II SAB/Kr 250/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 5. sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. O. na bezczynność O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie zobowiązania O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. do wydania aktu lub podjęcia czynności dotyczącej wniosku z dnia 10 września 2024 r.; 2/ stwierdza, że O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ wymierza O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 4/ oddala skargę w pozostałym zakresie; 5/ zasądza od O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. na rzecz S. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Pismem z dnia 27 kwietnia 2026 r. S. O. (dalej powoływany jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność O. sp.z.o.o. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Organowi zarzucił naruszenie: 1/ art. 10 ust. 1 w zw. z 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu i nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek o informację publiczną z dnia 10 września 2024 r., która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie zakreślonym w tym przepisie, jak również niepodjęcie innego działania zgodnego z u.d.i.p., które stanowiłoby rozpoznanie wniosku, w efekcie czego organ pozostaje w bezczynności; 2/ art. 15 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu w sprawie i poinformowaniu wnioskodawcy o wysokości opłaty po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku i uzależnienie udzielenia odpowiedzi na wniosek od wniesienia tej opłaty, w sytuacji, gdy organ nie mógł tego zrobić z uwagi na upływ terminu do dokonania tej czynności; 3/ art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu w sprawie i przedłużeniu terminu odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w sytuacji, gdy organ nie mógł tego zrobić z uwagi na upływ terminu do dokonania tej czynności; 4/ art. 15 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na zastosowaniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. i uznaniu, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem wymaga naliczenia opłaty za jej udostępnienie, gdy nie zachodziły do tego odpowiednie przesłanki czyli powstanie dodatkowych kosztów w związku ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, co tym samym doprowadziło do naruszenia zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej; 5/ art 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające ich niezastosowaniu w sprawie i uzależnienie odpowiedzi na wniosek od osobistego stawiennictwa w siedzibie kancelarii adwokackiej pełnomocnika organu, w sytuacji, gdy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, co w efekcie naruszyło również przysługujące każdemu prawo do informacji publicznej; 6/ art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na odwołaniu się (w sposób niedookreślony), że w odniesieniu do części informacji objętych wnioskiem nie można ich udostępnić z uwagi na to, że stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, lecz nie wskazaniu jakie informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, nie wykazaniu, że spełnione zostały przesłanki formalne i materialne dla tego rodzaju tajemnicy, jak również nie załatwienie wniosku w odpowiedniej formie wobec powyższych twierdzeń; 7/ art. 3 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i pozbawieniu mnie jako wnioskodawcy prawa do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że spółka O. jest organem prowadzącym [...] prywatne Liceum Ogólnokształcące im. [...] w K.. W dniu 10 września 2024 r. skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1/ podania kwoty dotacji publicznych otrzymanych przez szkołę od związków publicznoprawnych, w tym jednostek samorządu terytorialnego za lata 2020-2024. Jednocześnie skarżący wniósł o wskazanie łącznej kwoty dotacji publicznych, a także podmiotów te dotacje przyznających, a ponadto w przypadku roku 2024 wniósł o wskazanie kwot przyznanych/przekazanych w dacie do momentu rozpoznania niniejszego wniosku.; 2/ wskazania czy sposób wykorzystania dotacji przez szkołę za lata wskazane w pkt 1 był przedmiotem jakiejkolwiek kontroli; 3/ w przypadku odpowiedzi tak na pytanie z pkt. 2 wniósł o wskazanie, kiedy i przez jaki podmiot kontrola była prowadzona i jakim wynikiem się zakończyła; 4/ podanie informacji czy szkoła jako tzw. organ prowadzący dla 2 szkół z uprawnieniami szkół publicznych, wdrożyła procedurę przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. W dniu 24 września 2024 r. skarżący skierował kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przypominając w nim o braku odpowiedzi na swój wcześniejszy wniosek. Organ w wiadomości z dnia 3 października 2024 