Sygnatura
II SAB/Ol 109/26
Wyrok WSA w Olsztynie z 23 czerwca 2026 r., II SAB/Ol 109/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
- Data orzeczenia
- 23 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi O. R. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w udostępnieniu informacji publicznej - oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 20 marca 2026 r. O. R. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej: "organ", "PPIS") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, zgodnie z żądanym zakresem: Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki? Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu? Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach? Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak – ile? Jeśli nie – dlaczego? Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP? Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna? Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich? Za ile przypadków wypłacono odszkodowania? Ile dzieci i osób 5 latach? Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie – dlaczego? Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach? Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich, ukraińskich w ostatnich 5 latach. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach? Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada? Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP? Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP? Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki – jakie badania? Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie? Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19? Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano? Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją (rozporządzenie wydane poza delegacja ustawową)? Z czego wynika różnica: Niemcy – 1 obowiązkowe szczepienie, Polska – ponad 40 dawek? Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego? Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie – dlaczego? Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji? Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach? Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem finansują producenci? Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty. Czy urząd nadzoruje badania przed- i porejestracyjne szczepionek? Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie? Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych? Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami? Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski? Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?" Pismem z 3 kwietnia 2026 r., w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, organ poinformował skarżącą, że Inspektor Sanitarny jest organem administracji publicznej/rządowej, wyodrębnionym w strukturze państwa i wyposażonym we władztwo administracyjne i kompetencje do realizacji prawa. Działa on w granicach przyznanych mu kompetencji i jego zadaniem nie jest wyszukiwanie, zestawianie lub opracowywanie odpowiedzi na dowolne, arbitralnie formułowane kwestie, niezależnie czy odpowiedź ta może być udzielona na podstawie informacji lub danych zawartych w ogólnie dostępnych publikacjach naukowych lub dokumentach rejestracyjnych produktów leczniczych, czy też wymagałaby przeprowadzenia dedykowanych, odrębnych badań. Powołując stosowne orzecznictwo wyjaśnił, że zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, będące w posiadaniu takich informacji. Dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez wnioskodawcę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Natomiast nie ma takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać. Mając na uwadze powyższe PPIS wskazał, że część żądanych informacji nie znajduje się w posiadaniu organu. W zakresie pytań 3-6, 8-13, 16-22, 24 i 26-35 podał, że pytania te dotyczą udzielania informacji o ustaleniach, których dokonywanie nie leży w jego kompetencji lub też nie jest on w ich posiadaniu. Podkreślił również, że w zakres przedmiotowy informacji publicznej nie wchodzą kwestie ocenne czy postulatywne. W pozostałym zakresie organ udzielił odpowiedzi szczegółowych: Ad. 1) Kwestie związane z odpornością po podaniu szczepionki pozostają poza kompetencjami PPIS. Ochrona poszczepienna po ukończonym pełnym cyklu szczepień w niektórych przypadkach zmniejsza się z upływem czasu, dlatego też zalecane są dawki przypominające. Dane dotyczące ochrony poszczepiennej na poszczególne choroby zakaźne są dostępne pod adresem szczepienia.pzh.gov.pl. Dodatkowo każda szczepionka posiada Charakterystykę Produktu Leczniczego, w której znajdują się informacje o właściwościach danej szczepionki. Ad. 2) Na terenie Powiatu P. (dalej: "Powiat") w 2025 r. odnotowano jeden przypadek gruźlicy. Ad. 7) Na terenie Powiatu w ostatnich 5 latach nie odnotowano Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. Ad. 14) Zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm.) w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Ad. 15) Na terenie Powiatu na przestrzeni ostatnich 5 lat nie nałożono żadnej kary w związku z brakiem zgłoszenia NOP przez lekarzy. Informuję, jeżeli Pani zamiarem było uzyskanie informacji w innym zakresie czasowym, prosimy o doprecyzowanie wniosku. Ad. 23) Niepożądane Odczyny Poszczepienne zgłoszone do PPIS zostały zarejestrowane, poddane analizie oraz opracowane zgodnie z obowiązującymi procedurami. Żadne zgłoszenie nie zostało odrzucone. Ad. 25) Podczas kontroli POZ nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikacji do szczepień. Pismem z 13 kwietnia 2026 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p."). W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała stan faktyczny sprawy i podała, że konstytucyjnie gwarantowane prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki, dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W dalszej części uzasadnienia powołała orzecznictwo dotyczące braku konieczności wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku skargi na bezczynność oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, konkludując, że organ winien był jej udostępnić informację publiczną albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienie, stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania. Wskazał, że organ udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi na wniosek, wobec czego nie ma w sprawie stanu bezczynności. Podkreślił, że odpowiedzi udzielono we właściwym czasie i formie, a w orzecznictwie podkreśla się, że organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia mu żądanej informacji, m.in. gdy organ nie dysponuje żądaną informacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie zaś do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W rozpatrywanej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest kwestia, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozostaje bezczynny w sprawie udostępnienia informacji publicznej, określonej w treści wniosku skarżącej z 20 marca 2026 r. Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny winien ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezspornym w sprawie jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest pojęcie informacji publicznej, które ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu, na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, informacja publiczna dotyczy sfery faktów; jest nią przykładowo treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Istotne jest natomiast, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacje takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informacja publiczna odnosi się zatem do sfery faktów, które to pojęcie należy rozumieć szeroko. Analiza treści art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Informację publiczną stanowi więc każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują w zakresie tych kompetencji. Prawo do informacji publicznej jest więc zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (zob. wyrok NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2266/19, LEX nr 3082170). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organ w piśmie z 3 kwietnia 2026 r. prawidłowo wyjaśnił skarżącej, że większość pytań dotyczy informacji, których organ nie posiada lub pytań, w których ustalenie odpowiedzi nie leży w kompetencji organu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko, które tutejszy Sąd popiera i przyjmuje jako własne, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416 z późn. zm., dalej: "u.P.I.S.") w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Ol 33/25, LEX nr 3905176 i powołane tam orzecznictwo). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm., dalej: "u.z.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: "r.n.o.p."). Podkreślić przy tym trzeba, że źródłami danych do wskazanych rejestrów są obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.z.ch.z. państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Nie stanowią natomiast informacji publicznej – w rozumieniu u.d.i.p. – zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Lublinie z 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. Organy w trybie informacji publicznej nie są również zobligowane do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22, CBOSA). Z tego względu słusznie PPIS uznał, że pytania z punktów: 3-6 (Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach? Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak – ile? Jeśli nie – dlaczego? Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP? Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?), 8-13 (Za ile przypadków wypłacono odszkodowania? Ile dzieci i osób w ostatnich 5 latach? Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie – dlaczego? Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach? Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich, ukraińskich w ostatnich 5 latach. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?), 16-22 (jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP? Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki – jakie badania? Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie? Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19? Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano? Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją (rozporządzenie wydane poza delegacja ustawową)? Z czego wynika różnica: Niemcy – 1 obowiązkowe szczepienie, Polska – ponad 40 dawek?), 24 (Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie – dlaczego?) oraz 26-35 (Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach? Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem finansują producenci? Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty. Czy urząd nadzoruje badania przed- i porejestracyjne szczepionek? Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie? Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych? Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami? Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski? Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?". Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez powiatowe organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa przepis art. 17 u.z.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Również wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej, podobnie jak informacje dotyczące zagadnień i procedur medycznych (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 1418/25, LEX nr 4022148) czy kwestie odszkodowań za zgony związane z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. Organ udzielił natomiast szczegółowych i wyczerpujących odpowiedzi na pytania związane z jego działalnością w świetle przepisów u.z.z.z.ch.z., dotyczące ilości przypadków gruźlicy odnotowanych w ostatnim roku na terenie działania urzędu, ilości ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych odnotowanych w ostatnich 5 latach, kwestii ustalania przeciwwskazań do szczepień, ilości kar nałożonych na lekarzy za brak zgłoszenia NOP, ilości odrzuconych zgłoszeń NOP w ostatnich 5 latach oraz ilości kontroli przeprowadzonych wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji przed szczepieniem. Nadto organ udzielił skarżącej odpowiedzi na pytanie "Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?", wyjaśniając gdzie znajdzie interesujące ją dane, pomimo iż nie dotyczą one informacji publicznej i pozostają poza właściwością PPIS. Skoro więc zobowiązany organ odpowiedział skarżącej w terminie 14 dni od wpływu jej wniosku, a z treści pisma wynika, że udzielił odpowiedzi wskazując na dane jakie posiada, bądź w odpowiedzi na określone pytania wyjaśnił, że nie posiada danych informacji albo, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej, to nie sposób zarzucić PPIS bezczynności w sprawie. Wyjaśnić skarżącej pozostaje, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia, co wprost wynika z przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p Z kolei przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przewidujący wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, zastosowanie tylko wówczas, gdy należy odmówić udzielenia informacji będącej publiczną, a adresat wniosku jest zobowiązany do jej udzielania. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Innymi słowy, jeżeli żądanie strony nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lecz wnioskodawcę należy poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2693/15, LEX nr 2359794). Ostatecznie zauważyć trzeba, że poza zarzutem nieudostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych sprawy, zarzutów. W uzasadnieniu skargi profesjonalny pełnomocnik skarżącej podniósł jedynie, że "przesłane przez organ odpowiedzi są niewystraczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej". Stanowisko to jest jednak z ww. względów niezasadne. Samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Organ udzielił natomiast odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, w której był posiadaniu., a w pozostałym zakresie wyjaśnił, że informacje żądane przez skarżącą nie stanowią informacji publicznej lub nie jest on w ich posiadaniu. Skoro zatem PPIS udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Brak podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby organ przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej. Nie doszło również do naruszenia przez organ art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., ponieważ organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek przed upływem ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inspektor Sanitarny
- Sędziowie
- Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Katarzyna Matczak Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 1 ust. 1, art. 2 ust., art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
- Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
art. 2, art. 5 pkt 1-3, art. 5 pkt 5 · Dz.U. 2024 poz. 416
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
art. 4, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 3 pkt 2, art. 30 ust. 1-2 · Dz.U. 2024 poz. 924
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny