II SAB/Ol 42/19

Dnia 6 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez D. L., jest bezczynność Burmistrza Miasta "[...]" w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 21 marca 2019 r. D. L. (dalej jako: skarżący), zwrócił się (drogą elektroniczną) do Burmistrza Miasta "[...]" o udostępnienie (przesłanie na skrzynkę ePUAP) informacji publicznej poprzez: 1. wskazanie w jakich dniach w 2018 roku osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta przebywała na urlopach wypoczynkowych, 2. wskazanie w jakich dniach w 2019 roku (do dnia wpływu wniosku) osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta przebywała na urlopach wypoczynkowych, 3. wskazanie w jakich dniach w 2018 roku osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta przebywała na delegacjach służbowych całodniowych, 4. wskazanie w jakich dniach w 2019 roku (do dnia wpływu wniosku) osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta przebywała na delegacjach służbowych całodniowych, 5. wskazanie w jakich dniach w 2018 roku osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta nie przebywała w pracy z powodów innych niż urlop bądź delegacja służbowa, 6. wskazanie w Jakich dniach w 2019 roku (do dnia wpływu wniosku) osoba obecnie pełniąca funkcję Burmistrza Miasta nie przebywała w pracy z powodów innych niż urlop bądź delegacja służbowa. W dniu 4 kwietnia 2019 r. na skrzynkę ePUAP skarżącego wpłynęło pismo Burmistrza Miasta "[...]", wzywające skarżącego do ujawnienia danych osobowych poprzez wskazanie imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Jednocześnie organ poinformował, że ze względu na konieczność uzupełnienia danych, termin rozpatrzenia wniosku zostaje przedłużony o kolejne 14 dni, licząc od dnia uzupełnienia wniosku we właściwym zakresie. Wobec braku realizacji wniosku, w dniu 24 kwietnia 2019 r., skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Burmistrza Miasta "[...]". W skardze zawarte zostało żądanie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 marca 2019 r.; uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W motywach skargi skarżący podniósł, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wniesiony drogą elektroniczną i spełniał wymogi podania wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego. Podmiot zobowiązany dysponował wystarczającymi danymi skarżącego do udostępnienia informacji publicznej bądź wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, organ dopuścił się bezczynności, co czyniło uzasadnionym wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 maja 2019 r. organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie w przypadku stwierdzenia bezczynności organu w dacie wniesienia skargi – o umorzenie postępowania. W dniu 6 czerwca 2019 r., organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, wysyłając odpowiedź drogą elektroniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając w przedmiotowej sprawie, w pierwszej kolejności, dopuszczalność skargi, wskazać należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), zwanej dalej w skrócie u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto nie są wiążące żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Burmistrz jest bowiem organem władzy publicznej, który wykonuje zadania publiczne. W rozpoznawanej sprawie nie był sporny fakt, że żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że Burmistrz zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego w myśl postanowień u.d.i.p. W ocenie Sądu, trzeba też przyjąć, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 marca 2019 r. wysłany do organu, na podany na adres ePUAP, został złożony przez skarżącego skutecznie i nie było niezbędne do rozpatrzenia, uzupełnienie go o dane osobowe (podane zresztą we wniosku), czy adres zamieszkania. Kontynuując rozważania, wskazać należy, że u.d.i.p. przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznej. Jednym z nich, stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, które zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W tej ostatniej sytuacji, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Wskazać jeszcze należy, że forma decyzji przewidziana została jedynie w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach, załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. W kontekście powyższego, przyjąć należało, że wniosek skarżącego, skierowany do organu w dniu 21 marca 2019 r. nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, a zatem - co do zasady - skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o bezczynności organu w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku, ponieważ w dniu 6 czerwca 2019 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, wysyłając odpowiedź drogą elektroniczną na adres podany przez skarżącego. Stan bezczynności ustał bowiem po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Z tego względu, bezprzedmiotowe stało się zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 - przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem, mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego, należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego (pkt I wyroku). W ocenie Sądu, bezczynność organu w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu i biorąc pod uwagę akta sprawy, nie można przypisać organowi złej woli. O kosztach postępowania należnych skarżącemu orzeczono w pkt III wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.