II SAB/Lu 139/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Ostrowska Sędzia WSA Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Wnioskiem z 2 kwietnia 2026 r. A. S. (dalej także jako: skarżąca) zwróciła się do Inspektor Sanitarny (dalej także jako: Inspektor, organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym 35 pytań dotyczących szczepień ochronnych. Pismem z 16 kwietnia 2026 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek w zakresie wszystkich zawartych w nim pytań. Pismem z 28 kwietnia 2026 r. A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu skargę na bezczynność Inspektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Inspektora do rozpoznania jej wniosku i udostępnienie informacji publicznej, a ponadto o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Inspektor nie dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z 2 kwietnia 2026 r. W świetle regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, należy przyjąć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W sprawie nie jest sporne, że Inspektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, ponieważ jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Przechodząc do oceny charakteru żądanych przez skarżącą informacji należy wyjaśnić, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416, ze zm.; dalej jako: u.p.i.s.), została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2025 r., poz. 1675, dalej jako: u.z.z.c.z.), państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (por. przykładowo wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo). Powyższe dane również stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.c.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W ocenie składu orzekającego Inspektor załatwił wniosek skarżącej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 2 kwietnia 2026 r. W terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej organ sporządził i nadał (za pośrednictwem operatora pocztowego) pismo zawierające odpowiedź na wniosek. Pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 24 kwietnia 2026 r. W piśmie organ ustosunkował się do wszystkich pytań objętych wnioskiem. Odnosząc się do poszczególnych elementów wniosku skarżącej wskazać należy, że: Po pierwsze, nie są żądaniami udostępnienia informacji publicznej pytania odnoszące się do zagadnień z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres wyznacza art. 17 u.z.z.c.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2011 r. nr 182, poz. 1086). Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki, której dotyczy pytanie nr 1 zawarte we wniosku (por. podobnie wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2024 r., II SAB/Łd 129/23 i cytowane tam orzecznictwo). Tak samo rzecz się ma z pytaniami nr 6 – przyczyny powstawania gruźlicy u dzieci w Polsce; nr 13 - ilość dokonanych przez lekarzy odroczeń szczepień oraz nr 17 – jaki lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki. Są to zagadnienia związane bezpośrednio z decyzjami podejmowanymi przez lekarzy prowadzących szczepienia, bazujące na ich wiedzy medycznej, nie związane z zakresem ustawowo określonych zadań Inspekcji. Po drugie, organ w trybie informacji publicznej nie jest też zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porad prawnych lub dokonania wykładni przepisów. Nie stanowią one informacji publicznej. Taki charakter ma pytanie numer 19 (skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 81/19). Odpowiedź na to pytanie sprowadza się do interpretacji przepisów prawa, co nie stanowi przedmiotu informacji publicznej, będącej informacją o faktach, a nie stanowiskiem na temat wykładni przepisów prawa i skutkach orzeczeń sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24). Po trzecie, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia - pytanie nr 18 (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r., II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023 r., II SAB/Lu 161/22 oraz cyt. tam orzecznictwo). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania przez nie mieniem publicznym. W związku z powyższym organ trafnie wskazał, że pytania w tym zakresie należy kierować do Światowej Organizacji Zdrowia. Po czwarte, pytania nr 20, 21 i 22 odnoszą się do zakresu działania Ministra Zdrowia, a nie organów inspekcji sanitarnej. Adresatem tych pytań powinien zatem być Minister (abstrahując od tego, czy da się im w pełni przypisać walor informacji publicznej – co dotyczy pytania 22 odnoszącego się do porównania zakresu obowiązkowych szczepień ochronnych w różnych porządkach prawnych). Po piąte, poza zakresem kompetencji organu pozostaje odpowiedź na pytanie o wykonywanie zadań Głównego Inspektora Sanitarnego oraz członków zespołów doradczych tego organu (pytanie nr 5 oraz nr 27), a także o dane statystyczne obejmujące teren całego kraju, ponieważ takich statystyk organ na szczeblu powiatowym nie prowadzi (pytanie nr 3). Poza zakresem kompetencji organu pozostają odpowiedzi na pytania nr 8 i nr 16 – dotyczące odszkodowań i zadośćuczynienia za niepożądane odczynu poszczepienne; nr 24 – statystyki regresu rozwojowego po szczepieniu; nr 25 – kontrole lekarzy "niewykonujących pełnej kwalifikacji", nr 26 – badanie skuteczności działań informacyjnych o szczepieniach; nr 28 – finansowanie przez producentów badań nad bezpieczeństwem szczepionek, nr 29 – analiza zanieczyszczeń szczepionek, nr 30 – nadzór badań nad szczepionkami, nr 34 – testowanie szczepionek oraz nr 35 – monitorowanie "działań lobbystycznych producentów". Organ zasadnie wskazał, że nie posiada kompetencji w objętym pytaniami zakresie. Kwestie te pozostają ewidentnie poza zakresem zadań Inspekcji. Zasadne jest też stanowisko organu, że z uwagi na nieprowadzenie badań w takim przedmiocie nie ma informacji mogących stanowić odpowiedź na pytania o "badania porównawcze dzieci szczepionych i szczepionych częściowo" oraz "o liczbie [szczepionych] dzieci z autyzmem" (pytania nr 32 i 33). Prowadzenie tego rodzaju badań nie leży w zakresie zadań Inspekcji. Po szóste, na pytania dotyczące realizacji zadań ustawowych Inspektora w zakresie nadzoru nad szczepieniami ochronnymi, odnoszące się do kwestii statystycznych i rejestrowych, organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 9 marca 2026 r. (pytania nr: 2, 4, 7, 9, 10, 11, 14, 15, 23, 31). Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd podkreśla, że skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skarżąca – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – nie sprecyzowała, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla niej niesatysfakcjonująca. Ponadto organ nie ma obowiązku udostępniać informacji, których nie posiada. Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej powinno być wiarygodne. Pisemne poinformowanie o tym, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie posiada danej informacji publicznej nie jest równoważne z odmową jej udzielenia, co wymagałoby wydania decyzji. W sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenia organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej. W realiach rozpoznawanej sprawy zdaniem Sądu wiarygodne jest stanowisko organu, że nie posiada danych pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 6, nr 8, nr 9, nr 12 i nr 16, ponieważ pytania te wykraczają poza zakres zadań realizowanych przez Inspekcję i przypisanych im w związku z tym kompetencji. Reasumując, stwierdzić należy, że organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącej w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji - w sposób możliwie pełny i konkretny. Uczynił to, udzielając wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. Stąd też brak podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie jego kompetencji organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Żadne z 35 pytań nie pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym zarzuty skargi okazały się bezpodstawne. W świetle powyższych rozważań nie było podstaw do uznania, aby Inspektor dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku Inspektora o zwrot kosztów postepowania, należy stwierdzić, że zgodnie z wynikającą z art. 199 p.p.s.a. zasadą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy nie przewidują zwrotu kosztów postępowania od strony skarżącej na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji. Z tego względu wniosek organu nie mógł zostać uwzględniony.