi na skargę, a więc w piśmie adresowanym do Sądu, to jednakże biorąc pod uwagę, że pismo to zostało doręczone Skarżącej uznać należało, iż odpowiedź na wniosek w tym zakresie została udzielona stosownie do wymogów u.d.i.p. tj. w formie zwykłego pisma informującego, ze nie mamy do czynienia z informacją publiczną. Ponadto należy wskazać, iż przyjęcie stanowiska, że Sąd nie może traktować odpowiedzi na skargę również jako odpowiedzi na wniosek prowadziłoby wyłącznie do zobowiązania Szpitala do przekopiowania swojego stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę ewentualnie uzupełnionego o stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu i przesłanie go do Fundacji zwykłym pismem, którym jest również odpowiedź na skargę. Odnosząc się zaś do kwestii zobowiązania organu do rozpoznania pkt 1 wniosku Fundacji (pkt 1 sentencji wyroku) w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż informacja o samej ilości wykonanych zabiegów przerwania ciąży nie stanowiła informacji publicznej. W ocenie Sądu powyższego nie przesądza treść art. 4c ustawy zgodnie z którym osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. Dokonując oceny czy w przypadku informacji dotyczącej ilości zabiegów przerwania ciąży mamy do czynienia z informacją publiczną należy mieć na uwadze zapisy innych obowiązujących aktów prawnych w tym postanowienia ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. 2026, poz. 851). Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy podmioty gospodarki narodowej są obowiązane do przekazania nieodpłatnie danych dotyczących prowadzonej działalności i jej wyników zgodnie z programem badań statystycznych statystyki publicznej raz w formacie udostępnionym zgodnie z art. 18a ust. 3. Sam program badań statystycznych jest corocznie ustalany w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obecnie jest to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2026 (Dz. U. 2025.1842), a poprzednio rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2024 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2025 (Dz. U. poz. 1653). Analiza zapisów ww. rozporządzeń jak i rozporządzeń z poprzednich lat wskazuje, iż dane statystyczne w zakresie zdrowia i ochrony zdrowia (1.29) obejmują również kwestie przerywania ciąży. W omawianej kwestii istotne są także zapisy formularza statystycznego MZ-29 (Sprawozdanie o działalności szpitala ogólnego wzory formularzy z poszczególnych lat dostępne na stronie https://form.stat.gov.pl/). W dziale 10 formularz MZ-29 znajduje się tabela A dotycząca dodatkowych informacji o działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w zakresie przerywania ciąży. W formularzach statystyk za lata 2023-2025 należało podać ilość przerwanych ogółem z rozpiciem na ciąże przerwane z powodu zagrożenia dla życia lub zdrowia matki i jak ciąże przerwane z powodu czynu zabronionego, a więc z przyczyn wskazanych w art. art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy. Natomiast formularze z lat poprzednich przewidywały dodatkowo informacje w zakresie przerywania ciąży w wyniku badań prenatalnych, a więc przerwania ciążą z powodu wskazanego w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy (obecnie nieobowiązujący). Wobec powyższego skoro szpital był obowiązany do prowadzenia statystyki przerywania ciąży w poszczególnych latach co do liczby przerwanych ciąż z rozbiciem de facto na podstawę prawną jej przerwania to tym samym w tym zakresie dysponował powyższymi danymi, które są gromadzone poza aktami medycznymi. Z tych względów w ocenie Sądu dane ogólne o ilości wykonanych zabiegach przerwania ciąży stanowią informację publiczną gdyż dotyczą zagadnień związanych z wydatkowaniem środków publicznych na ochronę zdrowie.. Zatem organ zasadnie udzielił informacji wyłącznie w zakresie dotyczącym samej ilości zabiegów przerywania ciąż z rozbiciem na poszczególne lata. Jednakże w ocenie Sądu Szpital nie udzielił pełnej informacji na pkt 1 wniosku, ponieważ we wniosku strona jednoznacznie wskazywała, że wnosi o udzielenie informacji z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020r., a skończywszy na 31 grudnia 2025r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Wobec powyższego zauważyć należy, iż na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje także przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, LEX). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro Fundacja wnosiła o udostępnienie informacji w rozbiciu na miesiące, a organ udzielił odpowiedzi podając dane wyłącznie w skali roku, to uznać należy, że w tym zakresie pozostaje w bezczynności. Przy czym Sąd w żadnym wypadku nie przesądza, iż organ jest obowiązany do udzielenia informacji całkowicie zgodnie z żądaniem Fundacji. Jeżeli okaże się, iż wykonując obowiązek wynikający z ustawy o statystyce publicznej organ gromadzi wyłącznie roczne zestawienie, to w tym zakresie wystarczające będzie poinformowanie wnioskodawcy, iż organ nie dysponuje miesięcznymi danymi o ilości wykonanych zabiegów. Podobnie w przypadku kwestii wskazania tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń Sąd nie przesądza, iż organ ma udzielić takiej informacji, a co istotne nie przesądza, że powyższe stanowi informację publiczną. Jeżeli na podstawie prowadzonych statystyk organ nie może udzielić informacji to w tym przypadku nie będziemy mieli do czynienia z informacją publiczną, gdyż do jej wytworzenia koniecznym byłoby analizowanie dokumentacji medycznej co uznać należy za niedopuszczalne, co Sąd szczegółowo uzasadnił w części odnoszącej się do pkt 2-7 wniosku Fundacji. Reasumując powyższe wskazać należy, iż przedstawienie informacji nieadekwatnej do treści wniosku skutkować musiało w zobowiązaniu organu do ponownego rozpoznania pkt 1 wniosku Fundacji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § pk 1 p.p.s.a., w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku). Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności uznać należało, że Szpital dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ (por. odpowiednio art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – w rozpoznaniu całego wniosku Fundacji. W tym miejscu jeszcze raz należy przypomnieć, iż na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze tzw. czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku, we właściwej formie. Z uwagi na to, że ostatecznie odnośnie pkt. 2-7 wniosku, po wniesieniu skargi, organ poinformował, że wnioskowana w tym zakresie informacja nie stanowi informacji publicznej Sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Szpitala do rozpoznania wniosku w pkt. 2-7, co szczegółowo wyjaśniono we wcześniejszej części uzasadnienia. Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA). Postawę Szpitala musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem organ podjął działania celem rozpoznania wniosku Fundacji. Natomiast sam fakt braku pełnej odpowiedzi na wniosek czy też zawarcia niepełnej argumentacji w odpowiedzi na ten wniosek nie może przesądzać o rażącym charakterze stwierdzonej bezczynności. Odnosząc się zaś do wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł wskazać należy, że fakt stwierdzenia bezczynności, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej. Gdyby był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 30/21, Baza NSA). W rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie podała żadnych indywidualnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez nią uszczerbku, straty czy krzywdy, które są wynikiem bezczynności organu, a które wymagałyby zrekompensowania przez przyznanie wnioskowanej kwoty. Z tych tez względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie, tj. przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (pkt 5 wyroku). O kosztach postępowania (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł.