II SAB/Ol 32/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (spr.) sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wójta Gminy N. w udostępnieniu informacji o środowisku 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] o udostępnienie informacji o środowisku, 2) zobowiązuje Wójta Gminy N. do załatwienia wniosku, o którym mowa w pkt 1) w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku, 3) stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy N. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarga A.S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") dotyczy bezczynności Wójta Gminy N. (dalej: "organ") w udostępnieniu informacji dotyczącej wniosków i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które wpłynęły do urzędu od początku 2015 r. Z akt sprawy wynika, że żądanie udostępnienia powyższej informacji zawarte zostało w piśmie z 21 stycznia 2025 r. (dalej: "wniosek dostępowy"), w którym wnioskodawca zwracał się do organu o podanie, gdzie na BIP znajdują się informacje o ww. wnioskach i decyzjach, a w przypadku braku ich zamieszczenia wnosił o ich przesłanie na adres poczty elektronicznej. Pismem z 3 lutego 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądania poprzez podanie, czy wnosi o udostępnienie treści wniosków we wskazanym przedmiocie, czy wybranych informacji zawartych w tych wnioskach, a także czy żądanie dotyczy udostępnienia treści decyzji wydanych w tym przedmiocie, czy wyłącznie przedsięwzięć dla których zostały one wydane. Natomiast pismem z 4 marca 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę do wskazania danych korespondencyjnych. W skardze zarzucono, że organ nie udzielił odpowiedzi na żądanie zawarte w piśmie z 21 stycznia 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że 3 lutego 2025 r. do wnioskodawcy zostało skierowane wezwanie do sprecyzowania zakresu żądania, na które ten nie udzielił odpowiedzi. W związku z pismem organu z 24 kwietnia 2025 r. (data wpływu do Sądu 28 kwietnia 2025 r., k.25-26) wskazującym na wycofanie skargi zgodnie z treścią wydruku e-maila załączonego do pisma organu, Sąd zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, czy powyższe cofnięcie skargi dotyczy niniejszej sprawy. Po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi skarżącego (k.32) Sąd przystąpił do procedowania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia informacji o wnioskach o wydanie decyzji i o decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm., dalej: "u.d.i.ś.") dane te powinny znajdować się w publicznym wykazie. W ust. 4 tego artykułu przyjęto, że dane, o których mowa w ust. 2, są zamieszczane w publicznie dostępnych wykazach w terminie 14 dni od dnia odpowiednio wytworzenia dokumentów, o których mowa w ust. 1, albo przekazania ich władzom publicznym właściwym do ich udostępnienia. Obowiązek prowadzenia publicznie dostępnych wykazów, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.d.i.ś. spoczywa na władzach publicznych właściwych w sprawach, o których mowa w art. 21 ust. 2. Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.d.i.ś. wykazy te są prowadzone są w formie elektronicznej i są publicznie dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawartość wykazu określona została w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na podstawie art. 23 ust. 2 u.d.i.ś., tj. w rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2010 r. w sprawie wzoru oraz zawartości i układu publicznie dostępnego wykazu danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie (Dz. U. Nr 186, poz. 1249). Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 u.d.i.ś. władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Władze publiczne są też obowiązane do udzielania niezbędnej pomocy i wskazówek przy wyszukiwaniu informacji o środowisku i jego ochronie. W ocenie Sądu wniosek dostępowy mieścił się przedmiotowo w zakresie wyznaczonym przez art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 u.d.i.ś., wobec czego powinien zostać załatwiony przez organ. Skarżony organ – Wójt Gminy N. – jest władzą publiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15a u.d.i.ś. jako organ administracji. Organ ten przyjął do procedowania wniosek skarżącego, potwierdzając tym samym swoją właściwość. W ocenie Sądu nie było podstaw do kierowania do skarżącego pism z 3 lutego oraz 4 marca 2025 r. Skarżący jasno określił, czego dotyczy wniosek, używając tych samych określeń, które zawarte zostały w art. 21 ust. 2 pkt 9 u.d.i.ś., tj. wskazał, że żąda udostępnienia informacji o wnioskach o wydanie decyzji i o decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazując przy tym okres objęty wnioskiem (od 2015 r.). Zatem treść wniosku nie wymagała doprecyzowania, a wniosek nadawał się do realizacji, tj. w razie zamieszczenia danych w BIP należało, zgodnie z wnioskiem, podać miejsce publikacji danych w BIP, zaś w razie niezamieszczenia danych w Biuletynie należało udostępnić je w takiej formie, jaka została wskazana we wniosku dostępowym. W tym celu nie było konieczności wzywania skarżącego do wskazania danych korespondencyjnych. Z akt sprawy wynika, że do czasu wydania wyroku wniosek dostępowy nie został załatwiony. W art. 14 ust. 1 u.d.i.ś. określone zostały terminy do udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, tj. przyjęto jako zasadę, że informacji należy udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin ten może jednak zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy na podstawie ust. 2 tego artykułu. Jednak dokumenty, o których dane są zamieszczane w publicznie dostępnych wykazach, o których mowa w art. 21 ust. 1, udostępnia się niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku, zgodnie z ust. 3 art. 14 u.d.i.ś. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "ppsa") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie § 1a art. 149 ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji o środowisku ma miejsce wówczas, gdy organ nie podejmuje w terminie określonym ustawą u.d.i.ś. stosownych czynności, przy czym bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których żądana informacja nie została udzielona czy też kwestia ewentualnej winy organu. Skarga bezczynność służy doprowadzeniu do podjęcia przez organ czynności, do których jest zobowiązany przepisami u.d.i.ś. W pkt 1) sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, co wynika z tego, że do czasu wydania wyroku wniosek dostępowy nie został załatwiony. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie okoliczność bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co zostało stwierdzone w pkt 3) sentencji wyroku. Na złożony wniosek organ zareagował bezzwłocznie, niezasadnie jednak uznał, że wymaga on doprecyzowania. Zatem naruszenie prawa wynikało z błędnej oceny wstępnej wniosku, nie zaś z jego zlekceważenia. Stwierdzona przez Sąd nieprawidłowość nie wskazuje zatem na rażące naruszenie prawa, lecz jedynie na "zwykłą" wadliwość. W wyroku z 12 września 2024 r. I OSK 661/24 NSA wyjaśnił, że "oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." W ocenie Sądu taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na to, że Sąd nie ma możliwości zweryfikowania, czy żądane przez skarżącego informacje "o wnioskach o wydanie decyzji i o decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach które wpłynęły do urzędu od początku 2015 r." znajdują się w publicznie dostępnych wykazach, o których jest mowa w przytoczonym wyżej art. 21 u.d.i.ś., Sąd postanowił wyznaczyć organowi wynikający z art. 14 ust. 1 u.d.i.ś. podstawowy, tj. miesięczny termin do załatwienia wniosku skarżącego, o czym orzeczono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa w pkt 4) sentencji wyroku.