II SAB/Lu 122/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Marszałka Województwa Lubelskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Marszałek Województwa Lubelskiego dopuścił się bezczynności w zakresie wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2026 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Marszałka Województwa Lubelskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Marszałka Województwa Lubelskiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym pytanie 3 lit. b, c, d – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; IV. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Marszałka Województwa Lubelskiego do załatwienia wniosku w pozostałym zakresie; V. w pozostałym zakresie oddala skargę; VI. zasądza od Marszałka Województwa Lubelskiego na rzecz R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 26 marca 2026 r. R. S. (dalej jako: skarżący) złożył wniosek do Marszałka Województwa Lubelskiego (dalej także jako: Marszałek) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sposobu prowadzenia sprawy, w której wydano postanowienie Marszałka z dnia 26 marca 2026 r., znak DŚ-III.7013.14.2026.ILU. Wniosek objął następuje zagadnienia: 1. "Kwalifikacja wniosku. Wnoszę o wskazanie: a. czy w aktach sprawy znajduje się informacja o uznaniu wniosku z dnia 9 marca 2026 r. za dotyczący interpretacji decyzji, b. jeżeli tak: daty dokonania tej czynności; osoby, która jej dokonała; oznaczenia dokumentu, w którym została ona utrwalona. W przypadku odpowiedzi twierdzącej wnoszę o udostępnienie tego dokumentu. 2. Zmiana trybu rozpoznania sprawy. Wnoszę o wskazanie: a. czy w aktach sprawy znajduje się informacja o zmianie trybu rozpoznania sprawy na inny niż tryb określony w art. 217 k.p.a., b. a jeżeli tak – czy w aktach sprawy znajduje się informacja o ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 217 k.p.a., jeżeli w aktach sprawy znajduje się informacja, o której mowa w lit. a): daty tej czynności; osoby, która ją podjęła; oznaczenia dokumentu ją utrwalającego. W przypadku odpowiedzi twierdzącej wnoszę o udostępnienie tego dokumentu lub dokumentów. 3. Wniosek o wyłączenie pracownika. Wnoszę o wskazanie: a. czy wniosek o wyłączenie pracownika wpłynął do organu oraz daty jego wpływu, b. kto był właściwy do jego rozpoznania, c. czy został rozpoznany oraz w jakiej dacie, d. czy został rozpoznany przed wydaniem postanowienia z dnia 26 marca 2026 r. W przypadku rozpoznania wniosku wnoszę o wskazanie oznaczenia rozstrzygnięcia oraz – w przypadku jego wydania – o jego udostępnienie. 4. Wydanie postanowienia a postępowanie przed SKO. Wnoszę o wskazanie: a. czy do dnia wydania postanowienia z dnia 26 marca 2026 r., do organu wpłynęło rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ponaglenia wniesionego w tej sprawie, b. w przypadku odpowiedzi twierdzącej – wnoszę o wskazanie jego oznaczenia oraz o jego udostępnienie, c. w przypadku odpowiedzi przeczącej – czy w aktach sprawy znajduje się dokument stanowiący podstawę wydania postanowienia przed rozpoznaniem ponaglenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - wraz ze wskazaniem jego oznaczenia, jeżeli dokument, o którym mowa w lit. c), istnieje - wnoszę o jego udostępnienie. 5. Osoby odpowiedzialne za rozstrzygnięcie. Wnoszę o wskazanie imion, nazwisk oraz stanowisk służbowych: a. osoby prowadzącej sprawę, b. osoby przygotowującej projekt postanowienia, c. osoby podpisującej postanowienie. W przypadku odmowy wnoszę o wykazanie, że dana osoba nie wykonywała czynności w ramach władztwa publicznego. Marszałek w dniu 3 kwietnia 2026 r. wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania. Ponadto wskazał "stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie od informacji publicznej, zawiadamiam wnioskodawcę, że wyznaczam nowy termin na rozpatrzenie wniosku, wskazując dzień 26 maja 2026 r. Wezwanie prawidłowo wysłano stronie w dniu 21 kwietnia 2026 r. W dniu 14 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Marszałka. W treści sformułował żądanie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 marca 2026 r. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W dniu 23 kwietnia 2026 r. Marszałek udzielił następujących odpowiedzi na wniosek strony z 26 marca 2026 r.: 1. "W aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument stanowiący o kwalifikacji wniosku za dotyczący interpretacji decyzji. O kwalifikacji tej decyduje treść Pana wniosku, a próbę merytorycznej odpowiedzi w zakresie pana zainteresowań stanowiło pismo z dnia 16 marca 2026 r., znak: DŚ-111.7013.14.2026.ILU. 2. W aktach sprawy nie znajduje się odrębna informacja o zmianie trybu rozpoznania sprawy innego niż tryb wynikający z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), a o ponownym trybie rozpoznania sprawy w trybie art. 217 k.p.a. zadecydował pana wniosek z dnia 16 marca 2026 r. (załącznik nr 1 do niniejszego pisma). 3. W dniu 9 marca 2026 r. do Marszałka Województwa Lubelskiego wpłynął pana wniosek z dnia 9 marca 2026 r. o wyłączenie pracowników od udziału w sprawie (załącznik nr 2 do niniejszego pisma). W efekcie tego wniosku w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 217 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie brali udziału wymienieni we wniosku pracownicy. Dowodem na to jest rozstrzygnięcie w formie postanowienia z dnia 26 marca 2026 r., znak: DŚ-111.7013.14.2026.ILU parafowane przez pracowników biorących udział w postępowaniu stanowiące załącznik nr 3 do niniejszego pisma. 4. Do dnia wydania postanowienia z dnia 26 marca 2026 r., znak: DŚ-111.7013.14.2026.ILU nie wpłynęło do tut. organu rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ponaglenia. W aktach sprawy nie znajduje się odrębny dokument będący podstawą do wydania rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem ponaglenia przez SKO. O wydaniu postanowienia z dnia 26 marca 2026 r., znak: DŚ-111.7013.14.2026.ILU zdecydował pana wniosek z dnia 16 marca 2026 r. (załącznik nr 1 do niniejszego pisma) ponieważ wniesienie ponaglenia nie wstrzymuje co do zasady biegu sprawy. 5. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia prowadziła oraz przygotowała projekt rozstrzygnięcia I. Ł. — główny specjalista ds. pozwoleń zintegrowanych. Postanowienie z dnia 26 marca 2026 r., znak: DŚ-III.7013.14.2026.1LU podpisał z upoważnienia Marszałka Województwa Lubelskiego D. P. [...] Departamentu Środowiska i Zasobów Naturalnych (załącznik nr 3 do niniejszego pisma)." W odpowiedzi na skargę Marszałek wniósł o jej oddalenie, wskazując, że 4 maja 2026 r. udostępnił żądaną informację. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga w części zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W związku z powyższym bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej – tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, tj. że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek dotyczy danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Nie było sporne, że Marszałek jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) oraz że żądana przez skarżącego informacja miała taki charakter (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ nie przedłużył skutecznie terminu w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Pismo organu zawierające wezwanie do wykazania interesu publicznego i przedłużające termin na załatwienie sprawy w powyżej wskazanym trybie zostało wysłane w dniu 21 kwietnia 2026 r. (k. 12 akt admin.), gdyż organ wcześniej przesyłkę przesłał wadliwie – czego sam nie kwestionuje (k. 11 akt admin.). Organ nie zachował zatem terminu wskazanego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Ustawodawca nie wymienia wprawdzie jakie konkretnie powody zostały uznane usprawiedliwiające zastosowanie tego trybu, to jednak organ powinien wykazać, że nie działa w sposób dowolny. Ponadto redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie daje podstaw, do tego, aby organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej organ automatycznie stosował termin do dwóch miesięcy (por. m. in. