II SAB/Op 30/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie wypłaty dodatku elektrycznego postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 8 maja 2023 r. W. C. (zwana dalej skarżącą) wniosła skargę na bezczynność "Prezydenta Miasta Opola działającego przez Miejskie Centrum Świadczeń w Opolu w zakresie braku wypłaty na rzecz skarżącej dodatku elektrycznego przyznanego jej decyzją, którą organ określa jako informację, z dnia 11 stycznia 2023 r., nr [...]". Skarżąca domagała się zobowiązania Prezydenta Miasta Opola do dokonania na jej rzecz wypłaty dodatku elektrycznego przyznanego jej "decyzją" z dnia 11 stycznia 2023 r., w terminie 7 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych po uprawomocnieniu się wyroku, a także stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę, W. C. wskazała, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 11 stycznia 2023 r., nazwanej przez organ błędnie informacją, przyznano jej prawo do dodatku elektrycznego. Z uwagi na brak wypłaty dodatku elektrycznego w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 marca 2023 r., skarżąca pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (SKO), za pośrednictwem Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu, wniosła ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi SKO poinformowało ją pismem z dnia 11 kwietnia 2023 r., że wypłata dodatku elektrycznego jest jedynie czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej, dlatego ponaglenie na przewlekłość w jego wypłacie nie przysługuje. Ponadto skarżąca podała, że pismem z dnia 22 marca 2023 r. zawiadomiono ją o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalonego prawa do dodatku elektrycznego w związku z ponowną weryfikacją tego prawa i stwierdzeniem, że wniosek o dodatek został złożony przez osobą do niego nieuprawnioną. Natomiast decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola orzekł o uchyleniu informacji z dnia 11 stycznia 2023 r. o przyznaniu prawa do dodatku elektrycznego oraz o odmowie prawa do dodatku elektrycznego na wniosek z dnia 6 grudnia 2022 r. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie do SKO. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że z dokumentów w sprawie wynika, iż odbiorcą końcowym energii jest M. C. będący stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, a nie skarżąca, która nie jest stroną takiej umowy. Powyższe ustalenie było powodem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia prawa do dodatku elektrycznego dla skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Z treści skargi wynika, że dotyczy ona bezczynności organu polegającej na braku wypłaty dodatku elektrycznego, jak to określiła skarżąca "przyznanego jej decyzją z dnia 11 stycznia 2023 r.". W związku z tak określonym przedmiotem skargi wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i § 2a oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że W. C. objęła skargą bezczynność w przedmiocie wypłaty na jej rzecz dodatku elektrycznego przyznanego na podstawie "Informacji o przyznaniu dodatku elektrycznego" z dnia 11 stycznia 2023 r., nr [...], którą skarżąca określiła jako decyzję. Wyjaśnić zatem przyjdzie, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, zwanej dalej "ustawą", przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku elektrycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Odmowa przyznania dodatku elektrycznego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku elektrycznego wymagają wydania decyzji administracyjnej. Z kolei art. 33 ust. 2 ustawy stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu dodatku elektrycznego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej, o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości osobistego odebrania od tego organu informacji o przyznaniu dodatku elektrycznego. Wskazane przez skarżącą pismo informacyjne z dnia 11 stycznia 2023 r. dotyczące wypłaty dodatku - wbrew jej twierdzeniom - nie może być traktowane jako decyzja administracyjna. Zgodnie z przytoczonymi przepisami tylko odmowa przyznania dodatku elektrycznego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku elektrycznego wymagają wydania decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że skarżącą otrzymała informację o przyznaniu jej dodatku elektrycznego i informacji tej nie kwestionuje. Natomiast jednoznacznie określiła, że wnosi skargę na bezczynność polegająca na niewypłaceniu przyznanego dodatku elektrycznego. Żądanie skarżącej nie dotyczy zatem kwestii przyznania prawa do ww. dodatku, lecz tylko i wyłącznie czynności związanej z jego wypłatą, a konkretnie brakiem dokonania tej wypłaty. Stwierdzić zatem należy, że wypłata dodatku elektrycznego przysługującego w oparciu o przepisy ww. ustawy ma charakter czynności faktycznej i nie dotyczy wydania aktu czy podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, które mogłyby być przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny. W szczególności zaskarżona czynność wypłaty nie może być potraktowana jako inny niż decyzja lub postanowienie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi o kontrolę podejmowanych przez organy administracji publicznej czynności w sprawach, w których ustalanie pewnych kwestii związanych ze statusem prawnym jednostki odbywa się nie w drodze aktów władczych, lecz w drodze innego rodzaju czynności (tzw. materialno-technicznych). Czynność wypłaty dodatku elektrycznego nie ma takiego charakteru, stanowi jedynie faktyczną realizację uprawnienia do tego świadczenia, przyznanego w piśmie informacyjnym. Wypłata świadczenia nie może być więc uznana za czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie posiada ona cech charakterystycznych dla form prawnych wymienionych w tym przepisie, a mianowicie nie ma charakteru władczego, bowiem bezpośrednio nie kształtuje w sposób jednostronny praw i obowiązków strony. Nie można jej też uznać za akt o charakterze zewnętrznym obejmujący władcze działanie organu z zakresu administracji publicznej. Podkreślić trzeba, że aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest indywidualny akt lub czynność o charakterze władczym, rozstrzygający o tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki. Akt lub czynność musi ustalać, stwierdzać bądź potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w analizowanym przypadku, gdyż czynność wypłaty nie rozstrzyga żadnej sprawy ani nie kończy w inny sposób postępowania administracyjnego w danej sprawie, a jest jedynie czynnością techniczną organu. Z powiedzianego wyżej wynika, że zaskarżonej czynności technicznej dotyczącej wypłaty dodatku elektrycznego nie da się przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że skarga zarzucająca organowi bezczynność w postaci braku wypłaty dodatku elektrycznego podlegać musi odrzuceniu, ponieważ kwestionowana czynność ze względu na swój charakter nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, obejmującej akty i czynności określone w pkt 1-4 ww. przepisu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi uzasadnia natomiast art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.