II SAB/Lu 79/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 26 września 2022 r. (data wpływu do organu) D. G. (dalej jako skarżący) złożył odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, od decyzji Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 6 września 2022 r. orzekających o przyznaniu skarżącemu: zasiłku celowego w wysokości 200 zł z przeznaczeniem na zakup leków oraz świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" od dnia 1 września 2022 r., do dnia 31 października 2022 r. w wysokości 150 zł. Pismem z dnia 29 września 2022 r., Prezydent Miasta Biała Podlaska przekazał odwołania do organu II instancji. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wydało decyzję w dniu 27 marca 2023 r., nr SKO.4002.OP/1034/22/23 uchylającą decyzję organu I instancji o przyznaniu zasiłku celowego z pomocy społecznej w wysokości 200 zł na zakup leków, a decyzją z dnia 28 marca 2023 r., nr SKO.4002.OP/1035/22/23 uchyliło decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. Powyższe decyzje zostały prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 17 kwietnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 28 akt adm.). Pismem z dnia 2 maja 2023 r., D. G. złożył skargę do Sądu na "milczenie i opieszałość w rozpoznaniu odwołań", które zostały przekazane przez organ I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej w dniu 29 września 2022 r., a rozpoznane dopiero w marcu 2023 r. Zarzucając organom administracji samowolę, swobodę i brak terminowości, wniósł o "oddalenie, uchylenie i ukaranie tych decyzji". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z powyższym w przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej "k.p.a."). Na podstawie powyższego artykułu k.p.a. stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2021 r., dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie dopełnił obowiązku uprzedniego wystąpienia z ponagleniem, co słusznie podnosi również organ w odpowiedzi na skargę. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd, jedynie dodatkowo zauważa, że skoro wniesienie skargi (2 maja 2023 r.) nastąpiło już po wydaniu decyzji ostatecznej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej (odpowiednio 27 marca 2023 r. i 28 marca 2023 r.), to zarzucany stan bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu postępowania ustał, a więc z uwagi na wykładnię art. 53 ust. 2b p.p.s.a. przyjętą w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21), stwierdzającą, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny, Sąd i tak byłby zobligowany do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.