r. poinformował, że wniosek został przekazany do decyzji zarządu spółki. W dniu 8 października 2024 r. skarżący otrzymał wiadomość w której prezes zarządu stwierdził, że nie ma odpowiedniego wykształcenia, pozwalającego mu na merytoryczne udzielenie odpowiedzi tj. bez sięgania po pomoc do podmiotu zewnętrznego nie jest w stanie udzielić odpowiedzi o rocznej kwocie dotacji, jaką uzyskała szkoła którą zarządza. Wskazał również na konieczność uzupełnienia szeregu danych finansowych potrzebnych do odpowiedzi na wniosek (tj. podania kwoty otrzymanych dotacji). Skarżący został poinformowany o konieczności wniesienia opłaty zgodnie z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. w kwocie 1476 zł do dnia 25 października 2024 r. W wiadomości dostarczonej na adres email w dniu 12 listopada 2024 r. pełnomocnik spółki wskazał, że znaczna część informacji jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, do której odnosi się art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarząd Spółki może udostępnić niektóre dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, ale dopiero po spełnieniu określonych warunków jakimi są podpisanie umowy o zachowanie poufności oraz takie ujęcie i zaprezentowanie informacji, aby nie było możliwe ich powiązanie z konkretnym podmiotem gospodarczym. W dniu 6 grudnia 2024 r. skarżący ponowił prośbę o udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 10 września 2024 r. Skarżący wskazał, że do chwili obecnej nie uzyskał odpowiedzi na złożony wniosek. Organ stoi na stanowisku, że z uwagi na niewniesienie opłaty za udostępnienie wniosku nie mógł on udzielić odpowiedzi. Jednak zaprezentowane stanowisko organu nie jest prawidłowe i pozostaje on w bezczynność . W dalszej części uzasadnienia skarżący przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie swoich twierdzeń. W konkluzji skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 10 września 2024 r. oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości odzwierciedlającej stopień rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości odzwierciedlającej stopień rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie, rozważenie wydania postanowienia sygnalizacyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę O. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. wniósł o jej odrzucenie jako bezzasadnej z uwagi na udzielnie odpowiedzi przez organ bądź jej oddalenie. Podniesiono, że w dacie wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej prezes zarządu spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim, z wnioskiem skarżącego zapoznał się 7 października 2024 r. W dniu 8 października 2024 r. prezes zarządu został poinformowany, że za opracowanie odpowiedzi na wniosek biuro rachunkowe oczekuje wynagrodzenia w wysokości [...] złotych netto. Z uwagi na fakt, że dane o jakie wnioskował skarżący wymagały poniesienia przez spółkę określonych kosztów zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wezwano S. O. do wpłaty opłaty w wysokości odpowiadającej tym kosztom tj. kwoty [...]złotych na konto szkoły w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 października 2024 r. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącym, że już na tym etapie procedowania wniosku organ prowadzący był już w bezczynności. Według organu skarżący otrzymał w dniu 19 listopada 2024 r. odpowiedź na swój wniosek z dnia 10 września 2024 r. Wobec powyższego z uwagi na udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia 10 września 2024 r. przedmiotowa skarga jest nie tylko bezzasadna, ale w gruncie rzeczy niedopuszczalna i podlegająca odrzuceniu. Jednocześnie analiza skargi prowadzi do wniosku, że pomiędzy stronami postępowania prowadzona była korespondencja, organ podejmował czynności zmierzające do realizacji wniosków, prowadził korespondencję ze skarżącym oraz udzielał odpowiedzi na kierowane do niego pytania o dostęp do informacji publicznej w terminie późniejszym. Do odpowiedzi na skargę organ załączył pismo z dnia 19 listopada 2024 r. w którym zamieszczono tabelkę wskazującą kwoty dotacji oświatowych za poszczególne lata od 2020 do dnia 31 października 2024 roku. W piśmie tym organ wskazał, że sposób wykorzystania dotacji nie był przedmiotem kontroli (odpowiedź na punkt 2 wniosku), w konsekwencji odpowiedź na punkt 3 wniosku brzmiała – nie dotyczy. Z kolei odnosząc się do punktu 4 wniosku dotyczącego wdrożenia procedury przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów organ wskazał, że taka procedura nie została wdrożona z uwagi na zwolnienie przewidziane w ustawie. W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2026 r. skarżący podniósł, że podtrzymuje w całości swoją skargę. Wskazał, że emaila z dnia 19 listopada 2024 r. otrzymał po raz pierwszy wraz z przesłaną przez Sąd odpowiedzią na skargę w dniu 2 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwana dalej "P.p.s.a."), stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Obecne brzmienie art. 149 § 1 P.p.s.a. nadano ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja) stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych . Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości". W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. sąd oddala skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości. W sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć ponadto na względzie art. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, które kształtują prawo do informacji publicznej, zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z ww. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo art. 21 u.d.i.p. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci: 1/ organ w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2008r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08); 2/ organ przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p. - nie podejmuje w terminie wskazanym ww. przepisie stosownych czynności (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 485/12); 3/ organ udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy wprawdzie zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku; 4/ podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z 27 marca 2012r., sygn. akt I OSK 156/12). Obowiązkiem Sądu w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest w pierwszej kolejności zbadanie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócono się, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. I tak, przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1487/18 - "każde ustalenie, czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, musi dokonywać się poprzez ustalenie, czy zawiera się on w zakresie pojęcia władzy publicznej, a w przypadku odpowiedzi negatywnej, czy wykonuje zadania publiczne. Włącznie taka interpretacja art. 4 ust. 1 u.d.i.p. pozostaje w zgodzie z normą konstytucyjną zawartą w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Tymczasem (...) należy zauważyć, że w zacytowanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca wyodrębnił aż trzy grupy podmiotów zobowiązanych. Są to: 1) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, 2) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym, 3) osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Spełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek pozwala przyjąć, że dany podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3288/15). Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się do objęcia obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej również podmiotów prywatnych realizujących zadania publiczne, lub dysponujących majątkiem publicznym. Jest to konieczne i niezbędne do realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej w dobie decentralizacji administracji publicznej i prywatyzacji wykonywania zadań publicznych. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, to właśnie przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi podstawę obowiązku udostępniania informacji publicznych m.in. przez niepubliczne szkoły wyższe, niepubliczne jednostki systemu oświaty (przedszkola, szkoły), stowarzyszenia realizujące zadania publiczne, spółki wykonujące publiczny transport zbiorowy, Polski Związek Działkowców czy Polski Związek Łowiecki, bowiem wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. W judykaturze zaznacza się, że wykonywanie zadań publicznych (wykonywanie władzy publicznej) przez określony podmiot powinno pozostawać w związku i wynikać z określonych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych o unormowania ustawowe, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne określonym podmiotom. Nie można jednak z góry wykluczyć, jak podniósł NSA, wykonywania zadań władzy publicznej przez określone podmioty na skutek działań organów władzy publicznej, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa. W każdym przypadku konieczna jest więc wnikliwa ocena stanu prawnego i samej działalności określonego podmiotu w celu poczynienia ustaleń (zob. uchwała z dnia 14 kwietnia 2005 r., I OPS 1/05 podjęta w składzie 7 sędziów NSA). W niniejszej sprawie spółka O. Sp.z.o.o. jest organem prowadzącym szkołę niepubliczną. W potocznym rozumieniu jest to szkoła prywatna, która realizuje zadania publiczne i może korzystać z dotacji publicznych i dlatego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią wniosku skarżącego z dnia 10 września 2024 r. Jak wskazano wyżej ustawa przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z treścią wniosku skarżącego z dnia 10 września 2024 r. żądanie obejmowało cztery wyraźnie wyodrębnione grupy informacji. Skarżący domagał się podania wysokości dotacji publicznych otrzymanych przez prowadzoną przez spółkę szkołę w latach 2020 - 2024 oraz wskazania podmiotów, które dotacji tych udzieliły, informacji o ewentualnych kontrolach sposobu wykorzystania dotacji i ich wynikach, a także informacji o wdrożeniu procedury przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacje dotyczące wysokości dotacji pochodzących ze środków publicznych, podmiotów przyznających te dotacje oraz sposobu ich wykorzystania są informacjami publicznymi. Dotyczą one bowiem gospodarowania majątkiem publicznym, finansowania realizacji zadania publicznego oraz kontroli prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Wprost korespondują z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie oraz pkt 5 lit. d i g u.d.i.p., zgodnie z którymi udostępnieniu podlegają między innymi dokumentacja przebiegu i efektów kontroli, a także informacje o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzącym z zadysponowania majątkiem publicznym oraz o pomocy publicznej. Charakter informacji publicznej miała również odpowiedź na pytanie, czy sposób wykorzystania dotacji był przedmiotem kontroli, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej przez jaki podmiot kontrola została przeprowadzona, w jakim terminie i z jakim wynikiem. Informacją publiczną jest nie tylko treść dokumentacji pokontrolnej, lecz również informacja o tym, czy określona kontrola w ogóle została przeprowadzona. Także informacja o wdrożeniu w szkołach prowadzonych przez spółkę procedury przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych pozostawała związana ze sposobem organizacji i funkcjonowania podmiotu wykonującego zadanie publiczne w zakresie oświaty. Skarżący nie domagał się przy tym ujawnienia treści konkretnych zgłoszeń, danych sygnalistów ani innych informacji podlegających szczególnej ochronie. Pytanie dotyczyło wyłącznie faktu wdrożenia określonej prawem procedury organizacyjnej. Odpowiedź na takie pytanie nie wymagała ujawnienia danych osobowych ani informacji objętych tajemnicą prawnie chronioną. Spółka nie kwestionowała zresztą ostatecznie ani publicznego charakteru żądanych danych, ani tego, że znajdowały się one w jej posiadaniu. Okoliczność ta wynika jednoznacznie z treści pisma datowanego na 19 listopada 2024 r., załączonego do odpowiedzi na skargę. W piśmie tym przedstawiono zestawienie wysokości dotacji za lata 2020 - 2024, wskazano, że sposób ich wykorzystania nie był przedmiotem kontroli, a także udzielono odpowiedzi dotyczącej procedury zgłoszeń wewnętrznych. Samo sporządzenie takiego zestawienia potwierdza, że spółka dysponowała informacjami niezbędnymi do rozpoznania wniosku. Termin do udostępnienia informacji publicznej, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., rozpoczął bieg z chwilą otrzymania przez Spółkę wniosku z dnia 10 września 2024 r. i upłynął w dniu 24 września 2024 r. Do tego dnia spółka nie udostępniła żądanych informacji, nie wydała decyzji o odmowie ich udostępnienia ani nie powiadomiła skarżącego skutecznie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i nowym terminie rozpoznania wniosku. Wiadomość z dnia 3 października 2024 r. zawierająca jedynie informację, że wniosek został przekazany do decyzji zarządu spółki, nie stanowiła prawnie skutecznego załatwienia wniosku. Informacja o wewnętrznym obiegu korespondencji lub przekazaniu sprawy osobie uprawnionej do podjęcia decyzji nie jest żadną z przewidzianych w u.d.i.p. form rozpoznania wniosku. Nie jest ani udostępnieniem informacji, ani decyzją o odmowie jej udostępnienia, ani też powiadomieniem spełniającym wymagania art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Bez znaczenia dla biegu ustawowego terminu pozostawała podnoszona przez spółkę okoliczność, że prezes zarządu przebywał na zwolnieniu lekarskim i osobiście zapoznał się z wnioskiem dopiero w dniu 7 października 2024 r. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. biegnie od dnia złożenia wniosku podmiotowi zobowiązanemu, a nie od dnia, w którym z jego treścią zapoznała się określona osoba fizyczna wchodząca w skład organu podmiotu zobowiązanego. Obowiązek takiego zorganizowania działalności jednostki, aby zapewnić ciągłość wykonywania nałożonych na nią obowiązków ustawowych, spoczywa na tej jednostce. Nieobecność członka zarządu, choroba pracownika, urlop lub wewnętrzne trudności organizacyjne nie powodują zawieszenia ani przedłużenia ustawowego terminu udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli spółka przewidywała, że zgromadzenie danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi będzie wymagało dłuższego czasu, powinna była najpóźniej w dniu 24 września 2024 r. skorzystać z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., wskazując konkretne przyczyny opóźnienia oraz termin udostępnienia informacji, nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Spółka takiej czynności nie podjęła. Późniejsza korespondencja nie mogła wywołać skutku w postaci wstecznego przedłużenia terminu, który już upłynął. Nieprawidłowe było również stanowisko spółki w przedmiocie opłaty w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.d.i.p. dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny z zastrzeżeniem art. 15 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter wyjątku od tej zasady i jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Dopuszcza on pobranie opłaty wyłącznie wówczas, gdy w wyniku realizacji konkretnego wniosku podmiot zobowiązany ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym przez wnioskodawcę sposobem udostępnienia informacji albo z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Dodatkowymi kosztami w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. nie są wszystkie wydatki, jakie podmiot zobowiązany ponosi w związku z rozpoznawaniem wniosków o dostęp do informacji publicznej. W szczególności nie są nimi zwykłe koszty funkcjonowania podmiotu, koszty organizacji jego pracy, wynagrodzenia osób prowadzących księgowość, koszty poszukiwania informacji w dokumentacji ani koszty sporządzenia odpowiedzi. Opłatą nie można obciążać wnioskodawcy tylko dlatego, że podmiot zobowiązany prowadzi księgowość przy pomocy zewnętrznego biura rachunkowego, a biuro to oczekuje dodatkowego wynagrodzenia za przygotowanie zestawienia danych. Sposób organizacji obsługi księgowej spółki należy do sfery jej wewnętrznych decyzji gospodarczych. Nie może on prowadzić do przerzucenia na osobę wykonującą konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej kosztów zapewnienia przez spółkę dostępu do danych o otrzymanych przez nią środkach publicznych. Jeżeli spółka powierzyła prowadzenie dokumentacji rachunkowej podmiotowi zewnętrznemu, powinna tak ukształtować łączący ją z tym podmiotem stosunek prawny, aby zachować realny i bieżący dostęp do informacji niezbędnych do wykonywania obowiązków ustawowych. Żądanie skarżącego nie obejmowało sporządzenia szczególnego opracowania analitycznego, ekspertyzy finansowej ani przekształcenia danych do nietypowego formatu. Skarżący domagał się podania kwot dotacji za poszczególne lata oraz udzielenia odpowiedzi na kilka jednoznacznie sformułowanych pytań. Z pisma datowanego na 19 listopada 2024 r. wynika, że odpowiedź została ostatecznie przedstawiona w formie prostej tabeli oraz kilku krótkich stwierdzeń. Okoliczność ta dodatkowo podważa twierdzenie, że realizacja wniosku wymagała poniesienia nadzwyczajnych kosztów w wysokości [...] zł. Spółka nie wykazała ponadto, że kwota ta odpowiadała rzeczywistym, koniecznym i bezpośrednim kosztom udostępnienia informacji w sposób lub w formie wskazanych przez skarżącego. Powołano się jedynie na oczekiwane przez biuro rachunkowe wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. Nie przedstawiono kalkulacji czasu pracy, rodzaju czynności, liczby dokumentów wymagających analizy ani innych danych umożliwiających ocenę, czy wskazana kwota pozostawała w adekwatnym związku z realizacją wniosku. Sama informacja o cenie oczekiwanej przez zewnętrznego usługodawcę nie oznacza jeszcze powstania dodatkowego kosztu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Gdyby natomiast przygotowanie zestawienia wymagało jakościowo nowych analiz, porównań lub obliczeń prowadzących do wytworzenia informacji przetworzonej, właściwym instrumentem byłoby zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i zbadanie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Instytucja opłaty nie może zastępować przepisów dotyczących informacji przetworzonej ani służyć jako środek zniechęcający wnioskodawcę do realizacji prawa do informacji. Niezależnie od braku materialnych przesłanek pobrania opłaty, powiadomienie o niej zostało skierowane do skarżącego po upływie terminu określonego w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Wniosek wpłynął 10 września 2024 r., podczas gdy wiadomość o opłacie została przekazana dopiero 8 października 2024 r. Powiadomienie nastąpiło zatem już po upływie czternastodniowego terminu. Nie mogło ono wywołać skutku przewidzianego w art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. ani sanować bezczynności istniejącej od dnia 25 września 2024 r. Co jednak istotniejsze, nawet prawidłowe i terminowe powiadomienie o wysokości opłaty nie