II SAB/Lu 57/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Gapski Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K.-B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. M. na bezczynność Burmistrza Miasta H. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Burmistrz Miasta H. dopuścił się bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącej datowanego na 9 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta H. do załatwienia wniosku skarżącej datowanego na 9 stycznia 2026 r.; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Burmistrza Miasta H. na rzecz K.-B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Spółka K.-B. sp. z o.o. z siedzibą w G. M. (dalej jako Spółka lub skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta H. (dalej jako: Burmistrz lub organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Spółki datowany na 9 stycznia 2026 r. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu administracji do załatwienia wniosku i udostępnienia informacji publicznej; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej ustawą; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 29 stycznia 2026 r. Spółka złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, za pośrednictwem platformy e-PUAP. Ustawowy termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek upłynął 12 lutego 2026 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji ani nie zawiadomił wnioskodawcy o przedłużeniu terminu załatwienia wniosku. W ocenie Spółki brak jakiejkolwiek reakcji organu oznacza, że bezczynność ma charakter kwalifikowany. W odpowiedzi na skargę Burmistrz stwierdził, że uwzględnił skargę w całości, a jego bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji organ wniósł o umorzenie postępowania przed sądem. W uzasadnieniu organ przyznał, że uchybił ustawowemu terminowi udostępnienia informacji publicznej, wyjaśniając jednocześnie, że wynikało to z faktu, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez Spółkę wpleciony w treść pisma, stanowiącego wezwanie przedsądowe do zaniechania naruszania dóbr osobistych Spółki. W tej sytuacji uszło uwadze organu, że w treści wezwania znalazł się równolegle wniosek złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezwłocznie po otrzymaniu skargi, organ dostrzegł, że zawarty w treści wezwania wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony. W konsekwencji organ rozpatrzył wniosek i udostępnił skarżącej wnioskowane informacje w dniu 16 lutego 2026 r. Organ wskazał również na nieznaczne przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia wniosku. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Burmistrz dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej, datowanego na 9 stycznia 2026 r., który wpłynął do organu w dniu 29 stycznia 2026 r. Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, tj. że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek dotyczy danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.). Bezspornie Burmistrz jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Jeśli chodzi o przedmiot wniosku, to rzeczywiście został on zawarty w treści zupełnie innego pisma procesowego – "Wezwania przedsądowego do zaniechania naruszeń dóbr osobistych Spółki, usunięcia skutków naruszeń, złożenia wyjaśnień oraz sprostowania", skierowanego do osoby piastującej funkcję Burmistrza. Treść pisma wskazuje, że Spółka zarzuca Burmistrzowi naruszenie jej dóbr osobistych poprzez wypowiedzi, zawierające stwierdzenia dyskredytujące Spółkę (w jej ocenie), w szczególności zarzucające Spółce nieuregulowanie należności wobec podwykonawców. Z treści pisma i innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Spółka toczy spór sądowy (przed sądem cywilnym) z Miastem, dotyczący rozliczeń w zakresie realizacji inwestycji publicznej. Z treści ww. pisma (s. 2 i 5) wynika, że w zakresie udostępnienia informacji publicznej Spółka domagała się: "udostępnienia kopii/skanów dokumentów i informacji, które stanowią podstawę (jeśli istnieją) dla tezy o ‘nieuregulowaniu należności wobec podwykonawców’, w szczególności: nazwy podmiotów (NIP/KRS), kwoty i terminy wymagalności, podstawy (umowa/faktura/protokół/wezwanie), korespondencja, zgłoszenia, notatki służbowe, informacja, czy kierowano roszczenia do Gminy (data, znak, wynik)". Abstrahując od okoliczności złożenia wniosku, żądania w nim zawarte mogą być zakwalifikowane jako dotyczące informacji publicznej. Istotą żądań było pozyskanie dokumentów dotyczących rozliczenia inwestycji realizowanej na zlecenie Miasta, ze środków publicznych. Żądania mieściły się w szerokiej definicji pojęcia informacji publicznej, zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bardziej szczegółowo można je zakwalifikować jako informacje o majątku publicznym (6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), gdyż dotyczą dysponowania środkami publicznymi. Mając na uwadze ustanowiony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., 14-dniowy termin udostępnienia informacji publicznej, należy stwierdzić, że organ nie zareagował na wniosek Spółki w ustawowym terminie (do 12 lutego 2026 r.). Odpowiedzi na wniosek udzielono dopiero po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (16 lutego 2026 r.). Uchybienie terminu było niewielkie, co ma znaczenie w perspektywie oceny charakteru bezczynności (czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa), ale obiektywnie niewątpliwie