II SAB/Lu 145/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B., reprezentowanej przez kuratora A. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wypłaty świadczenia wspierającego postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 15 czerwca 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła (przekazana przez organ) skarga K. B., reprezentowanej przez kuratora A. K., na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych "w przedmiocie niewykonania prawomocnej decyzji z 23 marca 2026 r.". We wnioskach skargi kurator skarżącej wystąpił o "zobowiązanie organu do niezwłocznej wypłaty świadczenia w należnej wysokości wraz z przysługującym wyrównaniem" oraz ustawowymi odsetkami, a także o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, wskazując w uzasadnieniu, że kurator skarżącej złożył wniosek o świadczenie wspierającej, w związku ze zmianą decyzji w przedmiocie potrzeby wsparcia, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego [...] w L.. W dniu 23 marca 2026 r. przyznano skarżącej prawo do świadczenia wspierającego, w zmiennej wysokości, na poszczególne okresy czasu. Przeprowadzona przez organ weryfikacja (po wniesieniu skargi) wskazuje na błąd systemu, który "niewłaściwie zaczytał kwotę wypłaty świadczenia". Problem zgłoszono do wyjaśnienia, wypłata świadczenia z wyrównaniem nastąpi w najbliższym możliwym czasie. W ocenie pełnomocnika organu, skarga jest niedopuszczalna, gdyż w sprawie o świadczenie wspierające właściwy jest sąd okręgowy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Ponadto pismo kuratora skarżącej zostało wniesione w formie dokumentu w systemie teleinformatyczny PUE ZUS, zatem nie wywołuje skutku prawnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Końcowo, pełnomocnik organu podniósł, że czynność wypłaty świadczenia wspierającego nie jest czynnością, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności konieczne jest określenie przedmiotu skargi do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Treść skargi wskazuje, że domniemana bezczynność organu ma polegać na niewykonaniu decyzji z 23 marca 2026 r., a kurator skarżącej żąda zobowiązania organu do niezwłocznej wypłaty świadczenia w należnej wysokości wraz z przysługującym wyrównaniem. Z przekazanych przez organ akt administracyjnych wynika, że decyzją z 23 marca 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił prawo do świadczenia wspierającego przyznane skarżącej decyzją z 15 lipca 2025 r. oraz przyznał skarżącej prawo do świadczenia wspierającego na poszczególne okresy czasu od 2 września 2024 r. do 30 września 2031 r., w zmiennej wysokości, w zależności od okresu. Z treści decyzji i akt administracyjnych wynika, że zmiana wysokości świadczenia wspierającego była konsekwencją wyroku Sądu Rejonowego [...] w L. z 5 lutego 2026 r., którym orzeczono o zmianie zaskarżonej decyzji w przedmiocie ustalenia poziomu wsparcia, poprzez ustalenie wyższego poziomu. Z kolei treść odpowiedzi na skargę wskazuje, że na skutek błędu w systemie, pomimo wydania nowej decyzji ustalającej wysokość świadczenia wspierającego, jest ono nadal wypłacane w poprzedniej, niższej wysokości. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że podjęto działania w celu niezwłocznej wypłaty zaległych świadczeń w prawidłowej wysokości. Skarga nie dotyczy zatem bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wydania decyzji w przedmiocie świadczenia wspierającego, ale wypłacania skarżącej świadczenia przyznanego jej decyzją z 23 marca 2026 r. Skarga o tak określonym przedmiocie podlega odrzuceniu, gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądu administracyjnego określa w pierwszej kolejności art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a."), który wskazuje, jakie formy działania albo bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania organów administracji publicznej podlegają kontroli przez sądy administracyjne. Dopuszczalność skargi do sądu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, składanej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zależy od tego, czy w danej sprawie dopuszczalna jest skarga na decyzje, postanowienia albo inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy, dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną dopuszczalności skargi na inny rodzaj działalności administracji. Skarga na bezczynność albo przewlekłość nie jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga dotycząca wypłacania świadczenia wspierającego w nieprawidłowej (zbyt niskiej) wysokości nie należy do żadnej z tych kategorii. Kwestia wypłaty świadczenia ma charakter techniczny, jest konsekwencją wydania decyzji administracyjnej. Sama wypłata nie jest zatem ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, ani nawet innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Skoro nie można zaskarżyć do sądu czynności technicznej jaką jest wypłata świadczenia wspierającego, tym samym niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. Istnieje możliwość zaskarżenia bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale w zakresie niewydania decyzji w przedmiocie świadczenia wpierającego. W rozpoznawanej sprawie nie to jest jednak przedmiotem sporu, gdyż taka decyzja została wydana. Co więcej, w sprawach decyzji w przedmiocie świadczenia wspierającego (oraz ewentualnej bezczynności) właściwe są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne (art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym; Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, ze zm.). Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że podjęto już działania zmierzające do wypłacenia skarżącej świadczenia w prawidłowej wysokości, z wyrównaniem za okres, w którym omyłkowo wypłacono świadczenie zaniżone. Jeżeli jednak zaległe świadczenia nie zostaną nadal wypłacone, trzeba będzie ich dochodzić w postępowaniu przed sądem cywilnym, gdyż w sprawach tych nie są właściwe sądy administracyjne. W powyższej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako wniesiona w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Kwestia wniesienia skargi w nieprawidłowej formie (formularza pisma ogólnego w systemie PUE ZUS) nie ma na tym etapie żadnego znaczenia. Skarga podlegała i tak odrzuceniu z przedstawionych wyżej przyczyn, dlatego sąd nie wzywał do usunięcia braków formalnych skargi.