II SAB/Kr 136/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. W. w przedmiocie bezczynności Wójta Gminy Czernichów w zakresie udzielenia informacji publicznej w zakresie wniosku C. W. z dnia 15 listopada 2021r. I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 15 listopada 2021r; II. stwierdza, że Wójt Gminy Czernichów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku C. W. z dnia 15 listopada 2021r. o udzielenie informacji publicznej; III. stwierdza, ze bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy Czernichów na rzecz skarżącej C. W. kwotę 597 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

C. W. pismem z dnia 26 kwietnia 2022r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy Czernichów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie załatwienia wniosku z dnia 15 listopada 2021 r. co do nieudostępnienia informacji publicznej w zakresie dokumentów zawierających informacje sprecyzowane w/w wniosku. C. W. zarzuciła naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, przez nieuprawnione ograniczenie tego prawa; 2. art. 10 ust.1 w związku z 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) – dalej jako u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez pozostawienie go bez odpowiedzi. Jednocześnie skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 15 listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. ustalenie , iż organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej, 3. zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono w dniu 24.11.2021r. skarżąca otrzymała wezwanie do wskazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie żądanej informacji publicznej pod rygorem wydana decyzji odmownej w przypadku nie wskazania interesu. Pomimo upływu terminu wskazanego we wniosku organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej, co czyni skargę na bezczynność zasadną. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Organ potwierdził, iż w dniu 15.11.2021r. C. W. złożyła drogą elektroniczną do Wójta Gminy Czernichów wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej udostępnienie szerokiej gamy dokumentów dotyczących zasobów użytkowanych artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021r. Wnioskodawczyni żądała udostępnienia informacji drogą elektroniczną. Pismem z dnia 23 listopada 2021r. organ poinformował drogą elektroniczną na wskazany przez wnioskodawczynię adres elektroniczny, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, i wezwał do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego , uprzedzając, że w przypadku niewykazania tego interesu publicznego , wydana zostanie decyzja odmawiająca dostępu do informacji publicznej. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, natomiast w dniu 29 kwietnia 2022r. złożyła skargę na przewlekłość postępowania, i dopiero w tym piśmie wnioskodawczyni ujawniła swój adres, inny niż adres e-mail. Po uzyskaniu tegoż adresu organ w dniu 17 maja 2022r. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, która została ekspediowana za pośrednictwem Poczty Polskiej do wnioskodawczyni na wskazany w skardze adres, a która to korespondencja powróciła z relacją zwrot nie podjęto w terminie. W tej sytuacji w ocenie organu skarga jest niezasadna, wniosek wszczynający postępowanie nie zawierał adresu skarżącej, a po jego wskazaniu organ wydał przewidzianą prawem decyzję w sprawie, którą doręczył na wskazany następczo adres. Pismem z dnia 2 września 2022r. skarżąca w replice na odpowiedź na wniosek wniosła o umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, iż organ nie zwrócił się do skarżącej o wskazanie adresu, a skarżąca przez prawie 6 miesięcy oczekiwała na korespondencję ze strony organu w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy Czernichów w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej dotyczącej udostępnienie szeregu dokumentów dotyczących zasobów użytkowanych artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021r. Stosownie do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności. Nie może stanowić usprawiedliwienia dla organu fakt, iż wnioskodawczyni we wniosku wszczynającym postępowanie złożonym drogą elektroniczną wskazała jedynie swój adres e-mail, nie wskazując tradycyjnego adresu do korespondencji, na który organ mógłby wysłać wydaną w sprawie decyzję. Po pierwsze nic nie stało na przeszkodzie, aby łącznie w wezwaniem o wykazanie interesu publicznego, o który wzywał organ w piśmie z dnia 23 listopada 2021r. organ wezwał również o wskazanie przez skarżącą "zwykłego" adresu do korespondencji ( którym organ faktycznie nie dysponował, a co jak twierdzi organ było podstawą braku wydania decyzji w sprawie ). Po drugie brak adresu był przeszkodą w doręczeniu, nie zaś w samym wydaniu decyzji, a ta wydana została dopiero blisko trzy tygodnie po rzeczywistym wskazaniu adresu przez skarżącą, i aż ponad sześć miesięcy od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi na to organ w sposób nieuprawniony przedłużył sobie termin do rozpoznania wniosku i nie zachował ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji lub innego załatwienia sprawy, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie wskazać należy - jak wynika z odpowiedzi na skargę organu oraz przesłanych akt sprawy a także z repliki odpowiedzi na skargę , już po wniesieniu skargi , bo 17.05.2022r. organ rozpoznał przedmiotowy wniosek o udzielenie informacji publicznej wydając decyzję odmowną. Wobec powyższego należy uznać, iż na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżony organ rozpoznał wniosek o informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Organowi w przedmiotowej nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, gdyż jak wynika z odpowiedzi na skargę organu oraz potwierdzających te twierdzenia przesłanych akt sprawy podjął on działanie w związku ze złożonym wnioskiem, lecz nie uczynił tego w wymaganym terminie z powodu braku adresu pozwanej. Brak doświadczenia czy też należytej zapobiegliwości organu spowodowały, iż organ adres ten pozyskał dopiero ze złożonej skargi, choć mógł wcześniej. Nie można jednak dopatrywać się w powyższym złej woli organu i braku chęci rozpoznania przedmiotowej sprawy. Organ też już po uzyskaniu rzeczywistego adresu wnioskodawczyni wydał w sprawie decyzję nie przekraczając przy tym miesięcznego terminu , liczonego od daty pozyskania informacji o adresie wnioskodawczyni. Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu nie było znamion lekceważenia wnioskodawczyni, czy też innych poważnych naruszeń prawa. W ocenie Sądu nie czyni to podstaw do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie miała miejsce bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, o czym sąd orzekł w pkt III wyroku. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi – rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.