Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Ol 52/26

Wyrok WSA w Olsztynie z 7 maja 2026 r., II SAB/Ol 52/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia
7 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Szczytnie w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z 4 lutego 2026 r. A. B. (dalej jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła do Prezesa Sądu Rejonowego w Szczytnie (dalej jako: "organ"), na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."), o udostępnienie kopii wszystkich zawiadomień złożonych na podstawie art. 51 k.p.c., znajdujących się w aktach sprawy toczącej się w tym sądzie, przekazanej do rozpoznania postanowieniem Sądu Okręgowego z 25 maja 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. W odpowiedzi z 5 lutego 2026 r. organ poinformował skarżącą, że dostęp do informacji z akt sprawy cywilnej podlega reżimowi z art. 9 Kodeksu postępowania cywilnego oraz § 129 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Są to przepisy szczególne i na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. ustawa ta nie znajduje w tym wypadku zastosowania. Dlatego żądana informacja nie może zostać udostępniona w trybie dostępu do informacji publicznej. W dniu 21 lutego 2026 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotem wniosku nie była realizacja uprawnień procesowych przysługujących stronom postępowania cywilnego ani uzyskanie wglądu do akt sprawy jako całości. Wniosek w żadnym zakresie nie dotyczył istoty rozpoznawanej sprawy ani treści pism składanych przez strony. Dotyczył wyłącznie udostępnienia określonych dokumentów urzędowych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej związanych z wykonywaniem władzy publicznej. Zawiadomienia składane przez sędziów na podstawie art. 51 k.p.c. stanowią utrwalone oświadczenia sporządzane w ramach wykonywania ustawowych kompetencji przez osoby pełniące funkcje publiczne. Powstają one w toku wykonywania władzy sądowniczej i wywołują określone skutki prawne w ramach konkretnej procedury. Dokumentują sposób realizacji obowiązku zapewnienia bezstronności składu orzekającego. Tym samym są informacją o działalności władzy publicznej. O kwalifikacji dokumentu jako informacji publicznej decyduje jego treść oraz związek z wykonywaniem zadań publicznych, a nie miejsce jego przechowywania. Fakt, że dokument został włączony do akt sprawy cywilnej, nie pozbawia go charakteru dokumentu urzędowego ani nie wyłącza go spod działania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy art. 9 k.p.c. oraz § 129 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych regulują tryb udostępniania akt w ramach postępowania cywilnego i odnoszą się do realizacji uprawnień procesowych stron. Nie stanowią one przepisów wyłączających jawność dokumentów urzędowych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Regulują one odmienną sytuację prawną - dostęp do akt jako zbioru dokumentów w toku postępowania sądowego, nie zaś dostęp do informacji publicznej dotyczącej działalności organu władzy publicznej. Żądane zawiadomienia mieszczą się w tej samej kategorii dokumentów urzędowych co inne dokumenty powstające w toku wykonywania władzy sądowniczej, takie jak orzeczenia, zarządzenia, wokandy czy a nawet protokoły rozpraw. Dokument zawierający jednostronne oświadczenie funkcjonariusza publicznego, sporządzone w ramach ustawowej procedury i wywołujące skutki procesowe, stanowi informację publiczną niezależnie od tego, że został włączony do akt konkretnej sprawy. Skarżąca podkreśliła, że stanowisko organu zostało oparte na błędnym założeniu, że sam fakt umiejscowienia dokumentów w aktach sprawy cywilnej wyłącza je spod działania u.d.i.p. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez organ prowadziłoby do wniosku, że każdy dokument umieszczony w aktach postępowania cywilnego automatycznie traci przymiot informacji publicznej. Taka interpretacja nie znajduje podstawy w przepisach i prowadzi do nieuzasadnionego zawężenia zakresu prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej. Informacyjnie skarżąca podała, że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2023 r., wydane w sprawie o sygn. akt [...], zostało jej udostępnione w trybie dostępu do informacji publicznej przez Prezesa Sądu Okręgowego w Olsztynie, mimo że dokument ten pozostaje częścią akt postępowania cywilnego. Ponadto to właśnie od tego organu otrzymała informację, że zawiadomienia złożone na podstawie art. 51 k.p.c. znajdują się w sądzie, do którego sprawa została przekazana. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Szczytnie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd z urzędu ustala stan faktyczny i bada jakie przepisy prawa powinny mieć zastosowanie w sprawie, a następnie poczynione ustalenia konfrontuje z postępowaniem organu. W rzeczonej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W myśl art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W niniejszej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia jej kopii wszystkich zawiadomień złożonych na podstawie art. 51 k.p.c. w indywidualnej sprawie cywilnej. Art. 51 k.p.c. stanowi, że sędzia zawiadamia sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie wskazuje się, że jest to wniosek sędziego o wyłączenie, którego podstawą mogą być okoliczności wymagające wyłączenia z mocy prawa (art. 48 k.p.c.), jak również okoliczności nieznane stronie, które rozważone w sumieniu sędziego z punktu widzenia prawa oraz wiążących sędziego zasad etyki uznaje za mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 49 k.p.c.). Zawiadomienie takie nie jest wiążące dla sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2022 r., sygn. akt II CSKP 989/22, LEX nr 3345668, Piaskowska Olga Maria (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany do art. 51 k.p.c., publ. w Lex/el.2025). Stosownie do treści art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. W odpowiedzi udzielonej na wniosek organ poinformował skarżącą ogólnie, że dostęp do informacji z akt sprawy cywilnej podlega reżimowi k.p.c. oraz § 129 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Organ wskazał, że są to przepisy szczególne i na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. ustawa ta nie ma w tym wypadku zastosowania. Dlatego żądana informacja nie może zostać udostępniona w trybie dostępu do informacji publicznej. Z przytoczonego stanowiska organu wnioskować należy, że organ przyjął, iż zawiadomienia sędziów o podstawie ich wyłączenia od orzekania w konkretnej sprawie stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca w skardze również przekonywała, że wnioskowane zawiadomienia składane do akt sprawy stanowią informację publiczną, gdyż są dokumentami urzędowymi związanymi z wykonywaniem władzy publicznej. Sąd tego stanowiska skarżącej nie podziela. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został bowiem pogląd, zgodnie z którym z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań. W ich przypadku można mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Przyjmuje się, że od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. należy odróżnić "dokumenty wewnętrzne", które służą wprawdzie realizacji zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunkach działania organu. Nie są wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej. Istotę dokumentu wewnętrznego trafnie ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7293/21, publ. w CBOSA, wyjaśniając, że dokument wewnętrzny jest dokumentem urzędowym, czyli posiada cechy, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ale jest wytworzony tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz (tak też NSA w wyroku z 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1597/25, CBOSA). Uwzględniając wypracowane stanowisko judykatury na temat istoty dokumentu wewnętrznego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1522/23, publ w CBOSA, przyjął, że wniosek sędziego referenta sprawy o zwolnienie go z obowiązku rozpoznania sprawy – nie stanowi informacji publicznej, gdyż jest dokumentem wewnętrznym, o charakterze roboczym, w tym znaczeniu, że materializuje wewnętrzny przepływ informacji pomiędzy organami sądu. NSA wyjaśnił, że informacją publiczną, w związku ze złożeniem wniosku przez sędziego, jest uchwała Kolegium Sądu (wydana na podstawie art. 47b § 5 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych) rozpatrująca wniosek sędziego, a nie wniosek sędziego ją poprzedzający. NSA podkreślił, że samo złożenie wniosku nie przesądza w żadnej mierze o kierunku działania organu sądu ani też o sposobie uwzględnienia wniosku. Wniosek sędziego jedynie zainicjował proces decyzyjny przed organem sądu i miał służyć dostarczeniu informacji w perspektywie ewentualnego zaistnienia przesłanek do zwolnienia sędziego, przed podjęciem uchwały. Analogicznie należy uznać zawiadomienie sędziego składane w trybie art. 51 k.p.c. za dokument wewnętrzny, który nie jest wiążący w tym sensie, że nie przesądza o wyłączeniu sędziego, ale podlega rozpatrzeniu przez organ sądu w drodze postanowienia (art. 52 § 1 k.p.c.), stanowiącego dopiero informację publiczną. Z podanych przyczyn wnioskowane dokumenty nie stanowiły informacji publicznej i nie podlegały udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Poza tym prawidłowe pozostaje stanowisko organu, że skarżąca domagała się informacji z akt sprawy cywilnej, a dostęp do tych akt regulują przepisy k.p.c. i Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, które stanowią przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Nawet zatem, gdyby żądanie skarżącej dotyczyło informacji publicznej, to stosowanie u.d.i.p. byłoby w sprawie wyłączone. Norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów u.d.i.p. w przypadku istnienia regulacji szczególnych, które określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie. W kontekście treści wniosku wyjaśnić należy, że poszczególne procedury, w tym Kodeks postępowania cywilnego, określają kompleksowo tryb udostępniania akt sprawy stronom i innym podmiotom. W myśl art. 9 § 1 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Zgodnie z art. 525 k.p.c. akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest: 1) sporządzanie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt sprawy; 2) otrzymywanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z akt sprawy. Należy uwzględnić, że prócz regulacji zamieszczonych w k.p.c. również m.in. § 129 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U z 2024 r. poz.867) reguluje kwestie dostępu do akt postępowania cywilnego, stanowiąc, że udostępnienie akt i zawartych w nich dokumentów w celu przejrzenia lub samodzielnego utrwalenia ich obrazu, a także wydanie przedmiotów lub dokumentów złożonych w sprawie albo wydanie dokumentów na podstawie akt stronie lub uczestnikowi postępowania nieprocesowego może nastąpić po wykazaniu przez nich tożsamości, a co do innych osób - po wykazaniu ponadto istnienia uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Przytoczone przepisy w sposób kompleksowy i autonomiczny - regulują kwestię dostępu do akt postępowania cywilnego przez strony postępowania oraz inne podmioty. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i poszczególne dokumenty, złożone do tych akt. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że powołane przepisy stanowią "przepisy innych ustaw", w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy cywilnej. Przyjmuje się, że przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów k.p.c sposobu pozyskiwania odpisów (kopii) dokumentów. W niniejszej sprawie zaś skarżąca domagał się wyraźnie kopii konkretnych dokumentów z akt sprawy. W takiej sytuacji organ zasadnie poinformował skarżącą, że dostęp do informacji z akt sprawy cywilnej podlega reżimowi k.p.c. i § 129 cytowanego Regulaminu. Na kanwie niniejszej sprawy należy odróżnić żądanie dostępu do akt postępowania od żądania dostępu do informacji publicznej. Wyjaśnił to już Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, CBOSA, rozstrzygającej, że "Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)". W uzasadnieniu do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że u.d.i.p. przyznaje wnioskodawcy prawo do uzyskania informacji publicznej, a nie prawo dostępu do zbioru, w którym niektóre dokumenty mają walor takiej informacji. NSA stwierdził, że przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (ówcześnie obowiązujący), w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Obecnie stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie przyjmuje się, że w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej, za wyjątkiem wynikającym z art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret trzecie u.d.i.p. (por wyroki NSA z: 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1166/21; 27 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1381/22, publ. w CBOSA). W tym ostatnim wyroku NSA wyjaśnił, że nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się udostępnienia konkretnych dokumentów z akt sprawy, choćby miały status dokumentu urzędowego, to należy traktować taki dokument przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy. Zasady udostępnienia dokumentów z akt postępowania regulują zaś odrębne przepisy. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 935/25, CBOSA, podkreślając, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestię dostępu do akt, w tym też do poszczególnych dokumentów w nich zawartych – wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. Także w wyroku z 25 lutego 2026 r., sygn. akt III OSK 727/25, publ. w CBOSA, Naczelny Sad Administracyjny przyjął, że dostęp do akt sprawy karnej uregulowany jest odrębnie i tym samym w zakresie żądania strony o udostępnienie informacji o materiale zawartym w aktach sprawy, na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p. Przytoczone stanowisko należy odnieść odpowiednio do przepisów k.p.c., które również w sposób pełny regulują kwestię dostępu do akt postępowania cywilnego. Reasumując, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że powołane przepisy k.p.c., umożliwiając każdemu, za zezwoleniem przewodniczącego, dostęp do dokumentów akt sprawcy sądowej, stanowią regulację szczególną, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającą odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W takiej sytuacji, a więc w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 250/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 60/21, wyrok WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 711/22, CBOSA). Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że organ nie dopuścił się zarzucanej bezczynności. W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 marca 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/ Katarzyna Matczak /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny