II SAB/Łd 59/24

Dnia 26 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu w sprawie wniosku o przeprowadzenie kontroli 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz M. W. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 6 maja 2024 roku, pod poz. [...].

W dniu 26 marca 2024 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu w sprawie przekazania wniesionego ponaglenia z dnia 4 stycznia 2024 r. do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi oraz w sprawie wniosku z dnia 31 sierpnia 2023 r. dotyczącego przeprowadzenia kontroli na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości D., gm. S.. Skarżący wnosił o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie na jego rzecz, od pozostającego w bezczynności organu kwoty 2.000 zł, gdyż działanie organu spowodowało utratę zaufania skarżącego do organów administracji państwowej. Z treści wniesionej skargi wynika, iż przywołanym pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. skarżący wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli pod kątem ewentualnej samowoli budowlanej – budowy budynku gospodarczego, realizowanej na wskazanej działce o nr ew. [...]. Z uwagi na brak działań organu, pismem datowanym na dzień 4 stycznia 2024 r. (złożonym w siedzibie organu w dniu 5 stycznia 2024 r.) skarżący wniósł za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu ponaglenie, kierowane do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podkreślił, iż pomimo upływów ustawowych terminów nie został powiadomiony o fakcie przekazania jego ponaglenia do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgierzu wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wskazywał, iż wniesione przez skarżącego ponaglenie zostało przekazane w terminach prawem przepisanych, a odpowiedź na żądanie zawarte we wniosku z dnia 31 sierpnia 2023 r. udzielona została stronie przy piśmie z dnia 27 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W rozpoznawanej sprawie jak już wcześniej wskazano M. W. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu w sprawie przekazania wniesionego ponaglenia z dnia 4 stycznia 2024 r. do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi oraz w sprawie wniosku z dnia 31 sierpnia 2023 r. dotyczącego przeprowadzenia kontroli na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości D., gm. S.. Mając na uwadze treść wniesionej skargi Sąd uznał, iż wniesiona skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu w sprawie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia 31 sierpnia 2023 r. o przeprowadzenie kontroli pod kątem ewentualnej samowoli budowlanej – budowy budynku gospodarczego, realizowanej na wskazanej działce o nr ew. [...]. Dokonując oceny zasadności skargi w tak ustalonym zakresie wskazać należy, iż z przesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych bezspornie wynika, że wskazany wyżej wniosek strony nie został załatwiony w przewidzianym prawem terminie. Potwierdza to załączone do akt postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2024 r. orzekające o: stwierdzeniu bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu w sprawie przeprowadzenia kontroli na działce ew. nr [...] (pkt 1); wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 29 lutego 2024 r. (pkt 2); stwierdzeniu, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3); zarządzeniu wyjaśnienia przyczyn i ustaleniu osób winnych niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz podjęciu środków zapobiegawczych na przyszłość (pkt 4). Przywołane postanowienie podjęte zostało wskutek rozpatrzenia ponaglenia skarżącego z dnia 4 stycznia 2024 r., które to ponaglenie, wbrew stanowisku zostało przekazane do organu wyższego stopnia, w przewidzianym prawem terminie, określonym w art. 37 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a. Z akt sprawy wynika również, iż pismem z dnia 27 lutego 2024 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek strony z dnia 31 sierpnia 2023 r. skarżący został poinformowany, iż realizacja budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] w miejscowości D., gm. S. prowadzona jest w oparciu o uzyskane przez inwestora pozwolenie na budowę, a rozpoczęcie robót nastąpiło po uprzednim powiadomieniu o zamiarze ich rozpoczęcia. Przeprowadzona kontrola wykazała nadto, iż realizacja inwestycji następuje bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wobec powyższego organ wskazał, iż brak jest podstaw do wszczęcia, w oparciu o zawiadomienie strony z dnia 31 sierpnia 2023 r., postępowania administracyjnego na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wobec powyższego uznać należy, iż przed wniesieniem skargi, co jak już wcześniej wskazano miało miejsce w dniu 26 marca 2024 r., skarżący został powiadomiony o braku podstaw do wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w sprawie określonej w złożonym przez stronę wniosku z dnia 31 sierpnia 2023 r., co uznać należy za dopuszczalną prawem formę załatwienia wniesionego przez stronę żądania. Powyższe ustalenie obliguje Sąd do odrzucenia przedmiotowej skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Za zasadnością powyższego stwierdzenia przemawia treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r., sygn. akt II OPS 5/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Podkreślić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Powołany przepis art. 269 p.p.s.a. wprowadza zasadę tzw. mocy ogólnie wiążącej poodejmowanych uchwał (zarówno abstrakcyjnych, jak i konkretnych), której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyroki NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 438/23; z 9 stycznia 2024 r., I OSK 2428/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, iż powyższa uchwała pozostaje wiążąca również dla sądu rozpoznającego skargę na bezczynność w sprawach, których rozpatrzenie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jedynie, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, udzielenia informacji o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Bowiem jak podkreślano w uzasadnieniu uchwały z 22 czerwca 2020 r., zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc jak w rozpoznawanej sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego w prawem przewidzianej formie. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. W ocenie NSA zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 grudnia 2021 r., III OSK 7055/21 "stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując Sąd stwierdza, że wobec rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 31 sierpnia 2023 r., co prawda znacznie po upływie przewidzianego prawem terminu, jednakże przed wniesieniem niniejszej skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgierzu, na dzień wniesienia skargi, nie pozostawał w bezczynności. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt 1 postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). P.K.