Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Po 10/20

Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., II SAB/Po 10/20 – wizy

Wynik

Zobowiązano do podjęcia czynności Oddalono skargę w części

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
28 maja 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu [...] maja 2020 roku sprawy ze skargi S. B. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłość prowadzenia postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w części dotyczącej przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, V. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

S. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu [...] grudnia 2019r. wniósł skargę na przewlekłość Wojewody w rozpoznaniu jego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, złożonego pierwotnie w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...], a przekazanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] maja 2019 r. Skarżący wniósł o: 1. Zobowiązanie Wojewody do rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi. 2. Stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości w zakresie prowadzenia postępowania. 3. Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. 4. Rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. 5. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W skardze wyjaśniono, iż w związku ze zwłoką w rozpoznaniu jego sprawy przez Wojewodę skarżący w dniu [...] listopada 2019 r. złożył ponaglenie. W odpowiedzi uzyskali informację, iż jego wniosek z [...] sierpnia 2019 r. został przekazany, do pracownika który weryfikuje materiał dowodowy pod kątem spełniania wymogów ustawowych do wydania decyzji merytorycznej. Skarżący wskazał, iż oczekuje już 8 miesięcy na rozpoznanie jego sprawy, a nie tylko nie otrzymał żadnej decyzji w sprawie, ale też nie otrzymał żadnej informacji o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Podniósł, iż w świetle art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. z przewlekłością mamy do czynienia w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to jest niezbędne do załatwienia sprawy. Organ rozpatrujący sprawę dopuścił się zwłoki i pomimo wniosków ze strony skarżącego stan przewlekłości trwa nadal. Prowadzenie postępowania w sposób przewlekły narusza ponadto zasadę zaufania do organów administracji, zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania, zawartą w art. 12 k.p.a., a powoływanie się przez organ na braki kadrowe oraz zbyt dużą ilość innych wniosków nie powinno stanowić podstawy do przewlekłości lub bezczynności. Strona skarżąca zaznaczyła, iż brak decyzji w niniejszej sprawie wpływa negatywnie jej na życie zawodowe i osobiste. Skarżący nie może odbywać podróży służbowych. Skarżący pozostaje również ograniczony w swobodzie podróżowania poza granicę Polski, tym samym nie może również odwiedzić swojej rodziny przebywającej za granicą. Dlatego biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym poniesione dotychczas koszty, utracony zarobek, utrudnienia oraz cierpienia doznane przez skarżącego, które odczuwa na skutek przedłużającego się postępowania, wniósł on na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, co nie tylko będzie stanowiło pewnego rodzaju zadośćuczynienie i odszkodowanie, ale również powinno ograniczyć w przyszłości podobne sytuacje bezczynności i przewlekłości w działaniach organu. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania prowadzonego zarówna przez Wojewodę [...] jak i przez Wojewodę Wskazano, iż w wyniku przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w [...] w dniu [...] maja 2019r. sprawdzenia lokalu, ustalono że S. B. w toku całego postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zamieszkiwał w P., a pod wskazanym we wniosku adresem pobytu, przebywał jedynie okazjonalnie, w celu odwiedzin rodziny. Wobec powyższego, w dniu [...] maja 2019r. Wojewoda [...] przekazał wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z właściwością Wojewodzie. Wniosek wraz z aktami sprawy wpłynął do tego organu [...] maja 2019r. W związku ze zmianą organu podatkowego właściwego do pobrania opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pismem z dnia [...] lipca 2019r. Wojewoda wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty skarbowej. Potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej zostało przedłożone do akt [...] lipca 2019r. Dalej Organ wyjaśnił, iż w dniu [...] listopada 2019r. S. B. wniósł ponaglenie na przewlekłość Wojewody w postępowaniu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia [...] grudnia 2019r. Wojewoda zwrócił się do funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu, które jak ustalił Wojewoda [...], jest miejscem zamieszania Skarżącego w Polsce. Następnie wyjaśniono, iż pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. S. B. został wezwany wraz z małżonką celem złożenia wyjaśnień w sprawie oraz poinformowany o zmianie terminu zakończenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na dzień [...] marca 2020r.. Wskazano też, iż na [...] lutego 2020 r. zaplanowano czynności mają na celu ustalenie, zgodnie z dyspozycją art. 169 ustawy o cudzoziemcach, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego. Wojewoda stwierdził, iż nie przeczy, że w sprawie wystąpiła przewlekłość. W ocenie organu nie ma jednakże podstaw do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie było ono bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem Strony lecz okolicznościami obiektywnymi. Zaznaczono, iż od 2014r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Dla zobrazowania sytuacji podano dane statystyczne: w 2014r. Wojewoda przyjął ok. 3500 wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE), w 2015 r. - 7961 wniosków, w 2016 r. - 12 305 wniosków, w 2017 r. - ok. 18 386 wniosków, w 2018r. - 24 786, w 2019r. - 25 094. Wyjaśniono, że przyrost liczby wniosków przy braku środków na zatrudnienie nowych pracowników skutkującym nieadekwatnym wzmocnieniem kadrowym i technicznym, powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych. Nieterminowe załatwienie niniejszej sprawy nie jest skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów, czy braku świadomości ciążących na Wojewodzie obowiązków ale wynikiem lawinowego wzrostu ilości składanych wniosków. Podkreślono, że Wojewoda w okresie 2016-2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Zaznaczono, iż w niniejszej sprawie nie bez znaczenia pozostaje fakt wprowadzenia w błąd organu rozpatrującego sprawę, co do faktycznego miejsca zamieszkania Skarżącego, co doprowadziło do prowadzenia sprawy przez siedem miesięcy przez organ niewłaściwy do rozpatrywania wniosku. Powyższe skutkowało również koniecznością powtórzenia pewnych czynności procesowych przez Wojewodę np. wywiad środowiskowy, przesłuchanie stron. Ponadto, jak wynika z pisma złożonego przez Stronę [...] listopada 2019r., S. B. posiadał wiedzę o konieczności wniesienia opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na konto Urzędu Miasta P. już w maju 2019r. Potwierdzenie jej uiszczenia przedłożył jednak organowi dopiero [...] lipca 2019r. Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W skardze podniesiono, że postępowanie prowadzone jest przez "osiem miesięcy od dnia złożenia wniosku". W momencie złożenia skargi tj. [...] grudnia 2019r., licząc od dnia wpływu wniosku S. B. do Wojewody [...], postępowanie trwało 14 miesięcy, licząc natomiast od daty przekazania sprawy Wojewodzie, trwało 7 miesięcy, licząc zaś od daty uzupełnienia przez Stronę potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej na konto organu podatkowego właściwego do jej pobrania tj. od [...] lipca 2019r., trwało 5 miesięcy. Odnosząc się do wniosku o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej Wojewoda podniósł, że S. B. nie wskazał jednoznacznie jakoby doznał krzywdy w związku z przewlekłym prowadzeniem przez Wojewodę postępowania w jego sprawie, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. Zauważono, iż S. B. wjechał do Polski [...] października 2018r. na podstawie wizy Schengen wydanej na 15 dni pobytu w celu odwiedzin. Wiza został udzielona na podstawie zaproszenia wystawionego przez Wojewodę [...], na wniosek N. B.. Celem wjazdu do Polski skarżącego nie był więc zamiar podjęcia zatrudnienia. S. B. nie pracuje, co potwierdzają złożone w dniu [...] kwietnia 2019r. zeznania oraz wyniki wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Odbywanie podróży służbowych jest w oczywisty sposób niemożliwy, gdyż S. B. nie pozostaje w stosunku pracy. Nie posiadał również tytułu pobytowego uprawniającego do podjęcia pracy, co więcej o taki tytuł pobytowy się nie ubiegał. S. B. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie legalnego pobytu, zatem w trakcie procedury uzyskania wnioskowanego zezwolenia przebywał na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Warunkiem podjęcia legalnego zatrudnienia przez wymienionego było zatem posiadanie zezwolenia na pracę, o które zgodnie z art. 88a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy. W skardze, S. B. nie wymienił żadnego podmiotu, który zamierzał go zatrudnić. Przed Wojewodą nie toczyło się postępowanie w przedmiocie wydania skarżącemu zezwolenia na pracę co oznacza, że żaden podmiot nie występował z wnioskiem o wydanie takiego zezwolenia. Wskazano nadto, iż dotychczasowa historia pobytów Cudzoziemca w Polsce nie potwierdza zarzutu ograniczenia możliwości podróżowania poza Polskę w celach prywatnych. S. B. w złożonym [...] października 2018r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wskazał, że w 2018r. w toku poprzedniego postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wyjeżdżał do Gruzji i na Węgry. Również po zakończeniu w dniu [...] sierpnia 2018r. decyzją o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, skarżący wyjechał z Polski i wrócił na jej terytorium na podstawie wizy wydanej w Konsulacie RP w Baku. