II SAB/Op 43/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi K. Z. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie świadczenia w formie pomocy dla osób mających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę.

K. Z., pismem z dnia 9 maja 2014 r. wskazała, że skarga wniesiona w dniu 6 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w sprawie wypłaty świadczeń z pomocy społecznej i w związku z tym pozbawia ją samą oraz jej syna R., środków do życia. Dodatkowo zwróciła się o wydanie polecenia Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrza wykonania decyzji z dnia 28 marca 2014 r., od której strona wniosła odwołanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie. Wyjaśniło, że skarga K. Z. dotyczy postępowania wywołanego odwołaniem wniesionym od decyzji, upoważnionego przez Burmistrza Kietrza - Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, nr [...], z dnia 24 marca 2014 r., przyznającej skarżącej świadczenie w formie pomocy dla osób mających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego I-III 2014, przyznane na R. Z., w wysokości 200 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 31marca 2014 r. SKO jednocześnie podało, że zespół orzekający Kolegium na posiedzeniu w dniu 16 czerwca 2014 r. odroczył rozpatrzenia odwołania, celem wystąpienia do organu pierwszej instancji o nadesłanie pełnej dokumentacji w sprawie nr [...]. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania – stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcie naruszenia prawa. Skoro w stosunku do organu, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ma organu wyższego stopnia, to stosując zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, Kolegium stwierdziło, że przed wniesieniem skargi do sądu należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli więc K.Z. uznała, że Kolegium nie załatwiło w terminie bądź prowadziło sprawę przewlekle winna wezwać do usunięcia naruszenia prawa, czego nie uczyniła, stąd zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi po myśli art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Jednocześnie Kolegium zaakcentowało, że pozostałe zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia i wychodzą poza zakres sprawy objętej odwołaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego, w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego przepisu. Jednakże warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 P.p.s.a.), do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie stosownie do art. 37 K.p.a. lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że jak trafnie zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie sądowoadministracyjne w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, musi być poprzedzone postępowaniem przewidzianym art. 37 K.p.a. Przepis art. 37 § 1 K.p.a. stanowi, że "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa." Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ "wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjecie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa." Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że jeżeli organem, którego dotyczy skarga na przewlekłość jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w niniejszej sprawie - z siedzibą w Opolu), skarga taka powinna zostać poprzedzona wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca nie kwestionowała (vide: oświadczenie na rozprawie), iż przed wniesieniem skargi do sądu, zarzucając temu organowi przewlekłość w rozpoznaniu jej odwołania, nie wzywała do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy nadto wynika, że takie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie wpłynęło do organu, a zatem skarżąca nie wyczerpała wymaganego trybu postępowania przed wniesieniem skargi. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie skorzystała z wyżej opisanego środka prawnego, a zatem nie dopełniła wskazanego w art. 52 § 1 i § 4 P.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. Skoro w sprawie nie doszło do skutecznego złożenia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tym samym nie został wyczerpany tryb zaskarżenia, co powoduje niedopuszczalność skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.