II SAB/Po 100/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu do rozpatrzenia zażalenia K. A. datowanego na [...] stycznia 2022 r., zarejestrowanego następnie pod numerem sprawy [...]; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia powyższego zażalenia, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od organu na rzecz skarżącego K. A. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "Kolegium") w zakresie rozpatrzenia zażalenia K. A. datowanego na 28 stycznia 2022 r. od postanowienia Wójta Gminy [...] (zwany dalej "Wójtem") z dnia 29 października 2021 r., [...] Skargę wniesiono w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy. Postanowieniem z dnia 29 października 2021 r., [...] Wójt odmówił wszczęcia postępowania z wniosku K. A. w sprawie prowadzonej w oparciu o ustawę z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r., poz. 75). Od postanowienia K. A. wniósł zażalenie, które wpłynęło do Kolegium 9 lutego 2022 r. (k. [...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). W dniu 22 marca 2022 r. wpłynęło do Kolegium ponaglenie K. A., (k. [...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r., [...] Kolegium rozpatrzyło zażalenie K. A.. Postanowienie to weszło jednak do obrotu prawnego nieco później, gdyż jak wynika z metryki akt sprawy, wysłano je skarżącemu 18 maja 2022 r. W międzyczasie K. A. pismem z dnia 27 kwietnia 2022 r. wniósł skargę na bezczynność Kolegium domagając się zobowiązania organu do załatwienia jego zażalenia w terminie 2 tygodni oraz stwierdzenia, że Kolegium dopuściło się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wystąpił także o przyznanie mu sumy pieniężnej w kwocie [...]zł oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał od Kolegium żadnego aktu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Zaznaczyło, że załatwiło sprawę, której dotyczy skarga, a to oznacza, że stan bezczynności ustał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Postępowanie podlegało umorzeniu w części dotyczącej zobowiązania Kolegium do rozpatrzenia zażalenia K. A., jednak zachodziła podstawa do stwierdzenia po stronie organu odwoławczego bezczynności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest ponaglenie (art. 37 § 1 K.p.a.). K. A. 22 marca 2022 r. wniósł do Kolegium ponaglenie zarzucając organowi nie rozpatrzenie jego zażalenia. Oceniając natomiast terminowość działania Kolegium, to wskazać należy, że organ ten powinien rozpatrzyć zażalenie w terminie miesiąca (art. 35 § 3 K.p.a.). Zażalenie K. A. z 28 stycznia 2022 r. wpłynęło do organu 9 lutego 2022 r. Należało je rozpatrzyć najpóźniej do 9 marca 2022 r. Kolegium uchybiło powyższemu terminowi. Nie rozpatrzyło zażalenia K. A. do daty wniesienia przez niego ponaglenia 22 marca 2022 r. Postanowienie w tym przedmiocie wydało dopiero 26 kwietnia 2022 r., a weszło ono do obrotu jeszcze później, gdyż wysłano je do skarżącego dopiero w maju 2022 r. Motywując wydany wyrok Sąd zaznacza, że z uwagi na fakt, iż przed datą wyrokowania rozpatrzono zażalenie, czego domagał się K. A., skarga stała się bezprzedmiotowa co do żądania zobowiązania organu do podjęcia tej czynności. W opisanym tu zakresie Sąd więc na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (punkt I. wyroku). Powyższe nie zwolniło Sądu z obowiązku orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. o tym, czy organ dopuścił się bezczynności. W tym miejscu Sąd zaznacza, że ma świadomość, iż skarga K. A. została wniesiona (27 kwietnia 2022 r.) dzień po formalnej dacie załatwienia sprawy przez Kolegium (26 kwietnia 2022 r.). Mimo to nie podlegała odrzuceniu, co prima facie sugerować by mogła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79). Należy bowiem zwrócić uwagę na specyfikę sprawy. Otóż postanowienie Kolegium wydano co prawda 26 kwietnia 2022 r., jednak wysłano je dopiero 18 maja 2022 r. Do tej daty nie mogło ono zatem wejść do obrotu prawnego. Co jednak najważniejsze, z perspektywy K. A. w dacie złożenia przez niego skargi sprawa nie była przez Kolegium załatwiona i z jego punktu widzenia złożenie skargi uznać należało za w pełni usprawiedliwione. Jak już wyżej wyjaśniono, uchybienie przez Kolegium terminowi z art. 35 § 3 K.p.a. z całą pewnością nastąpiło, stąd w punkcie II. wyroku Sąd orzekł, że organ dopuścił się bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność orzeka też, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego. Wprawdzie od dnia wniesienia odwołania minęły ponad 2 miesiące, to jednak nie jest to tak długi okres opóźnienia, który świadczyłby o oczywistym braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważeniu skarżącego. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punkcie III. sentencji wyroku. Z uwagi na niewystąpienie, w ocenie Sądu, kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Tego rodzaju dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie zachodzi, stąd oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt IV. sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. Składa się na nie uiszczony wpis od skargi (100 zł – k. [...] akt sądowych). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.