II SAB/Kr 131/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. W., na bezczynność G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. w zakresie dostępu do informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2026 r. II. stwierdza, że G. Sp; z o.o. z siedzibą w P. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącego G. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 5 marca 2026 r. G. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: ośrodek, organ) w zakresie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że w dniu 23 stycznia 2026 r. złożył do organu wniosek o udzielenie informacji publicznej, na który to wniosek do dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie została udzielona odpowiedź, ani też nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, organ uchybił więc 14-dniowemu terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.). Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 23 stycznia 2026 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ze skargą nie zgodził się ośrodek i pismem z dnia 23 marca 2026 r. w odpowiedzi na skargę wniósł o wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Odpowiedź na skargę została przesłana do sądu administracyjnego wraz z aktami sprawy, z których wynika, że w dniu 15 stycznia 2026 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail), skarżący zwrócił się do organu o udzielnie informacji "czy na terenie G. można palić papierosy/e-papierosy" oraz informacji publicznej "czy w sali ratowników WOPR jest zamontowana kamera/wideo rejestrator dokumentujący pracę". Motywacją skarżącego w sformułowaniu ww. pytań była powtarzająca się sytuacja palenia papierosów elektronicznych przez ratowników w pomieszczeniach WOPR, tj. w dniu 11 stycznia 2026 r. w godzinach 15.40 -16.40. Pismem z dnia 23 stycznia 2026 r. w odpowiedzi na wniosek, organ poinformował skarżącego, że na terenie obiektu G. obowiązuje całkowity zakaz palenia papierosów tradycyjnych i e-papierosów. Organ stwierdził także, że podjął odpowiednie działania, które mają na celu zapobieganie występowaniu takich sytuacji w przyszłości, poprawę bezpieczeństwa i przestrzegania przepisów na terenie obiektu. Jednakże, nie określił, na czym miały polegać podjęte przez niego "odpowiednie działania". Ponadto, organ wskazał, że w sali ratowników WOPR nie jest zamontowana kamera monitoringu, ani żaden rejestrator wideo dokumentujący pracę ratowników. Wobec powyższego skarżący zwrócił się ponownie w dniu 23 stycznia 2026 r. o udzielenie informacji, wskazując, że formułuje dwa pytania "w odpowiedzi na maila z dnia 23 stycznia 2026 r." i wniósł o udzielenie szczegółowych informacji: 1. jakie działania, mające na celu wyeliminowania tego typu sytuacji w G. zostały podjęte przez organ oraz 2. jakie konsekwencje poniósł pracownik/ratownik WOPR, który łamał wewnętrzne przepisy oraz popełniał wykroczenie, tj. palenie w budynkach użyteczności publicznej. Następnie, w dniu 16 marca 2026 r. w odpowiedzi na ww. wiadomość e-mail, którą organ potraktował jako wniosek z dnia 23 stycznia 2026 r., stanowiący kontynuację korespondencji, organ dodał, że po pierwsze przeprowadzono rozmowę z ratownikami, którzy pełnili dyżur w dniu 11 stycznia 2026 r., celem ustalenia osób, które dopuściły się palenia papierosów elektronicznych na terenie obiektu. Sprawców nie ustalono, w związku z brakiem monitoringu oraz świadków zdarzenia. Po drugie, ośrodek podkreślił, że nie jest zainstalowany monitoring wizyjny, ani inne urządzenia rejestrujące obraz dokumentujące pracę ratowników. Pomimo powyższego, organ podjął działania zapobiegawcze, tj. przypomniano pracownikom o obowiązującym całkowitym zakazie palenia wyrobów tytoniowych oraz papierosów elektronicznych w budynkach użyteczności publicznej, w tym na terenie obiektu, obowiązku zgłaszania wystąpienia naruszeń i możliwości nałożenia na pracownika kar porządkowych (kara upomnienia, kara nagany lub kara pieniężna w razie jej przestrzegania. Wobec tak ukształtowanego stanu faktycznego, w sformułowanej w odpowiedzi na skargę ocenie organu, wniosek z dnia 23 stycznia 2026 r. stanowił więc kontynuację wcześniejszego wniosku z dnia 15 stycznia 2026 r., na który organ udzielił odpowiedzi w dniu 23 stycznia 2026 r. Następnie, organ dodał, że pomimo powyższego, udzielił odpowiedzi na wniosek w dniu 16 marca 2026 r. Zdaniem organu, udzielenie odpowiedzi usuwa bezczynność organu, gdyż celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcie czynności, jednakże bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań. Ocenia się sam fakt dokonania czynności i wystąpienia innych powodów, na których podstawie można zarzucić organowi bezczynność. Według organu, zakończenie postępowania administracyjnego w dacie wyrokowania prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sądowego i możliwości wydania wyroku zobowiązującego, więc skarga powinna podlegać oddaleniu jako niezasadna. Wobec powyższego, organ stwierdził, że nie można mu zarzucić bezczynności, skoro wykonał obowiązek nałożony u.d.i.p., niezależnie od tego, czy nastąpiło to z naruszeniem przepisów. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j. z dnia 2026.02.09) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27 – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.ip. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.ip. nie znajdują zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.ip.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany został przez skarżącego do G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. . Nie ulega wątpliwości, że G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. – jako spółka samorządowa należąca do Gminy B., zarządzająca lokalną infrastrukturą sportowo-rekreacyjną oraz organizująca wydarzenia sportowe dla mieszkańców – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.ip.), a objętą wnioskiem z dnia 23 stycznia 2026 r informację dotyczącą działań i konsekwencji związanych z zaistniałym zdarzeniem należy uznać za informację publiczną. Uchybienie obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie organ w ogóle nie tłumaczył. 16 marca 2026r – to jest po wniesieniu skargi na bezczynność (5 marca 2026 r) informacja publiczna została przekazana skarżącemu. Należało zatem uznać, że w tej dacie stan bezczynności organu ustał. Nie budzi żadnych wątpliwości, że odpowiedź ta jest kompletna i stanowi prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać Spółkę gminną do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Skarga na bezczynność została wniesiona 5 marca 2026 r. to jest po upływie określonego przepisami terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 23 stycznia 2026 r. Po wniesieniu skargi wniosek został bez zbędnej zwłoki załatwiony. Zważywszy na niewielkie opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek, należało stwierdzić bezczynność (pkt II wyroku), a następnie orzec, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa – o czym orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. W wyroku z dnia z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1973/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność spółki gminnej miała charakter szczególnie kwalifikowany. W orzecznictwie sądów administracyjnych dodatkowo akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie zachowania organu jako bezczynności naruszającej prawo w sposób rażący jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 4016/19). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998, s. 808-812). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. Z takim kwalifikowanym rodzajem bezczynności w ocenie Sądu nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zobowiązany co prawda zaniechał niezwłocznego podjęcia czynności i terminowego rozpoznania wniosku strony skarżącej, to jednak biorąc pod uwagę fakt, że spółka gminna nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, jak również to, że nie było to spowodowane lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też celowym przedłużaniem postępowania należało przyjąć, iż opisana bezczynność nie miała charakteru kwalifikowanego. W konsekwencji Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono, jak w pkt IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając kwotę 100 zł, uiszczoną przez skarżącego tytułem wpisu od skargi.