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że za wadliwy argument należy uznać twierdzenie organu, iż Wojewoda nie ponosi w przedmiotowej sprawie winy z uwagi na ilość innych wniosków, fluktuację pracowników lub skomplikowany charakter sprawy. Fakt złej organizacji pracy organu nie może być okolicznością wyłączającą jego winę, ale jest wręcz jednym z charakterystycznych przejawów braku należytej staranności i przewlekłości. Co więcej, okoliczności wskazywane przez organ nie są z pewnością sytuacją nową, ale istniejącą już od dłuższego czasu. Toteż organ miał odpowiednio długi czas, aby zapobiec negatywnym skutkom i wyeliminować ich przyczyny. Odnosząc się do argumentacji organu, który wskazuje na późny termin dostarczenia dowodu uiszczenia opłaty za złożenie wniosku dotyczącego legalizacji pobytu podniesiono, że dowód ten został dostarczony organowi w dniu [...] lipca 2019 r., jako odpowiedź na wezwanie skarżącego do dokonania opłaty z dnia [...] lipca 2019 r. Organ tym samym zarzuca skarżącemu, że przyczynił się do znacznego opóźnieniem trwania postępowania. Biorąc pod uwagę, iż na owy dziesięciodniowy okres składa się także czas na dostarczenie wezwania przez placówkę pocztową na właściwy adres skarżącego, a potem dostarczenie odpowiedzi na adres organu, należy uznać, że czas ten z pewnością nie można poczytywać jako opóźnienie spowodowane winą skarżącego. Odnośnie wskazanej przez skarżącego w skardze, sumy pieniężnej zauważono, iż przewlekłość organu miała znaczący wpływ na rodzinę skarżącego. Przez okres 8 miesięcy skarżący nie miał możliwości swobodnego poruszania się poza granicami Polski, uniemożliwiało mu to utrzymywanie kontaktów z rodziną oraz przyjaciółmi pozostającymi poza granicami kraju. Brak kontaktu z bliskimi, a więc poczucie tęsknoty wpłynął negatywnie na samopoczucie skarżącego. Ponadto brak wydania decyzji w przedmiotowej sprawie sprawił, że skarżący był pozbawiony możliwości wyjazdu poza granice Polski w celach chociażby rekreacyjnych. Kolejnym negatywnym czynnikiem związanym z długotrwałym brakiem decyzji w sprawie był długotrwały, towarzyszący skarżonemu stres związany z niepewną sytuacją pobytową, z racji przebywania na terytorium Polski bez aktualnej karty pobytu. W związku z zaistnieniem powyższych sytuacji skarżący był zmuszony skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej, bowiem sam czuł się bezradny względem zaistniałej sytuacji. Skarżący przez cały czas trwania postępowania nie mógł podjąć legalnej pracy na terenie Rzeczypospolitej. Tym samym zasądzenie sumy pieniężnej jest wskazane nie tylko jako środek dyscyplinujący organ i motywujący do lepszej organizacji pracy, ale pozwoli chociażby częściowo zadośćuczynić skarżącemu poniesione straty i cierpienia. Co zgodnie z orzecznictwem jest jedną z funkcji tej instytucji prawnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie wnioski zawarte w skardze zasługiwały na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a P.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej: K.p.a.), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – ponaglenie złożono [...] listopada 2019r. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenie postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu - w myśl art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 K.p.a., a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12; z dnia 3 września 2013 r., II OSK 891/13 i z dnia 7 maja 2014 r., I OSK 2595/13). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ działa przewlekle nie musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu przewlekłości, chociażby nawet skutecznie zawiadamiał o nowych terminach załatwienia sprawy (a więc formalnie nie był bezczynny). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje sprawność podejmowania przez organy czynności, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35 - 36 K.p.a. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości. Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że nie miał wątpliwości, iż Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Postępowanie z wniosku S. B. z [...] października 2018 r. prowadzone było pierwotnie przed Wojewodą [...]