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1520/25). Niewątpliwie zatem zastosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz okres, o jaki przedłużono termin, muszą nie tylko znajdować uzasadnienie w okolicznościach sprawy, ale też powinny zostać wyraźnie wyartykułowane. Tego wymogu Marszałek również nie zachował. W związku z powyższym czternastodniowy termin na załatwienie wniosku upłynął z końcem 9 kwietnia 2026 r., po jego upływie Marszałek pozostał w stanie bezczynności. Organ w terminie nie udostępnił informacji publicznej, ani też nie zakończył postępowania w tym przedmiocie wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, jak też nie podjął żadnej innej stosownej czynności, w tym w szczególności czynności, o których mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero po wniesieniu przez stronę skargi udostępniono informację publiczną. Ponadto Sąd stwierdził, że wezwanie do wykazania interesu prawnego nie miało uzasadnienia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacją przetworzoną jest taka, która już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt III OSK 832/23). Wniosek skarżącego obejmował wyłącznie informacje proste, będące w posiadaniu organu w żądanym kształcie. Były to bowiem istocie dane wynikające z akt sprawy. Tym samym organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku strony z dnia 26 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, o czym Sąd, działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt drugi sentencji wyroku). Błąd Marszałka nie był wynikiem świadomego lekceważenia ustawowego obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji, lecz wadliwej organizacji. Organ nie wykazał się złą wolą, a jego działanie nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Wobec częściowego udzielenia odpowiedzi na wniosek (udostępnienia żądanej informacji) po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, zbędnym było zobowiązywanie organu do rozpoznania wniosku w tym zakresie. W tym zakresie sąd umorzył zatem postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – w zakresie, w jakim informację udostępniono (punkt czwarty sentencji wyroku). Należy podkreślić, że udostępnienie informacji publicznej już po wniesieniu skargi na bezczynność, nie skutkuje bezprzedmiotowością całego postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo załatwienia wniosku, nadal istnieje przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, jakim jest ocena, czy doszło do bezczynności, czy miała ona charakter rażący i czy zasadne jest zastosowanie wobec organu środków dyscyplinujących w postaci grzywny czy zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a.). Bezprzedmiotowość ma jedynie wymiar częściowy – odnosi się do orzekania przez sąd o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku i to wyłącznie w zakresie, w jakim informacja została udostępniona. Natomiast w zakresie, w jakim wniosek skarżącego nie został rozpoznany, sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w pozostałym zakresie tj. ustosunkowania się do pytania nr 3 lit. b, c, d (punkt trzeci wyroku). Organ nie udostępnił informacji w tym zakresie i nie załatwił wniosku w inny, prawem przewidziany sposób. Wskazany punkt wniosku dotyczy tego, kto był właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika czy wniosek został rozpoznany i czy został rozpoznany przed wydaniem postanowienia z dnia 26 marca 2026 r., w tym zakresie skarżący wniósł również o wskazanie oznaczenia rozstrzygnięcia oraz jego udostępnienie. W zakresie pozostałych żądań zgłoszonych w skardze – wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.) sąd oddalił skargę (punkt piąty sentencji wyroku). Podstawową przyczyną był wskazany powyżej brak znamion rażącego naruszenia prawa w zachowaniu organu. W ocenie Sądu nie ma powodów, aby piętnować błędy organu niemające charakteru rażącego poprzez wymierzanie grzywny czy zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej. Takie instrumenty powinny być stosowane wyłącznie w przypadku rażącego naruszenia prawa, przejawiającego się w istotnym lekceważeniu obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Takiego zachowania nie można przypisać Marszałkowi w rozpoznawanej sprawie. Dodatkowo, w zakresie żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, trzeba wskazać na ugruntowane stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której może skorzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. Zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyroki NSA z 16 maja 2017 r., I OSK 2934/16; z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16). Suma pieniężna ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia skargi strony w tym zakresie. O kosztach postępowania (punkt szósty sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (100 zł).