II SAB/Lu 132/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi L. R. H. S.A. z siedzibą w E. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy Niemce dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku z 15 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Niemce nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy Niemce do załatwienia punktu drugiego wniosku z 15 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; IV. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Niemce do załatwienia punktu pierwszego, trzeciego i czwartego wniosku z 15 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; V. zasądza od Wójta Gminy Niemce na rzecz L. R. H. S.A. z siedzibą w E. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 15 lipca 2025 r. L. R. H. S.A. w [...] złożył do Wójta Gminy Niemce, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) na czyj wniosek [...] E. P. zostało podłączone do sieci wodociągowej Gminy Niemce obsługiwanej przez Zakład Gospodarki Komunalnej w [...]? 2) na jakim odcinku sieci wodociągowej wykonano przyłącze dla zaopatrzenia w wodę [...] E. P. (proszę o oznaczenie punku przyłącza na mapce)? 3) z jaką datą i przez kogo zostały wydane warunki przyłączeniowe na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę [...] E. P.? 4) czy do wniosku o wydanie warunków przyłączeniowych na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę [...] E. P. dołączono zgodę właściciela odcinka sieci, do której przyłącze zostało wykonane? Wniosek wpłynął do Wójta Gminy Niemce w dniu 17 lipca 2025 r. W dniu 31 lipca 2025 r. spółka otrzymała zawiadomienie Wójta Gminy Niemce o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku do 18 sierpnia 2025 r. Z uwagi na brak odpowiedzi organu pomimo wydłużenia terminu, spółka w dniu 25 sierpnia 2025 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Wójta Gminy Niemce skargę na bezczynność tego organu. W reakcji na złożoną skargę organ pismem datowanym na dzień 25 sierpnia 2025 r., nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 27 sierpnia 2025 r., a doręczonym skarżącej w dniu 28 sierpnia 2025 r. ustosunkował się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej w następujący sposób: Ad.1) "Wniosek o wydanie warunków przyłączeniowych do sieci wodociągowej O. [...] E. P. złożony został w dniu 19.04.2017 r. przez [...] Spółka z o.o. Spółka Komandytowa", Ad. 2) "Z uwagi na brak dokumentacji odbioru sieci wodociągowej oraz inwentaryzacji powykonawczej sieci nie jest możliwe określenie włączenia do sieci wodociągowej przyłącza dla zaopatrzenia w wodę O. [...] E. P.", Ad. 3) "Warunki przyłączeniowe na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę O. [...] E. P. wydane zostały z datą 01.06.2017 r. przez Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] Pana M. G.", Ad. 4) "Do wniosku o wydanie warunków przyłączeniowych na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę O. [...] E. P. nie była wymagana zgoda właściciela sieci, do której przyłącze miało zostać wykonane, gdyż sieć ta była i jest nadal własnością Gminy Niemce". W skardze na bezczynność organu spółka zażądała zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w punktach 2 i 4 wniosku oraz zasądzenia na rzecz spółki od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na to, że organ nie pozostaje w bezczynności. Organ wskazał, że w dniu 25 lipca 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, udostępniając żądane informacje. Udostępnienie informacji po terminie spowodowane było brakami kadrowymi związanymi z okresem urlopowym. W piśmie stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę spółka wskazała, że nie wyraża zgody na umorzenie postępowania i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym z uwagi na fakt, że organ pomimo zawiadomienia o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji, obowiązek udostępnienia informacji wykonał już po wskazanym przez siebie dodatkowym terminie. Ponadto udostępnił informację publiczną w niepełnym wymiarze, a częściowo jej nie udostępnił w ogóle lub w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym. Wobec powyższego L. R. H. S.A. z siedzibą w [...] podtrzymał wnioski złożone w skardze oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżąca spółka podniosła, że organ udzielił pełnej odpowiedzi jedynie na pytanie pierwsze i trzecie. Natomiast odnośnie do pytania drugiego, to według spółki - odpowiedź nie jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym; organ nie wskazał, której sieci wodociągowej dokumentacji odbioru nie posiada. Brak odbioru przyłącza do sieci wodociągowej musiałby skutkować niewydaniem pozwolenia na budowę osiedla, które jednak zostało wybudowane i z sieci wodociągowej korzysta. Organ ponadto jest zobligowany do posiadania dokumentacji sieci wodociągowej, do której wydaje warunki przyłączeniowe dla nowych użytkowników. Z uwagi na powyższe odpowiedź organu należy uznać za nieprawdziwą i wymijającą, co skutkuje w konsekwencji nieudzieleniem informacji publicznej w tym zakresie. Odnośnie zaś do pytania czwartego, spółka wskazała, że odpowiedź organu nie jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym. W miejscu przyłączenia do sieci wodociągowej O. M. E. P. nie ma i nie było sieci wodociągowej należącej do Gminy Niemce. Na tym odcinku istnieje jedynie sieć należąca do L. R. H. S.A. Jeżeli, w tym obszarze wybudowano nową sieć należącą do Gminy Niemce i nie jest ona zewidencjonowana w geoportal.gov.pl, organ powinien móc z precyzyjną dokładnością wskazać miejsce wykonania przyłącza, na co wyraził zgodę, jak również jest zobowiązany prawem do posiadania pełnej dokumentacji budowlanej i inwentaryzacyjnej sieci wodociągowej. Odpowiedź organu w tym zakresie jest więc zupełnie sprzeczna z odpowiedzią na pytanie drugie, co skutkuje w konsekwencji nieudzieleniem informacji publicznej w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Organ dopuścił się bezczynności w zakresie wniosku skarżącej spółki z 15 lipca 2025 r. W sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy Niemce jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia żądanych przez skarżącą informacji