uprawnia podmiotu zobowiązanego do uzależnienia udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego uiszczenia żądanej kwoty. Z treści art. 15 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia o wysokości opłaty, chyba że w tym terminie wnioskodawca zmieni wniosek w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo go wycofa. Przepis nie stanowi, że udostępnienie informacji następuje dopiero po zapłacie. Nie mogła również doprowadzić do zgodnego z prawem zakończenia sprawy wiadomość pełnomocnika Spółki z dnia 12 listopada 2024 r., w której w sposób ogólny powołano się na tajemnicę przedsiębiorcy. Jeżeli podmiot zobowiązany uznaje, że dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, obowiązany jest precyzyjnie ustalić zakres informacji podlegających ochronie, zbadać, czy spełnione zostały materialne i formalne przesłanki tej tajemnicy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w formie przewidzianej w art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Ogólnikowe stwierdzenie, że "znaczna część informacji" jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, nie pozwalało ustalić, których konkretnie informacji dotyczyło ograniczenie ani z jakich powodów miały one posiadać wartość gospodarczą wymagającą ochrony. Spółka nie mogła również uzależniać wykonania obowiązku ustawowego od podpisania przez skarżącego umowy o zachowaniu poufności. Udostępnienie informacji publicznej następuje na zasadach określonych w ustawie i wywołuje skutek powszechnej dostępności informacji. Ustawa nie przewiduje możliwości nakładania na wnioskodawcę obowiązku poufności ani ograniczania sposobu wykorzystania legalnie uzyskanej informacji publicznej. W szczególności za objętą tajemnicą przedsiębiorcy nie może zostać uznana wyłącznie z tej przyczyny informacja o wysokości środków publicznych przekazanych podmiotowi prywatnemu na wykonywanie zadania publicznego. Transparentność przepływu i wykorzystania środków publicznych stanowi jeden z podstawowych celów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przechodząc do oceny pisma datowanego na 19 listopada 2024 r., Sąd stwierdził, że zawiera ono merytoryczne odniesienie się do pytań zawartych we wniosku. Sam fakt sporządzenia tego pisma nie dowodzi jednak, że zostało ono w tej dacie wysłane i skutecznie przekazane skarżącemu. Skarżący konsekwentnie zaprzeczał, aby otrzymał odpowiedź w listopadzie 2024 r. Jego twierdzenie znajduje potwierdzenie w ponowieniu wniosku w dniu 6 grudnia 2024 r. Gdyby odpowiedź została skarżącemu skutecznie doręczona 19 listopada 2024 r., ponowne domaganie się jej udzielenia po upływie ponad dwóch tygodni byłoby co najmniej nieracjonalne. Spółka nie przedstawiła natomiast dowodu wysłania wiadomości, wydruku z folderu korespondencji wysłanej, pełnego nagłówka wiadomości elektronicznej, raportu serwera pocztowego, potwierdzenia dostarczenia ani jakiegokolwiek innego dokumentu pozwalającego stwierdzić, że odpowiedź została przesłana na adres skarżącego. W sytuacji, w której podmiot zobowiązany twierdzi, że wykonał ustawowy obowiązek przez przesłanie odpowiedzi drogą elektroniczną, zaś wnioskodawca zaprzecza jej otrzymaniu, to na tym podmiocie spoczywa ciężar przedstawienia dowodów potwierdzających wysłanie odpowiedzi na właściwy adres i jej skuteczne przekazanie. Dokument zawierający datę i treść odpowiedzi dowodzi jedynie jego sporządzenia. Nie jest natomiast samodzielnym dowodem doręczenia go adresatowi. W tych warunkach Sąd przyjął, że pismo datowane na 19 listopada 2024 r. zostało skarżącemu skutecznie udostępnione dopiero w dniu 2 lipca 2026 r., wraz z doręczeniem przez Sąd odpisu odpowiedzi na skargę i jej załączników. Jest to pierwsza data, w odniesieniu do której w aktach sprawy znajduje się niebudzący wątpliwości dowód, że skarżący uzyskał dostęp do treści tego pisma. W dacie wniesienia skargi spółka pozostawała zatem w bezczynności. Nie udostępniła skarżącemu żądanej informacji, nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia ani nie podjęła innej prawem przewidzianej czynności kończącej postępowanie. Stan ten trwał od upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Późniejsze udostępnienie informacji, dokonane już po wniesieniu skargi, nie czyniło skargi niedopuszczalną i nie mogło prowadzić do jej odrzucenia. O dopuszczalności skargi decyduje spełnienie przesłanek procesowych, nie zaś ocena zasadności zarzutu bezczynności. Wykonanie obowiązku po wniesieniu skargi nie usuwa faktu wcześniejszego naruszenia prawa. Powoduje jedynie, że w chwili orzekania może nie być już konieczne zobowiązywanie podmiotu do dokonania czynności. Ponieważ skarżący otrzymał ostatecznie pismo zawierające odpowiedzi na pytania objęte wnioskiem, postępowanie