II SAB/Kr 158/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o. z siedzibą w R. na bezczynność Wójta Gminy Liszki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 19 stycznia 2022 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy Liszki do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Wójt Gminy Liszki dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wójta Gminy Liszki na rzecz [...] Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o. z siedzibą w R. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Spółka Przedsiębiorstwo Budowlane Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła za pośrednictwem Wójta Gminy Liszki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z 24 czerwca 2022 r. na bezczynność Wójta Gminy Liszki w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 19 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, o którą wnosił skarżący, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, 3. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że pismem z 19 stycznia 2022 r. zwróciła się do Wójta Gminy Liszki o udostępnienie następującej informacji publicznej: 1. Czy w okresie od 8 grudnia 2014 r. do końca 2021 r. Wójt Gminy Liszki wydawał zgody na usytuowanie i wykonanie zjazdu z działek prywatnych do drogi wewnętrznej gminnej dz. ew. nr [...] i [...] w P. łączącej się z drogą powiatową nr [...] ([...]) a jeśli tak to ile razy i ilu właścicielom oraz ile zgód było wydanych w każdym roku począwszy od 2014 do końca 2021? 2. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie określone w pkt 1 wnosimy o informację, czy zgody na usytuowanie zjazdu były warunkowane zagospodarowaniem wyżej wymienionej drogi wewnętrznej gminnej a jeśli tak to w ilu przypadkach (z podziałem na lata) oraz w jakim zakresie i w jaki sposób uwarunkowano wydanie zezwolenia na usytuowanie i wykonanie zjazdu w każdym przypadku? (np. od wykonania na koszt wnioskodawcy rozbudowy, przebudowy drogi wewnętrznej gminnej, wykupu pasów gruntu przyległych do drogi wewnętrznej na jej poszerzenie itp.)? 3. Czy w okresie od 8 grudnia 2014 do końca 2021 r. Wójt Gminy Liszki wydawał zgody na usytuowanie i wykonanie zjazdu z działek prywatnych do jakiejkolwiek drogi wewnętrznej gminnej łączącej się z drogą publiczną na terenie Gminy Liszki w których uwarunkował zgodę od rozbudowy, przebudowy drogi gminnej wewnętrznej, wykupu pasów gruntu przyległych do drogi wewnętrznej na jej poszerzenie na koszt ubiegającego się o zezwolenie na wykonanie zjazdu, a jeśli tak to ile razy, kiedy i jakiej/jakich to drogi/dróg dotyczyło i w jaki sposób określono zakres rozbudowy, przebudowy drogi, wykupu pasów gruntu przyległych do drogi wewnętrznej na jej poszerzenie w każdym przypadku? Skarżąca wskazała, że do dnia złożenia przedmiotowej skargi nie otrzymała wnioskowanych informacji. Pismem z 7 lutego 2022 r. znak IN.1431.3.2022 organ odmówił skarżącej udzielenia informacji publicznej, o którą wnosiła wnioskiem z 19 stycznia 2022 r. Powodem odmowy była m.in. "opinia" organu o tym, że informacja, o udostępnienie której wnosi skarżąca, nie jest informacją publiczną, wymaga oddelegowania pracownika do jej przygotowania, jej przygotowanie spowoduje powstanie kosztów, a ponadto wnioskowana informacja w ocenie organu służy wyłącznie zaspokojeniu własnej ciekawości wnioskodawcy. Z takim stanowiskiem organu skarżąca się nie zgadza. Przede wszystkim skarżąca nie zgadza się z kwalifikacją informacji, o którą wnioskowała skarżąca, dokonanej przez organ. Organ bez żadnych podstaw, bez szczegółowego uzasadnienia uznał, że zawnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Taka klasyfikacja zawnioskowanej informacji jest całkowicie błędna i nieuzasadniona, a informacje, o które wnioskowała skarżąca, należy uznać za informację publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera z kolei przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach ich funkcjonowania, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a zdanie pierwsze u.d.i.p.). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 listopada 2007 r., sygn. II SAB/Wa 68/07). Przy interpretacji pojęcia informacji publicznej należy uwzględnić, że organy uprawnione do wykonywania zadań publicznych z założenia nie podejmują innych czynności jak załatwianie spraw publicznych, a wykonywanie zadania publicznego nie może polegać na realizacji sprawy prywatnej i stąd pod pojęciem informacji o sprawie publicznej należy rozumieć również każdą czynność i każde działanie organu władzy publicznej w sferze prawa administracyjnego, ale też np. w sferze prawa cywilnego (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 6 lutego 2008 r., sygn. II SAB/Bd 31/07). W orzecznictwie przyjmuje się, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (tak m.in. wyroki NSA: z 23 stycznia 2013 r. sygn. II SA 1956/02, z 7 grudnia 2010 sygn. I OSK 1774/10, z 30 października 2002 r. sygn. II SAB 181/02, z 30 października 2002 r. sygn. II SA 2036-2037/02). Utrwalony jest również pogląd, że jest nią całość akt postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej - w tym zarówno dokumenty wytworzone, jak i posiadane przez organ w związku z konkretną sprawą, bez znaczenia czy dokument znajdujący się w aktach ma charakter "wewnętrzny", czy "roboczy" (tak: wyrok NSA z 1 grudnia 2011 r. sygn. I OSK 1550/11). Ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę prawa do informacji o sprawach publicznych, wyznaczył reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to przepisy ustaw określających tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom, szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (tak: wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. I OSK 1774/10). Do organów władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej należy wójt ze względu na szereg kompetencji władczych, które przysługują mu z mocy obowiązujących ustaw. Wójt jest jednoosobowym organem wykonawczym gminy (art. 11a ustawy o samorządzie gminnym), gospodaruje mieniem komunalnym (art. 30 u.s.g.), kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art.31 u.s.g.), gospodaruje gminnym zasobem nieruchomości (art. 25 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jest zarządcą dróg gminnych (art. 8 ust. 2, art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). Skierowany przez skarżącą do Wójta wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczył informacji o konkretnych działaniach wójta dotyczących udzielania zgód (zezwoleń) na zjazdy z działek prywatnych na drogi wewnętrzne, a zatem spraw publicznych. Zakres przedmiotowy żądanych informacji jest ściśle związany z wykonywaniem władzy publicznej przez wójta. Wójt jest bowiem zarządcą dróg wewnętrznych w gminie. To wójt korzystając z przysługujących mu władczych kompetencji przysługujących jednoosobowemu organowi gminy decyduje o udzieleniu zgody na zjazd na drogę wewnętrzną. Zgody takie wydaje, ale może ich nie wydawać. Poprzez wydawanie zgód wykonuje władzę publiczną. Skarżąca podniosła, że udzielenie informacji, o które wnosiła, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jest to szczególnie istotna informacja mając na względzie choćby interesy właścicieli działek znajdujących przy drodze wewnętrznej czy drogach wewnętrznych na terenie gminy, jak również potencjalnych nabywców tych działek, ponieważ pozwala zapoznać się z polityką wójta w zakresie wydawania zgód na zjazd do drogi wewnętrznej. Zgoda czy też brak zgody lub warunkowanie zgody na zjazd będzie miało i ma wpływ na sposób wykonywania prawa własności przez właściciela działki przyległej do drogi wewnętrznej. Brak zgody czy też warunkowanie zgody na zjazd stanowi zaś ograniczenie prawa własności przez działania wójta. Właściciel nieruchomości przyległej do drogi wewnętrznej czy też potencjalny nabywca nieruchomości do niej przyległej są uprawnieni zapoznać się z informacją, czy takie zgody są wydawane, a jeśli są wydawane to czy zgody są w określony sposób warunkowane przez wójta wykonującego władzę publiczną, a jeśli są warunkowane to w jakim zakresie w jaki sposób i czy wszyscy właściciele nieruchomości przyległych są i będą równo traktowani przez władzę publiczną (wójta) występując o zgodę. Na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialne - technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania. Skarżąca podniosła, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia (tak np. wyrok WSA w Gliwicach z 13 września 2016 r., sygn. IV SAB/Gl 106/16, LEX 2141629). W swoim piśmie z 7 lutego 2022 r. jako przyczynę odmowy udzielenia wnioskowanych informacji wójt wskazał również na ciekawość skarżącej. Ciekawość bądź brak ciekawości nie jest jednak przesłanką odmowy bądź udzielenia informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i jest całkowicie irrelewantna dla oceny prawa dostępu do informacji publicznej, mając choćby na względzie hipotezę art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zakazującą żądania od wnioskodawcy wykazywania się jakimkolwiek interesem prawnym i faktycznym uzasadniającym dostęp do informacji. Podstawę zajęcia negatywnego stanowiska w stosunku do złożonego wniosku o dostęp do informacji publicznej sformułowaną w swoim piśmie z 7 lutego 2022 r. wójt widzi również w generowaniu kosztów, jakie spowoduje udzielenie zawnioskowanej informacji publicznej. Jeżeli organ w związku z udzieleniem informacji poniesie koszty jej udostępnienia, to ma przecież możliwość pobrać od wnioskodawcy stosowną opłatę w wysokości poniesionych kosztów zgodnie z art. 15 ust. 1 u.d.i.p., nie może zaś odmawiać udzielenia informacji publicznej ze względu na koszty jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Liszki wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o oddalenie skargi w całości; o zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Organ wskazał, że skarżąca swoje roszczenie opiera o normę art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p., która nie wyjaśnia, czym jest informacja publiczna. Natomiast art. 6 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowe, a nie wyczerpujące wyliczenie, czym jest informacja publiczna. Dlatego też zgodnie z wyrokiem NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 1737/1 informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Uzyskanie informacji publicznej powinno mieć na celu kontrolę władzy publicznej i jawność życia publicznego i nie powinno być nadużywane. Nadto w literaturze uważa się, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy jakiś podmiot podejmuje prawnie dozwolone działania dla osiągnięcia celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Takie działanie lub zaniechanie jest wprawdzie zachowaniem podmiotu "mającego prawo", ale nie służy społecznie uzasadnionym interesom tego podmiotu (H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowo administracyjnym). Nadużywane bywa również prawo do udostępnienia informacji publicznej. Wnioski składane w celach sprzecznych z tym założeniem powodują czasami, że adresat wniosków, starając się uporać z ich realizacją, nie jest w stanie wykonywać zadań, do których jest powołany. Jak wynika z wniosku skarżącej domaga się ona udostępnienia informacji publicznej w takim zakresie danych, których uzyskanie spowodowałoby wyłączenie pracownika merytorycznego na dłuższy czas z realizowanych przez niego swych stałych obowiązków. Nie chodzi przy tym tylko o długi czasookres, z którego skarżąca żąda informacji, ale o ich zakres, jak i udostępnienie akt z archiwum zakładowego. Dlatego też organ uznał je za informację przetworzoną (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie rozstrzygnięto, że w sytuacji, gdy udostępnienie informacji wiąże się z poniesieniem takich nakładów organizacyjnych i finansowych, które wysoce utrudniają działania organu lub instytucji zobowiązanej, należy uznać, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej. Dlatego też skarżąca powinna uznać odpowiedź z 7 lutego 2022 r. jako wezwanie do złożenia uzasadnienia wniosku, w jaki sposób uzyskanie wnioskowanych informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego nie uczyniła. Nie można również uznać, że Wójt Gminy Liszki pozostawał w bezczynności, gdyż na złożony wniosek skarżąca otrzymała odpowiedź 7 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Jak słusznie podnosiła skarżąca, prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi bowiem, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. W rozumieniu powyższego przepisu podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest zatem w niniejszej sprawie Wójt Gminy Liszki, co jest między stronami bezsporne. Sąd wskazuje, że żądany we wniosku z 19 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej zakres tematyczny dotyczący wszelkich zgód na usytuowanie i wykonanie zjazdów w okresie ponad 7 lat oraz ich uwarunkowań jest stosunkowo obszerny i wymaga przeprowadzenia przez organ kwerendy. Równocześnie nie budzi wątpliwości Sądu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Jak bowiem zasadnie podniosła skarżąca, wójt jest zarządcą dróg gminnych, a informacje o jego konkretnych działaniach dotyczących zjazdów na te drogi, dotyczą spraw publicznych. Przechodząc do oceny działania Wójta, podjętego w odpowiedzi na ww. wniosek, rozpoznając przedmiotową skargę Sąd stwierdził, że była ona zasadna w dniu jej wniesienia, a nadto brak było podstaw do przyjęcia, że w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro żądana informacja do dnia wydania wyroku nie została wnioskodawcy udzielona, a organ nie podjął też innych czynności uzasadnionych okolicznościami sprawy. Jak już wyżej wskazano, w odpowiedzi na wniosek skarżącej z 19 stycznia 2022 r. (data wpływu do organu 24 stycznia 2022 r.), Wójt poinformował wnioskodawcę, że jego zdaniem wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a nadto podanie tych danych wymagałoby podjęcia przez organ dużych nakładów pracy wymagających co najmniej oddelegowania jednego pracownika merytorycznego do przeglądania wszystkich zgromadzonych w urzędzie zgód, celem sporządzenia statystyk/analiz mogących zawierać odpowiedź na zadane przez wnioskodawcę pytania, co również mogłoby się wiązać z dodatkowymi kosztami powstałymi przy realizacji tego działania; po trzecie, że w ocenie organu pismo wnioskodawcy miałoby służyć uzyskaniu przez niego informacji służących dla zaspokojenia wyłącznie własnej ciekawości, co stałoby w sprzeczności z celem u.d.i.p. Takie stanowisko Wójta nie wypełniło obowiązków nałożonych na niego przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Należy tu przypomnieć, że obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Nie wprowadzają też obowiązku wskazania, a tym bardziej wykazania interesu prawnego. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. W ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy), a wnioskodawca żądając informacji publicznej nie musi wykazać się interesem prawnym lub faktycznym, bowiem postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z regulacją przyjętą w u.d.i.p. następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, natomiast w razie odmowy udzielenia informacji publicznej, np. na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – w formie decyzji. Innymi słowy organ może załatwić sprawę z wniosku o udzielenie informacji publicznej inaczej niż decyzją jedynie wówczas, gdy udziela informacji (czynność materialno-techniczna) albo stwierdza, że informacja nie jest informacją publiczną, bądź organ nią nie dysponuje (pismo informujące). Podkreślić należy, że odmowa udzielenia informacji publicznej winna przybrać formę decyzji administracyjnej. Stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy, jeżeli takie okoliczności rzeczywiście zachodzą. Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez Wójta w odpowiedzi na skargę, należy wskazać, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Po drugie z akt sprawy nie wynika, by wnioskodawca (skarżąca) nadużyła prawa do informacji publicznej. Odnosząc się do sugerowanego w odpowiedzi na skargę przetworzonego charakteru żądnej informacji, Sąd wskazuje, że ustawa o dostępie do informacji publicznej posługuje się takim pojęciem w art. 3 ust. 1 pkt 1 stanowiąc, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Trzeba zauważyć, że jeśli Wójt stal na stanowisku, że wniosek skarżącej dotyczy informacji publicznej przetworzonej, to powinien był wezwać wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego (w kontekście przetworzonego charakteru żądanej informacji publicznej), czego nie uczynił. Odnośnie argumentacji organu dotyczącej kosztów udzielenia wnioskowanej informacji w żądanej formie, należy wskazać, jak trafnie podniosła skarżąca, że w myśl art. 15 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Zatem organ, w przypadku zaistnienia rzeczywistych podstaw, jest uprawniony do naliczenia stosownej opłaty za udostępnienie informacji. Trzeba przy tym jednak zwrócić uwagę, że stosownie do art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Takie powiadomienie o wysokości opłaty jest obligatoryjnym i wstępnym etapem postępowania, poprzedzającym samą czynność udostępnienia informacji, lecz jednocześnie jej niewarunkującym. Rozwiązanie przewidziane w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. z jednej strony gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego, z drugiej nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowanego. Prawidłowo sformułowane i uzasadnione powiadomienie ma umożliwić wnioskodawcy podjęcie racjonalnej decyzji o pokryciu kosztów, gdy zgadza się z ustaloną opłatą, jak również może on odstąpić od żądania udostępnienia informacji bądź zmodyfikować (zmienić) wniosek w zakresie sposobu lub formy jej udostępnienia. Ustawodawca pozostawił bowiem wnioskodawcy 14 dni na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Milczenie wnioskodawcy winno prowadzić natomiast do udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanej pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacania kosztów określonych w powiadomieniu. Mając powyższe na uwadze nie sposób zaakceptować stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że skarżąca powinna uznać odpowiedź organu z 7 lutego 2022 r. za wezwanie do uzasadnienia wniosku poprzez podanie, w jaki sposób uzyskanie wnioskowanych informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Biorąc pod uwagę czynności podjęte przez organ w odpowiedzi na wniosek skarżącej nie można uznać, by Wójt nie pozostawał w bezczynności, mimo że odpowiedział w terminie 14 dni pismem z 7 lutego 2022 r. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a-c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, - stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej, - treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Dodatkowo, w myśl art. 6 ust.1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, (...) d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Taka informacja publiczna może podlegać udostępnieniu po dokonaniu anonimizacji, gdy anonimizacja jest uzasadniona. Wobec faktu, że wniosek obejmuje żądanie informacji publicznej, której organ wnioskodawcy nie udostępnił, zatem organ na dzień wydania wyroku pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej, bowiem nie dokonał nie w ustawowych terminach stosownych czynności ani nie wydał aktu, co uzasadniało rozstrzygnięcie jak w pkt I wyroku. Należało ponadto rozstrzygnąć, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że odpowiedź organu – choć niewystarczająca - została udzielona bez przekroczenia ustawowego terminu. Organ nie zbył wniosku skarżącej milczeniem i nie zignorował go, dlatego Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności jednak bez rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Sąd doszedł do przekonania, że brak w ustawowym terminie 14 dni prawidłowej reakcji organu na zgłoszone żądanie i zaistniałe opóźnienie nie spełnia przesłanek uznania, że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt II i III sentencji wyroku. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku stwierdzenia bezczynności, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, ani do wymierzenia z urzędu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. – o co z resztą nie wnioskowano w skardze. Przemawiają za tym wyżej wskazane okoliczności. O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzoną skarżącej kwotę 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.