jako organ administracji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), a żądane przez skarżącą informacje mają status informacji publicznych jako dotyczące gospodarowania składnikami mienia komunalnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c/ u.d.i.p.). W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznych, że dana informacja nie jest informacją publiczną, że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Bezczynność podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma zatem miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Nie ma wątpliwości co do tego, że organ ustosunkował się do zawartych we wniosku spółki pytań z uchybieniem terminu, o który przedłużył rozpoznanie wniosku, tj. po 18 sierpnia 2025 r. Stąd zarzut bezczynności jest w pełni zasadny (pkt I sentencji wyroku). Niesporne jest, że organ udzielił pełnych odpowiedzi na pytania spółki zawarte w punktach 1 i 3 wniosku, zaś odpowiedzi na pytania drugie i czwarte spółka uznała za niepełne i niezgodne z prawdą. Odnośnie do zarzutu nieudzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie drugim, to Sąd podziela stanowisko spółki. Odpowiadając na pytanie: "na jakim odcinku sieci wodociągowej wykonano przyłącze dla zaopatrzenia w wodę O. M. E. P. (proszę o oznaczenie punku przyłącza na mapce)?" organ odpowiedział: "Z uwagi na brak dokumentacji odbioru sieci wodociągowej oraz inwentaryzacji powykonawczej sieci nie jest możliwe określenie włączenia do sieci wodociągowej przyłącza dla zaopatrzenia w wodę O. M. E. P.". Spółka ma rację, że organ nie wskazał, której sieci wodociągowej dokumentacji odbioru nie posiada. Wprawdzie można domniemywać, że chodzi o sieć, do której wykonano przyłącze O. M. E. P., jednak odpowiedź jest wymijająca i niejednoznaczna. Ponadto do pisma z dnia 3 listopada 2025 r. skarżąca dołączyła kopię mapy inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i wodnej, sporządzoną w dniu 16 maja 2019 r., na której uwidocznione jest sporne przyłącze. Sąd – na wniosek skarżącej – postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r. dopuścił i przeprowadził dowód uzupełniający z tego dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. na okoliczność posiadania przez Wójta Gminy Niemce mapy inwentaryzacji kanalizacji sanitarnej i wodnej, na której uwidoczniony jest punkt przyłączenia O. M. E. P. do sieci wodociągowej. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do załatwienia punktu 2 wniosku z 15 lipca 2025 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Odnośnie zaś do odpowiedzi organu na pytanie zawarte w punkcie czwartym wniosku, to należy zaznaczyć, że Sąd w ramach skargi na bezczynność nie jest upoważniony do badania zgodności udostępnionej informacji z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ wskazał, że do wniosku o wydanie warunków przyłączeniowych na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę O. E. P. nie była wymagana zgoda właściciela sieci, do której przyłącze miało zostać wykonane, gdyż sieć ta była i jest nadal własnością Gminy Niemce. Odpowiedź na to pytanie została udzielona. Wynika z niej, że do wniosku o wydanie warunków przyłączeniowych na potrzeby podłączenia do sieci wodociągowej dla zaopatrzenia w wodę O. M. E. P. taka zgoda nie została dołączona, ponieważ nie była wymagana. Taka ocena Sądu nie oznacza jednak automatycznie uznania tej odpowiedzi za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy, jednak Sąd – jak wyżej wskazano – nie ocenia tej okoliczności w toku kontroli bezczynności organu w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, Sąd nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenia organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej czy zgodności udostępnionej informacji z prawdą. Niemniej jednak zaznaczyć w tym miejscu wypada, że w razie wprowadzenia żądającego informacji w błąd przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do faktu posiadania informacji, osoba zobowiązana do udostępnienia żądanej informacji publicznej podlega odpowiedzialności karnej w trybie art. 23 u.d.i.p. w zbiegu z innymi przepisami określonymi w Kodeksie karnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2005 r., IV SAB/Wr 41/05). W związku z tym, że – w ocenie Sądu – organ odpowiedział na pytania spółki zawarte w punktach 1, 3 i 4 wniosku – należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na te pytania jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez wątpliwości, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać, mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację, w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Kierując się przedstawionymi kryteriami, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie uwzględniono, że brak terminowego załatwienia wniosku nie był spowodowany lekceważeniem wnioskującej, czy też obowiązujących terminów załatwiania wniosków. Oczywiście usprawiedliwieniem bezczynności nie może być trwający sezon urlopowy i związane z tym braki kadrowe, stąd skarga na bezczynność została uwzględniona, jednak nie jest to naruszenie prawa na tyle daleko idące w skutkach, by można było przyjąć jego rażący charakter. Nie bez znaczenia jest też fakt, że organ ustosunkował się do zawartych we wniosku pytań niezwłocznie po otrzymaniu skargi spółki. W zaniechaniu organu nie można dostrzec takich cech, które mogłyby stać się podstawą do oceny, że w sprawie doszło do celowego lub uporczywego naruszania praw podmiotowych skarżącej. Bezczynność organu jest wynikiem błędu, nie zaś jego złej woli czy lekceważącego traktowania skarżącej. W świetle powyższego również upływu ponadmiesięcznego okresu od daty złożenia wniosku do daty udostępnienia większości objętych wnioskiem informacji nie sposób uznać za rażące opóźnienie w załatwieniu wniosku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił żądania skarżącej, by rozpatrzenie sprawy nastąpiło na rozprawie (nie w trybie uproszczonym), ponieważ sprawy ze skarg na bezczynność organu są rozpatrywane w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. niezależnie od woli stron. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.