II SAB/Lu 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 52/24 oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 26 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 52/24, rozpoznał sprawę ze skargi T. W. (dalej: skarżąca) na bezczynność Wójta Gminy Niemce. W wyroku tym WSA stwierdził, że Wójt Gminy Niemce dopuścił się bezczynności i przewlekłego postępowania w sprawie wniosku T. W. z dnia 2 października 2023 r. o przyznanie zasiłku celowego na opał (pkt I); stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójt Gminy Niemce do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie I (pkt III). Wyrok ten stał się prawomocny 26 listopada 2024 r. Pismem z 14 stycznia 2025 r., T. W. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 52/24. Jako podstawę skargi, strona wskazała "brak pomocy prawnej w sprawie". Skarżąca podniosła, że wyrok wydany w sprawie II SAB/Lu 52/24 jest błędny i powinna zostać wydana decyzja w przedmiocie zasiłku celowego. Strona wskazała również, że żąda stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Wójta Gminy Niemce, w tym zasądzenia 50 % kary na jej rzecz. W uzupełnieniu skargi skarżąca podniosła, że jej stan zdrowia jest znany od 2021 r. i uniemożliwia jej udział w sprawach toczących się przed organami administracji oraz przed sądami. Strona wskazała, że żąda uchylenia wyroku z 26 września 2024 r. Skarga o wznowienie postępowania została rozpoznana w trybie uproszonym, ponieważ dotyczyła sprawy, której przedmiotem była bezczynność organu, a więc sprawy rozpoznawanej w trybie uproszczonym z mocy art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Na mocy art. 276 p.p.s.a, do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania o składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 279 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, spełnione zostały przesłanki z art. 279 p.p.s.a., gdyż skarżąca oznaczyła zaskarżone orzeczenie i wskazała podstawy wznowienia, a także podała okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W wyniku uzupełnienia skargi złożyła też stosowne żądanie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Przechodząc do merytorycznej oceny powołanych w skardze podstaw wznowienia, wyjaśnić na wstępie trzeba, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga o wznowienie nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną ocenę zarzutu bezczynności, który był przedmiotem skargi rozpoznanej przez sąd prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie, której wznowienia domaga się skarżąca. Argumentacja zawarta w skardze o wznowienie wskazuje, że skarżąca powołuje się na jedną z podstaw wznowienia z powodu nieważności, wymienionych w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zdolność sądowa i procesowa zostały ustawowo zdefiniowane w art. 25 i 26 p.p.s.a. Osoba fizyczna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) od chwili urodzenia aż do śmierci. Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Natomiast podstawa braku należytej reprezentacji osoby fizycznej, dotyczy tych sytuacji, w których osoba fizyczna nie miała zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym powinna być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego (art. 26 i 27 p.p.s.a.). Wskazuje też na to treść art. 277 p.p.s.a., gdzie w kontekście braku należytej reprezentacji mówi się o przedstawicielu ustawowym strony. Skarżąca w sprawie zakończonej wyrokiem z 26 września 2024 r. (sygn. akt II SAB/Lu 52/24) miała zdolność do czynności prawnych, a więc również sądową i procesową. W związku z tym, zarzutu braku należytej reprezentacji skarżącej nie można rozpatrywać w odniesieniu do jakichkolwiek okoliczności związanych z reprezentacją strony przez przedstawiciela ustawowego. Nie doszło także do sytuacji, w której skarżąca byłaby nienależycie reprezentowana lub pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. W toku całego postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 52/24, skarżąca była prawidłowo powiadomiona o czynnościach sądowych wraz z odpowiednimi pouczaniami o terminach i środkach zaskarżenia oraz przysługujących jej prawach. Skarżąca miała więc możliwość realizacji swoich uprawnień procesowych, z czego czynnie korzystała, składając kilkukrotnie wnioski o przyznanie pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu. Pierwszy z jej wniosków o przyznanie prawa pomocy, został pozostawiony bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie jego braków w terminie (sygn. akt II SPP/Lu 92/24). W wyniku rozpoznania drugiego z wniosków, odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy - postanowienie z 25 lipca 2024 r., w sprawie II SPP/Lu 144/24. W tym przypadku, skarżąca skorzystała z uprawnienia procesowego do złożenia środka zaskarżenia na to postanowienie. Złożony sprzeciw w tym przedmiocie został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 25 lipca 2024 r. (k. 17 akt sprawy II SPP/Lu 144/24). Powyższe prowadzi do wniosku, że bezpodstawny jest postawiony w skardze o wznowienie postępowania zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa, czego skutkiem miała być nieważność postępowania, ponieważ wskazana na podstawie wznowieniowej przesłanka określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w tym przypadku nie wystąpiła. Ponadto zwrócić należy uwagę, że skarżąca błędnie utożsamia odmowę przyznania jej prawa pomocy z "brakiem zdolności procesowej" i brakiem "należytej reprezentacji". Nie oznacza, bowiem braku należytej reprezentacji sytuacja, w której strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika — adwokata lub radcy prawnego. Jak już wskazano powyżej, podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2, występuje wówczas, gdy osoba fizyczna nie ma zdolności do czynności prawnych i nie była w postępowaniu sądowym reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego. Fakt, że skarżąca nie była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego nie oznacza braku należytej reprezentacji. Wskazać należy, że żądanie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie "pomocy prawnej" było przedmiotem kontroli sądowej, co oznacza, że prawomocne rozstrzygnięcie tego żądania, jakkolwiek niekorzystne dla skarżącej, nie może być uznane za naruszenie prawa w rozumienie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.