zaistniało. Należy w tym miejscu zauważyć, że okoliczności złożenia wniosku mogłyby wskazywać na zaistnienie przesłanek nadużycia prawa do informacji publicznej. Spółka toczy spory sądowe z Miastem (przed sądami cywilnymi), wniosek został zawarty w piśmie procesowym stanowiącym wezwanie przedsądowe do zaniechania naruszania dóbr osobistych Spółki, dotyczy dokumentów, które mają podstawowe znaczenie dla tych sporów sądowych, które – co sama Spółka przyznaje – mogłyby być przedstawione w postępowaniu sądowym w trybie określonym w art. 248 Kodeksu postępowania cywilnego. Trzeba mieć jednak na uwadze fakt, że żądanie zgłoszone w okolicznościach wskazujących na nadużycie prawa, pozostaje żądaniem dotyczącym udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych, właściwą reakcją organu w takiej sytuacji jest ewentualne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na nadużycie przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA z 29 września 2023 r., III OSK 5517/21; z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21; z 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; z 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23; z 20 września 2024 r., III OSK 3315/23; z 7 maja 2026 r., III OSK 1824/25). W rozpoznawanej sprawie Burmistrz nie zareagował w ustawowym terminie na wniosek Spółki, nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. W tej sytuacji zasadny pozostaje zarzut bezczynności, bez względu na to, czy istniały podstawy do wydania decyzji odmownej w zakresie żądania udostępnienia informacji. W tej sytuacji, w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Błąd organu nie był wynikiem świadomego lekceważenia ustawowego obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji, lecz wynikał z niedopatrzenia, z braku należytej analizy pisma datowanego na 9 stycznia 2026 r., dotyczącego generalnie zupełnie innych żądań, o charakterze cywilnoprawnym. W działaniach organu nie ma złej woli, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że naruszenie ustawowego terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji miało charakter niewielki – wynoszący 3 dni. Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek (udostępnienia żądanej informacji) po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przed Sąd, zbędnym było zobowiązywanie organu do rozpoznania wniosku. W tym zakresie sąd umorzył zatem postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Należy jednocześnie zauważyć, że wbrew argumentom podniesionym w odpowiedzi na skargę, udostępnienie informacji publicznej już po wniesieniu skargi na bezczynność, nie skutkuje bezprzedmiotowością całego postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo załatwienia wniosku, nadal istnieje przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, jakim jest ocena, czy doszło do bezczynności, czy miała ona charakter rażący i czy zasadne jest zastosowanie wobec organu środków dyscyplinujących w postaci grzywny czy zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a.). Bezprzedmiotowość ma jedynie wymiar częściowy – odnosi się do orzekania przez sąd o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku. W zakresie pozostałych żądań zgłoszonych w skardze – wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.) sąd oddalił skargę (pkt IV sentencji wyroku). Podstawową przyczyną był wskazany wyżej brak znamion rażącego naruszenia prawa w zachowaniu organu. W ocenie sądu nie ma racjonalnych powodów, aby piętnować błędy organu niemające charakteru rażącego, poprzez wymierzanie grzywny czy zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej. Takie instrumenty jak grzywna czy zasądzenie sumy pieniężnej powinny być stosowane wyłącznie w przypadku rażącego naruszenia prawa, przejawiającego się w istotnym lekceważeniu obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Takiego zachowania nie można przypisać Burmistrzowi w rozpoznawanej sprawie. Dodatkowo, w zakresie żądania zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, trzeba wskazać na ugruntowane stanowisko orzecznictwa, \godnie z którym zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy skorzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. Zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyroki NSA z 16 maja 2017 r., I OSK 2934/16; z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16). Suma pieniężna ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Aktywność sądu w tym zakresie jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją skarżącej. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością, w tym wypadku – niewykonaniem wyroku sądu (por. wyroki NSA z 7 września 2017 r., I OSK 798/17; z 6 września 2017 r., I OSK 451/17). W rozpoznawanej sprawie skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej, opierając go jedynie na (niezasadnym) zarzucie, jakoby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z treści wniosku w żaden sposób nie wynika, aby Spółka doznała krzywdy w związku z bezczynnością Burmistrza, którą należałoby zrekompensować. W konsekwencji Sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby uwzględnić to żądanie. O kosztach postępowania (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215). Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (100 zł), kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego (w wysokości stawki minimalnej) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.