II SAB/Lu 101/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2018 sprawy ze skargi T. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. K. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

T. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu [...] r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie z jej wniosku z dnia [...] r. (wpływ [...] r.) o przyznanie zasiłku celowego i okresowego zarzucając, że organ "świadomie i celowo odwleka wydanie decyzji i wypłatę świadczenia" i niezasadnie wydłuża termin załatwienia sprawy działając na szkodę skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, przedstawiając następujący stan faktyczny: W dniu [...] r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek T. W. o przyznanie świadczenia na zakup drewna oraz zasiłku okresowego na zakup środków pomocniczych, leków, środków higieny i sanitarnych. W piśmie tym zawarto również wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu ze sprawy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej B. Ś. oraz pracowników socjalnych H. L. i E. W.. W związku z tym w dniu [...] r. zostały wydane dwa postanowienia o odmowie wyłączenia tych osób. Następnie pismem z dnia [...] r. T. W. została poinformowana o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony w wyznaczonym dniu tj. [...] r. W dniu [...] r. T. W. i Z. W. przedłożyli pismo zatytułowane "Oświadczenie do aktualizacji wywiadu" z dołączonymi odcinkami emerytur, w którym oprócz zarzutów o pomówienia i znieważanie nie były zawarte istotne informacje o aktualnej sytuacji wnioskodawczyni, zawarty był natomiast wniosek o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. Następnie pismem z dnia [...] r. poinformowano skarżącą o przysługującym jej na podstawie art. 10 k.p.a. prawie zapoznania się – w terminie 7 dni – z aktami sprawy i o prawie złożenia oświadczeń czy wniosków dowodowych. W związku z wyznaczeniem tego terminu, organ pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącą o ustaleniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy (na dzień [...] r.) Następnie w dniu [...] r. organ wydał dwie decyzje: jedną o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu drewna oraz środków pomocniczych i lekarstw oraz drugą o odmowie przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup środków pomocniczych, leków, środków higieny i sanitarnych. W międzyczasie skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zażalenie z dnia [...] r. (data wpływu do tego organu [...] r.) na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odmówił wydania Z. W. uwierzytelnionej kopii aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. i akta sprawy przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L.. Postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy. W dniu [...] r. skarżąca złożyła natomiast odwołanie od wydanej w sprawie decyzji, które zostało w dniu [...] r. przekazane do Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłość postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Innymi słowy, za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, dostępny w CBOSA). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje czynności podejmowane przez organy, ich terminowość w zakresie przepisów wynikających z art. 35 - 36 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 - Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 - O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. § 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przewlekłości – w powyższym rozumieniu - w prowadzeniu postępowania przez Wójta Gminy, z upoważnienia którego działa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w przedmiocie wniosku T. W. z dnia [...] r. Miesięczny termin na rozpatrzenie tego wniosku, który wpłynął do organu w dniu [...] r., upływał w dniu [...] r. W tym okresie organ podejmował bez zbędnej zwłoki wszystkie konieczne czynności procesowe – rozpatrzył wniosek skarżącej o wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników socjalnych i kierownika Ośrodka (w dniu [...] r.), zawiadomił skarżącą o terminie wywiadu środowiskowego (w dniu [...] r.), przeprowadził ten wywiad (w dniu [...] r.), a następnie w dniu [...] r. poinformował skarżącą o prawie zapoznania się z aktami sprawy w ustawowym tj. 7-dniowym terminie, zgodnie z art. 10 k.p.a. w związku z tym, że termin na zapoznanie się z aktami sprawy upływał w dniu [...] r. (skarżąca zawiadomienie otrzymała w dniu [...] r.), a więc po miesięcznym terminie na załatwienie sprawy, wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., organ zasadnie skorzystał z przysługującego mu na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uprawnienia do przedłużenia terminu załatwienia sprawy, a następnie w nowo wyznaczonym terminie (przed [...] r.), tj. [...] r. wydał decyzję rozstrzygającą wniosek skarżącej z dnia [...] r. W świetle powyższego organowi nie można zarzucić prowadzenia postępowania w sprawie w sposób przewlekły, uzasadniający zastosowanie przepisu art. 149 § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1302), dalej "p.p.s.a." Organ nie mógł bowiem wydać decyzji w okresie wyznaczonego skarżącej 7-dniowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, gdyż mogłoby to naruszyć prawa skarżącej do udziału w postępowaniu. Organ nie mógł przy tym wyznaczyć tego terminu wcześniej, gdyż podejmował inne niezbędne czynności w sprawie, zmierzając do jej prawidłowego załatwienia. Przedłużenie terminu było więc w świetle okoliczności uzasadnione. W związku z tym zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ I instancji jest nieuzasadniony, dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715).