Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Łd 373/26

Postanowienie WSA w Łodzi z 22 października 2026 r., II SAB/Łd 373/26

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
22 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 22 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka, Asesor WSA Kamil Walczak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2026 roku sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie prawa własności nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej B. S. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 6 sierpnia 2026 roku, pod pozycją 3247. dj

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Łodzi wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej na wniosek Politechniki [...] prowadził na podstawie art. 13 ust. 2 i 2a i art. 23 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 1145, dalej jako: "u.g.n."), prowadził postępowanie w sprawie przekazania w formie darowizny prawa własności nieruchomości położonej w Ł. w obrębie [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0142 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], która stanowiła jednocześnie przedmiot użytkowania wieczystego Politechniki [...]. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nr GTlV/.8/80/241/74 z dnia 27 listopada 1974 r. Naczelnika Dzielnicy Łódź-Polesie wydanej na podstawie art. 1, 2, 3 ust. 1 art. 7, 8, 12, 14, 15, 16, 21, 22, 23, 24, 29, 30, 31, 32 i 55 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości utrzymanej w mocy decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 lutego 1975 r. W związku z podaniem przez Prezydenta Miasta Łodzi do publicznej wiadomości zgodnie z art. 35 ust. 1 u.g.n. wykazu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonej do zbycia w formie darowizny na okres 21 dni (zarządzenie nr 1980/2024 Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 19 września 2024 r.), pismem z dnia 24 października 2024 r. B. S. (dalej także jako "skarżąca") złożyła wniosek o nabycie opisanej wyżej nieruchomości w drodze pierwszeństwa, wywodząc swoje uprawnienie z bycia spadkobiercą poprzedniego właściciela nieruchomości pozbawionego własności w drodze decyzji administracyjnej. Wydział Dysponowania Mieniem Urzędu Miasta Łodzi pismem z dnia 18 listopada 2025 r. poinformował skarżącą, że nabycie przez nią przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 u.g.n. nie jest prawnie dopuszczalne, ponieważ pierwszeństwo nabycia o jakim traktuje art. 34 ust. 1 u.g.n. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż przedmiotem użytkowania wieczystego może być jedynie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ewentualnie ich związków, o czym stanowi art. 232 § 1 Kodeksu cywilnego. Nie jest prawnie dopuszczalna sytuacja prawna, w której Politechnika Łódzka byłaby użytkownikiem wieczystym zaś właścicielem gruntu osoba fizyczna. Naruszałoby to prawo użytkownika wieczystego, a zmiana właściciela nie byłaby możliwa do ujawnienia w księdze wieczystej. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r. (poprzedzonym korespondencją ze skarżącą, w tym wniesionym przez nią ponagleniem) Prezydent Miasta Łodzi zajął ostateczne stanowisko w sprawie przedkładając dodatkowo argumentację Ministerstwa Rozwoju i Technologii zawartą w piśmie z dnia 3 kwietnia 2025 r., wskazując skarżącej na brak możliwości zbycia nieruchomości na jej rzecz w oparciu o art. 34 ust. 1 u.g.n. W dniu 18 kwietnia 2025 r. na podstawie umowy darowizny [...] doszło do zbycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] na rzecz Politechniki[...]. Pismem z dnia 12 maja 2025 r. B. S. wniosła do Wojewody Łódzkiego za ponaglenie i wniosek o stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta Łodzi w rozpoznaniu wniosku z dnia 24 października 2024 r. Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia 28 maja 2025 r. znak: GNII.7581.9.2025.PJ nie uwzględnił ponaglenia skarżącej, stwierdzając, że Prezydent Miasta Łodzi nie dopuścił się bezczynności, gdyż brak jest sprawy administracyjnej rozpatrywanej przez ten organ. B. S. wniosła skargę na ww. postanowienie Wojewody Łódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 485/25, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 - dalej "k.p.a.") przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to zatem postanowienie podlegające kontroli sądu administracyjnego. Pismem z dnia 27 maja 2026 r. B. S. ponownie złożyła ponaglenie do Wojewody Łódzkiego, którego Wojewoda Łódzki również nie uwzględnił, postanowieniem z dnia 8 lipca 2026 r. ponownie stwierdzając, że Prezydent Miasta Łodzi nie dopuścił się bezczynności. W piśmie z dnia 30 lipca 2026 r. B. S., reprezentowana przez adwokat E. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w rozpatrzeniu jej wniosku z dnia 24 października 2024 r. zarzucając naruszenie: 1. art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 k.p.a. poprzez odmowę zastosowania przepisów k.p.a. w sprawie z wniosku uprawnionego o nabycie nieruchomości w wykonaniu prawa pierwszeństwa, podczas gdy ani powołane przepisy, ani przepisy u.g.n., nie wyłączają ich zastosowania w przedmiotowej sprawie; 2. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, bez względu na interes społeczny i słuszny interes obywateli; 3. art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku informowania strony o stanie faktycznym, jak i stanie prawnym sprawy; 4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ czynności zmierzających do zapewnienia skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5. art. 12 k.p.a. poprzez bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu do dnia dzisiejszego, w sytuacji, gdy organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 6. art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy na organie ciąży obowiązek załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji co do całości bądź części sprawy, a w konsekwencji pozbawienie strony prawa do złożenia od niej odwołania. Uzasadniając wniesioną skargę skarżąca argumentowała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 485/25, wypowiedział się definitywnie, że przedmiotowa sprawa jest sprawą administracyjną, w której toku stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia. Tym samym stanowiska organów obu instancji, tj. zarówno Prezydenta Miasta Łodzi, jak i Wojewody Łódzkiego są w tym zakresie błędne - rozpoznawana ma charakter sprawy instancyjnej i domaga się wydania przez organ przypisanego prawem rozstrzygnięcia, celem uruchomienia wobec niego postępowania instancyjnego. Nadto skarżąca stwierdziła, że w zakresie pojęcia "decyzji administracyjnej", na uwadze należy mieć, iż zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowi inaczej, a w § 2 przepis ten stanowi, iż decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Nawet zatem jeżeli organ nie widzi podstaw do dalszego prowadzenia sprawy, to ma obowiązek wydać zaskarżalne rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania administracyjnego stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. Dalej skarżąca zarzuciła, że organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, postępowanie administracyjne pozostaje w toku, a strona pozbawiona jest możności działania w celu ochrony i realizacji przysługujących jej praw. Wobec tego konieczne oraz zasadne stało się wystąpienie ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w celu uzyskania zakończenia sprawy prowadzonej z wniosku skarżącej poprzez wydanie przez właściwy organ w sprawie decyzji administracyjnej, od której strona będzie miała prawo złożenia środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi stwierdzając, że w jego ocenie przedmiotowa sprawa nie należy do kategorii spraw administracyjnych rozpatrywanych w trybie przepisów k.p.a. Sprzedaż albo oddanie w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27 u.g.n.), a podstawą zawarcia umowy przy zbyciu bezprzetargowym jest protokół rokowań (art. 28 u.g.n.). Żaden etap procedury zbycia nie obejmuje wydania decyzji administracyjnej - w rezultacie brak decyzji nie może być bezczynnością, bo decyzja nie jest ustawową formą działania w tej materii. Żaden przepis u.g.n. nie nakłada na organ obowiązku orzeczenia w formie decyzji, zarządzenia czy postanowienia w sprawach zbycia. Wydanie decyzji w sprawie sprzedaży nie tylko nie było wymagane - byłoby czynnością pozbawioną podstawy prawnej. Sprawa zbycia (rozporządzanie własnością w sferze dominium) nie zawiera elementu władczego i nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu k.p.a. - dlatego art. 104 k.p.a. nie tworzy obowiązku wydania decyzji. W odniesieniu do zbywania wywłaszczonych nieruchomości ustawodawca nie przewidział reżimu wydawania decyzji administracyjnych, jak ma to miejsce chociażby w sprawach zwrotu nieruchomości. Ponieważ sprawa zbycia nieruchomości i rozpatrzenia zgłoszenia o pierwszeństwo w nabyciu nie jest sprawą administracyjną i nie mogła zakończyć się wydaniem decyzji, w tym zakresie nie istnieje bezczynność organu podlegająca skardze na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143 z późn. zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez Sąd doprowadziła do wniosku, że skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi wniesiona przez skarżącą jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.), gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu może być skutecznie wniesiona wówczas, gdy organ jest zobowiązany do podjęcia określonego aktu lub czynności, tj. gdy wpłynie w tym zakresie konkretne żądanie podlegające załatwieniu rozstrzygnięciem władczym, lub gdy organ jest zobowiązany podjąć takie rozstrzygnięcie z urzędu w określonym terminie, a także gdy wydanie takiego rozstrzygnięcia przewiduje przepis prawa. Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na zaniechanie organów, gdy przepis prawa nie przewiduje obowiązku podjęcia przez organ działań wymienionych w art. 3.pkt 1 - 4 p.p.s.a. tj. decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Skarga na bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postępowania dopuszczalna jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Ponadto skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, z mocy art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. jest dopuszczalna i jako taka podlegałaby kontroli sądowej, gdy wprawdzie dotyczy innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jednak podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. W kontrolowanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wydania przez ten organ decyzji dotyczącej stwierdzenia prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Łodzi w obrębie [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0142 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W ocenie Sądu, tak określony przedmiot bezczynności pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. W realiach sprawy - z uwagi na przedmiot - zastosowanie będą miały przepisy u.g.n., które nie przewidują rozstrzygnięcia kwestii przysługiwania prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 34 ust. 1 pkt 2 u.g.n. wynika, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.g.n. właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych właściwego urzędu. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje wykaz wojewodzie, w celu jego zamieszczenia na stronie podmiotowej wojewody w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres 21 dni. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość. Należy przyjąć, że sprawa nabycia nieruchomości uregulowana w powołanych przepisach nie jest indywidualną sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. lecz ma charakter cywilnoprawny. Z przytoczonych przepisów u.g.n. nie wynika, że wniosek osoby wymienionej w art. 34 ust. 1 pkt 2 u.g.n., o nabycie nieruchomości, której własności pozbawiono jej spadkodawcę przed dniem 5 grudnia 1990 r., zawierający oświadczenie o skorzystaniu z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, jest procedowany w trybie przepisów k.p.a. Organ, do którego został złożony wniosek o nabycie nieruchomości, nie ma zatem podstaw do wydania w jego przedmiocie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia przewidzianego w przepisach k.p.a., a w szczególności decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 bądź 105 k.p.a. Art. 104 k.p.a. ("organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej") stanowi wyłącznie procesową, a nie samoistną podstawę wydania decyzji administracyjnej. Właściwa, materialna, podstawa decyzji administracyjnej swoje źródło znajduje zawsze w przepisach prawa materialnego. Takiego źródła nie stanowi art. 34 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Brak jest również podstaw do poszukiwania podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W sprawie niniejszej postępowanie administracyjne nie zostało nigdy wszczęte, a zatem nie było też podstawy do jego umorzenia. Brak trybu do wydania decyzji administracyjnej w kwestii przysługiwania prawa pierwszeństwa nabycia, a co za tym idzie występowanie przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. skutkować musi oceną, iż skarga na bezczynność, jako niedotycząca bezczynności i przewlekłości postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 - 9 p.p.s.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tego względu należało uznać wniesioną w niniejszej sprawie skargę za niedopuszczalną i w konsekwencji orzec o jej odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym Sąd postanowił w pkt. 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu w pkt. 2 postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. AA

Informacje o sprawie

Data wpływu
31 sierpnia 2026
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka Kamil Walczak /sprawozdawca/ Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny