II SAB/Lu 410/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 410/14 p o s t a n a w i a 1. uchylić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 410/14; 2. przyznać J.H. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie.

W dniu 16 maja 2017 r. J. H. na formularzu PPF (k. 184 akt sądowych) wniósł o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Oświadczył, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, a jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 1.325,89 zł. Podniósł, że żyje w ubóstwie - od maja 2003 r. przez 5 lat był bezrobotny, na skutek udaru ma orzeczoną trwałą niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje, poza emeryturą, innych dochodów. Podał, że mieszka na stancji w wynajętym domu o powierzchni około 67 m2, nie posiada majątku ani oszczędności. Wyjaśnił, że do bieżących kosztów utrzymania należą opłaty za wodę, energię elektryczną, wywóz nieczystości, zakup butli gazowej – łącznie 350 zł. Do stałych wydatków zaliczył również zakup węgla i drewna do ogrzania domu i wody - około 800 zł, zakup koniecznych leków oraz koszty związane z leczeniem – 200 zł, a także bieżące remonty – około 100 zł. Podniósł, że otrzymywane świadczenie emerytalne jest obciążone egzekucją komorniczą w wysokości 573 zł, nadto obecnie spłaca pożyczkę zaciągniętą na zakup pompy ciepła w ratach po 300 zł. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 410/14 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie umorzył postępowanie o przyznanie J. H. prawa pomocy. Referendarz wyjaśnił, że skarżący wnioskiem z dnia 19 lipca 2017 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz uznał, że skoro w toku niniejszego postępowania rozpoznano już raz wniosek skarżącego w tym samym zakresie a skarżący ponownie wnosi o to samo nie wskazując przy tym nowych okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy, ani nie dołączając dokumentów źródłowych, do nadesłania których był uprzednio wezwany, a które mogłyby wskazywać na fakty czyniące wniosek zasadnym, zbędnym jest rozstrzyganie o tym, czy zasadnym jest przyznanie skarżącemu wnioskowanego prawa pomocy. Dlatego działając na podstawie art. 249a p.p.s.a. referendarz umorzył postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia J. H. podniósł, że referendarz nie rozpoznał tej sprawy ponownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym i obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika -adwokata, czy radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca nie posiada majątku ani oszczędności, od wielu lat miał problemy finansowe (był bezrobotny), a następnie z uwagi na kłopoty ze zdrowiem (posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji do 31 lipca 2019 r.) nie mógł i nadal nie może podjąć zatrudnienia. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.325,89 zł miesięcznie. Jednocześnie, biorąc pod uwagę wskazane przez stronę bieżące koszty utrzymania stwierdzić należy, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W sytuacji więc, gdy skarżący obiektywnie nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym, przyznanie mu prawa pomocy, zarówno w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata – od czego uzależniona jest realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu – jest uzasadnione. Zwłaszcza, że rozpatrywana sprawa skarżącego nie jest jedyną sprawą zawisłą z jego inicjatywy przed tutejszym Sądem. Uznając zatem wniesiony sprzeciw za uzasadniony, Sąd stwierdził, że zaistniały przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a.