II SAB/Łd 335/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w sprawie odwołania od decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. MR

M. K. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w sprawie odwołania od decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że nie została poprzedzona ponagleniem do właściwego organu. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 17 lipca 2026 r. wezwano skarżącą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie wyczerpania trybu określonego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Sądu. Skarżąca w piśmie z dnia 6 sierpnia 2026 r. wyjaśniła, że jej skarga dotyczy drastycznej, bo trwającej 27 miesięcy bezczynności organu. Skarżąca, przed wniesieniem skargi, podjęła próbę telefonicznego ponaglenia organu, a pracownik zapewnił ją o jego rejestracji w systemie wewnętrznym ZUS, jednak nie sporządzono z tej czynności pisemnego protokołu. Pod wpływem wniesionej skargi na bezczynność, dopiero w dniu 26 czerwca 2026 r. organ wydał decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze w połowie. Bezczynność organu ustała zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Organ przed dwa lata zwlekał z wydaniem decyzji, a ostatecznie wydał decyzję rażąco wadliwą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Odrzucenie skargi równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691), dalej jako: "k.p.a.". Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast zgodnie z treścią art. 37 § 3 p.p.s.a. ponaglenie należy wnieść do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18; postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 950/19; orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 17 lipca 2026 r. wezwano skarżącą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do nadesłania dowodu, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wystąpiła do organu z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżąca w piśmie z dnia 6 sierpnia 2026 r. wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi, podjęła próbę telefonicznego ponaglenia organu, a pracownik zapewnił ją o jego rejestracji w systemie wewnętrznym ZUS, jednak nie sporządzono z tej czynności pisemnego protokołu. Z treści odpowiedzi na skargę organu, jak i nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby przed złożeniem skargi skarżąca wniosła ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W aktach nie ma także żadnego potwierdzenia, iż takowe ponaglenie strona wniosła telefonicznie. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, a tym samym nie spełniła jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. W tej sytuacji skarga podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. MR