. Dopiero [...] maja 2019 r. sprawa została przekazana według właściwości do Wojewody i z tą datą zaktualizował się obowiązek tego organu do rozpoznania wniosku. Jak wynika akt spraw dopiero [...] lipca 2019 organ podjął pierwszej czynności w sprawę – wystosował wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, a po jej uiszczenia w dniu [...] lipca 2019r., do czasu wniesienia ponaglenia ([...] listopada 2019 r.) nie podejmował jakichkolwiek czynności, będąc w formalnej bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 K.p.a. zobligowany był do załatwienia sprawy w terminie miesiąca, a nie później w terminie dwóch miesięcy. Tymczasem dopiero po wpływie ponaglenia, Wojewoda podjął kolejne aktywne działania w sprawie – pismo z [...] grudnia 2019 r. kierowane do Straży Granicznej. Z akt sprawy wynika, iż kolejne czynności podjęte zostały już po wniesieniu skargi na przewlekłość , która wpłynęła do organu w dniu [...] grudnia 2019 r. Dopiero [...] stycznia 2020 r. Wojewoda wystosował pism do skarżącego w którym poinformował go, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., iż decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] marca 2020 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że czynności podejmowane w postępowaniu o zezwolenie na pobyt czasowy względem S. B. prowadzone były opieszale, a działania Wojewody ocenić należy jako prowadzone przewlekle w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. O tym stwierdzono w punkcie II. wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zaznaczyć także należy, iż organ w odpowiedzi na skargę wyraźnie stwierdził, iż nie kwestionuje swojej przewlekłości w załatwieniu sprawy. Jako, iż z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wyrokowania sprawa została załatwiona, Sąd zwrócił w dniu [...] maja 2020 r. do Wojewody o udzielenie informacji w terminie do [...] maja 2020, czy wniosek S. B. została rozpoznany. Wobec braku odpowiedzi do dnia orzekania (tj. 28 maja 2020 r.), Sąd mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] października 2018r. o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi – pkt I wyroku. Uznanie, iż organ dopuścił się przewlekłości wymaga ponadto dokonania oceny, czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że przewlekłość miała charakter rażący. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W okolicznościach badanej sprawy, nie sposób zarzucić organowi lekceważenia strony. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, przewlekłe rozpoznanie sprawy przez organu nie było działaniem celowym, podjętym z premedytacją, ale wynikało z trudności o charakterze obiektywnym – braki kadrowe urzędu, znaczna ilość spraw. Organ wskazał, jak od kilku lat rośnie znacząco liczba wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE) rozpatrywanych przez organ. Wskazano, iż podejmowanej są działania organizacyjne, które pozwalając na znaczny wzrost ilości wydawanych rozstrzygnięć. Stąd też, mimo oczywistej przewlekłości w prowadzeniu sprawy, nie można uznać, iż miała ona charakter jednoznaczne rażący, o czym na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. Sąd uznał również, iż nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Należy zauważyć zatem, że w kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze nie wskazano przekonująco na okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób brak długotrwały czas oczekiwania na uzyskanie pozwolenia na pobyt czasowy uniemożliwił mu podróżowanie poza granice Polski. Z jakich przyczyn nie może odbywać podróży zagranicznych na zasadach dotyczących innych cudzoziemców. Nie wyjaśnił też w jaki sposób długotrwałe oczekiwanie na załatwienie sprawy wpływał na jego sytuację zarobkową – na czym polega jego praca ( o ile takową podejmuje). Wojewoda słusznie wskazał, iż w czasie oczekiwania na załatwienie wniosku skarżący miała możliwość podjęcia pracy na terytorium Polski, na co wskazuje art. 87 ust 1 pkt 12 lit. b ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniani i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm.). Zauważyć też należy, iż Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, uwzględniając przy tym koszty związane ze skorzystaniem przez skarżącą z profesjonalnej pomocy prawnej. Ponadto argumentacja organu nie pozostawia wątpliwości, że Wojewoda jest świadomy ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw, ale obiektywnie w opisanym stanie faktycznym nie miał realnej możliwości obowiązkom tym podołać, pomimo podejmowanych przez siebie działań zapobiegawczych. W tej sytuacji bezcelowe było również upatrywanie zasadności wniosku o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w realizacji funkcji gwarancyjnej tego rozwiązania, skoro okoliczności sprawy wskazują na mający w danym momencie znaczny napływ wniosków określonego rodzaju. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej (pkt IV sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie V wyroku na mocy art. 201 § 1 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 stycznia 2020
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Elwira Brychcy Jan Szuma Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny