II SAB/Łd 4/19

Dnia 9 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) zasądza od A w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. AK.

A.K. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność A w P. Spółki z o.o. w P. (zwanej także: "PKS") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że 25 lipca 2018 r. wystąpił do PKS w P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów w autobusach tego przedsiębiorstwa. Wniosek zawarł w wezwaniu do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 1/18. Dalej skarżący wyjaśnił, że wniosek doręczono organowi 31 lipca 2018 r., zatem zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) – w skrócie: "u.d.i.p." – powinien zostać rozpoznany najdalej 14 sierpnia 2018 r. Wobec braku reakcji na wniosek, pismem z 21 września 2018 r. skarżący ponaglił organ do udzielenia informacji publicznej, zakreślając dodatkowy trzydniowy termin. Również i to pismo pozostaje do dnia dzisiejszego bez reakcji ze strony PKS. Następnie skarżący wskazał, że PKS jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Spółka ta bowiem wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jak również dysponuje publicznym majątkiem w postaci dopłat z budżetu państwa do biletów ulgowych. Dane o organizacji kontroli biletów, a w szczególności wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli - stanowią informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nadto tego rodzaju informacja nie może być chroniona jako tajemnica przedsiębiorcy, a organ nie wydał w tej sprawie decyzji odmownej i pozostaje bezczynny. Czasokres bezczynności organu pozwala przyjąć, że ma ona charakter rażący i tym samym przyznać skarżącemu sumę pieniężną z tego tytułu. Stanu bezczynności nie usunęło skierowane do PKS ponaglenie. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz o zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej w terminie 14 dni, na podstawie art. zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a.". Ponadto skarżący wniósł o uznanie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a p.p.s.a.), a także o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę A w P. Spółka z o.o. w P. wskazało, że pismem z 24 stycznia 2019 r. udzieliło A.K. posiadanych przez Spółkę informacji we wnioskowanym zakresie. Ponadto PKS wyjaśniło, że brak udzielenia przez Spółkę w sierpniu 2018 r. informacji żądanych przez A.K. dotyczących wzoru identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów w autobusach Spółki, wynikał ze stanowiska Spółki, zgodnie z którym, w ocenie Spółki, nie była już ona na dzień otrzymania ww. wniosku, podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z zaprzestaniem prowadzenia przez Spółkę działalności przewozowej w roku 2018. Ponadto Spółka podkreśliła, że zakończenie działalności przewozowej skutkowało brakiem obowiązywania wiążących Spółkę umów w zakresie kontroli biletów na dzień złożenia przez Pana A.K. ww. wniosku. Niemniej jednak, w związku z otrzymaną przez Spółkę skargą A.K. na bezczynność, mając na uwadze wolę szybkiego zakończenia sporu, Spółka uwzględniła wniosek A. K., udzielając mu posiadanych przez Spółkę informacji odnoszących się do wniosku z 25 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Na obecnym etapie postępowania nie ma sporu między stronami co do tego, że PKS Sp. z o.o. w P. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 punkt 5 u.d.i.p. oraz że informacja żądana przez skarżącego jest informacją publiczną. Powyższe okoliczności prawne zostały przesądzone korzystnie dla skarżącego prawomocnymi wyrokami WSA w Łodzi w sprawach II SAB/Łd 232/17 z 13 marca 2018 r., II SAB/Łd 1/18 z 10 maja 2018 r. i II SAB/Łd 118/18 z 18 października 2018 r. Tak więc do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia daty i skutków prawnych odpowiedzi udzielonej skarżącemu przez stronę przeciwną. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udzielenie informacji został złożony 25 lipca 2018 r. Spółka odpowiedziała na ten wniosek, udzielając informacji żądanej przez skarżącego, dopiero 25 stycznia 2019 r., a więc już po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu, co nastąpiło 14 stycznia 2019 r. Analiza uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi w takiej sytuacji do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może zachować się w jeden z poniższych sposobów: 1. udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno-technicznej; 2. odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 ustawy), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej; 3. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; 4. powiadomić pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji publicznej, albo powiadomić, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albo że do udostępnienia żądanej informacji publicznej mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, że do dnia wniesienia skargi do sądu, skarżony podmiot był bezczynny w zakresie załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 punkt 3 p.p.s.a. uznał, że spółka dopuściła się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie, po myśli art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (punkt 1 wyroku). Jakkolwiek bowiem informacja nie została udostępniona to jednak spółka pozostawała w błędnym lecz jednak częściowo usprawiedliwionym okolicznościami (w tym zwłaszcza faktem, że w 2018 r. spółka zaprzestała działalności przewozowej) przekonaniu, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest bezprzedmiotowy. W przekonaniu tym pozostawała do dnia wniesienia skargi. Jej wniesienie skłoniło natomiast obligowany podmiot do zmiany stanowiska i udostępnienia wnioskowanej informacji, co wynika z pisma z 24 stycznia 2019 r. załączonego do odpowiedzi na skargę. Brak jest zatem podstaw do przypisania działaniu PKS Sp. z o.o. cech rażącego naruszenia prawa. Z tej też przyczyny nie znaleziono podstaw do przyznania skarżącemu od spółki sumy pieniężnej w oparciu o przepis art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). Wskazać przy tym należy, iż wskazany środek prawny ma przede wszystkim funkcję indemnizacyjną (odszkodowawczą), a zatem wiąże się z koniecznością wykazania (a przynajmniej uprawdopodobnienia) przez stroną skarżącą faktu poniesienia szkody oraz jej rozmiaru, czego skarżący w niniejszym postępowaniu nie uczynił (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017r., sygn. akt I OSK 1685/17, Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 99/17 i we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 367/17 wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec tego, że wnioskowana informacja została skarżącemu udostępniona (po wniesieniu skargi), sąd uznał w dacie wyrokowania brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia wniosku. W związku z powyższym oddalono skargę także i w tym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania w kwocie równej uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł) orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. IB