w zakresie żądania zobowiązania spółki do rozpoznania wniosku stało się bezprzedmiotowe. W tym zakresie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie zwalniało to jednak Sądu z obowiązku stwierdzenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że Spółka dopuściła się bezczynności. Sąd ocenił zarazem, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. O rażącym charakterze naruszenia przesądza nie tylko długość przekroczenia ustawowego terminu, lecz także całokształt zachowania podmiotu zobowiązanego. Ustawowy termin wynosił 14 dni, tymczasem skarżący uzyskał odpowiedź dopiero 2 lipca 2026 r., a zatem po upływie blisko dwudziestu dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Do dnia wniesienia skargi opóźnienie przekraczało półtora roku. Dysproporcja pomiędzy terminem ustawowym, a rzeczywistym czasem oczekiwania była więc rażąca. Nie chodziło przy tym o jednorazowe przeoczenie lub nieznaczne przekroczenie terminu. Skarżący kilkakrotnie przypominał o obowiązku udzielenia odpowiedzi. Spółka miała pełną świadomość treści wniosku, prowadziła ze skarżącym korespondencję, a mimo to nie zastosowała żadnej z prawem przewidzianych form jego rozpoznania. Zamiast tego uzależniła udostępnienie informacji od zapłaty znacznej kwoty, mimo że opłata została ustalona po terminie, nie odpowiadała przesłankom art. 15 ust. 1 u.d.i.p. i nie mogła stanowić warunku udostępnienia informacji. Następnie Spółka powołała się w sposób ogólnikowy na tajemnicę przedsiębiorcy i zażądała podpisania umowy o zachowaniu poufności, nie wydając wymaganej decyzji. Opisane działania nie tylko pozostawały sprzeczne z poszczególnymi przepisami ustawy, lecz w praktyce prowadziły do ustanowienia nieprzewidzianych prawem barier w dostępie do informacji o wykorzystaniu środków publicznych. Spółka nie wykazała przy tym żadnych obiektywnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać tak długie opóźnienie. Twierdzenia o nieobecności prezesa zarządu i konieczności skorzystania z usług biura rachunkowego nie stanowiły takiego usprawiedliwienia. Za stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa przemawiał także nieskomplikowany charakter odpowiedzi. Ostatecznie została ona przedstawiona w postaci tabeli zawierającej kwoty dotacji oraz krótkich odpowiedzi na pozostałe pytania. Zakres i forma pisma z 19 listopada 2024 r. wskazują, że udzielenie informacji nie wiązało się z obiektywnymi trudnościami mogącymi uzasadniać wielomiesięczne, a tym bardziej wieloletnie opóźnienie. Wobec czasu trwania bezczynności, świadomego uzależniania wykonania obowiązku od warunków nieznajdujących podstawy w ustawie oraz braku skutecznej reakcji na ponowienia wniosku Sąd uznał za zasadne skorzystanie z kompetencji przewidzianej w art. 149 § 2 P.p.s.a. i wymierzenie Spółce grzywny w wysokości określonej w sentencji wyroku. Grzywna ma w tym przypadku nie tylko charakter represyjny, lecz także prewencyjny i powinna skłonić podmiot wykonujący zadania publiczne oraz dysponujący środkami publicznymi do takiego zorganizowania działalności, aby w przyszłości wnioski o udostępnienie informacji były rozpoznawane zgodnie z ustawą. Sąd nie znalazł natomiast dostatecznych podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Przyznanie takiej sumy ma charakter fakultatywny i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami dotyczącymi sytuacji skarżącego oraz skutków, jakie wywołała dla niego bezczynność. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał konkretnego uszczerbku wykraczającego poza konieczność oczekiwania na informację i podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania jej udostępnienia. Funkcje dyscyplinującą i prewencyjną realizują natomiast stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzona Spółce grzywna. Sąd nie stwierdził również podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego na podstawie art. 155 § 1 P.p.s.a. Materiał sprawy pozwalał na ocenę zachowania spółki przy rozpoznawaniu konkretnego wniosku, nie dawał natomiast wystarczających podstaw do przyjęcia, że ujawnione uchybienia stanowią utrwaloną i systemową praktykę wymagającą odrębnego zawiadomienia właściwych organów. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., stwierdził, że O. Sp. z o.o. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 10 września 2024 r. oraz, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzył Spółce grzywnę w wysokości określonej w sentencji wyroku. W zakresie zobowiązania Spółki do rozpoznania wniosku postępowanie umorzono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ informacja została ostatecznie przekazana skarżącemu w toku postępowania sądowego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 P.p.s.a.