II SAB/Łd 55/17

Dnia 24 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.W. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek. AG

II SAB/Łd 55/17 Uzasadnienie J.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z dodatkowych informacji i dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Podał, że od 2013 r. mają zmniejszone świadczenie emerytalne z powodu egzekucji przez urząd skarbowy. W rezultacie z tytułu emerytury małżonkowie osiągają dochód w łącznej wysokości 2.214,23 zł netto. Ich majątek stanowi nieruchomość rolna o pow. 0,28 ha (obciążona hipoteką) oraz niewykończony dom. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jest inwalidą II grupy, jego żona zaś jest po zawale i cierpi na nadciśnienie tętnicze. Z braku pieniędzy małżonkowie wykupują tylko te leki, które ratują im życie, nie stać ich na rehabilitację. Skarżący wskazał na stałe miesięczne wydatki: mieszkanie – 429,27 zł, energia – 119,96 zł, gaz – 46,53 zł, ubezpieczenia obojga małżonków – 159 zł, leki – 100 zł. Małżonkowie spłacają także raty zaciągniętych pożyczek, miesięcznie przeznaczając na ten cel kwotę 1.147 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez stronę w rozpoznawanej sprawie przed sądem administracyjnym. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższa okoliczność nie wyklucza możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Wyjaśnienia jednak wymaga, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącego zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te stanowią w istocie powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącego z dnia 21 kwietnia 2017 r. i w żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącego uległa jakiejkolwiek zmianie, zwłaszcza istotnemu pogorszeniu i uzasadniała przyznanie skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG