Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Kr 106/26

Wyrok WSA w Krakowie z 2 czerwca 2026 r., II SAB/Kr 106/26

Wynik

zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
2 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. - Z. na bezczynność Zakładu [...] w N. T. sp. z o.o. z siedzibą w N. T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 stycznia 2026 r. I. stwierdza, że Zakład [...] w N. T. sp. z o.o. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Zakład [...] w N. T. sp. z o.o. do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Zakładu [...] w N. T. sp. z o.o. na rzecz skarżącej R. P. – Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2026 r. R. P. - Z. zwróciła się drogą elektroniczną do Zakładu [...] Sp. z o.o. w N. T. (dalej również: organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następujących kwestiach: 1. Czy ZGM zawarło umowę lub umowy z firmą A. ? 2. Jeżeli tak, to wniesiono o wskazanie: a) daty zawarcia umowy, b) okresu jej obowiązywania, c) wartości umowy, d) zakresu świadczonych usług, e) budynków lub nieruchomości objętych umową. 3. W jakim trybie została zawarta umowa (przetarg, zapytanie ofertowe, inny tryb)? 4. Kto ze strony ZGM podejmował decyzję o wyborze wykonawcy oraz kto podpisał umowę? 5. Czy w postępowaniu wyboru wykonawcy brały udział inne firmy (jeśli tak - ile ofert złożono)? W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z dnia 12 lutego 2026 r. (skierowanym drogą elektroniczną), Z. sp. z o.o. wskazała, że przedmiotowe informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Stanowisko takie uzasadnione jest faktem, że zarządca nieruchomości "nie działa jako podmiot publiczny, lecz jak przedsiębiorca na rynku, a jego sposób postępowania jest przedmiotem kontroli ze strony wspólnoty mieszkaniowej na podstawie umowy oraz art. 25-26 ustawy o własności lokali, statuującego prawo członka wspólnoty mieszkaniowej do podejmowania działań w zakresie zarządu nieruchomością wspólną. Zadania wykonywane przez zarządcę w tym zakresie nie dotyczą zadań publicznych, a zatem nie mają związku z dostępem do informacji publicznej (zob. wyroki NSA z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 781/17 i z dnia 29 kwietnia 2020 r, sygn. akt 1 0SK T352/19). Tak więc dokumenty, które dotyczą zarządu nieruchomości nie stanowią informacji publicznej w sytuacji, gdy zarządca nieruchomości działa jak podmiot prywatny". Podniesiono, że przedmiotem informacji jest działalność organów władzy publicznej oraz osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania władzy publicznej, a tym samym zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są organy władzy publicznej oraz osoby i jednostki organizacyjne wykonujące zadania władzy publicznej (uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OPS 1/05), a zatem, jak wskazał NSA, na tle spraw związanych z udostępnianiem informacji publicznej przez spółdzielnie mieszkaniowe - w sytuacji, gdy podmiot publiczny działa jak podmiot prywatny, prowadzący działalność gospodarczą na wolnym rynku – dane powstałe podczas tej aktywności - nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (wyrok NSA z 5 czerwca 2025 r., III OSK 2839/24, Legalis nr 3232093). W niniejszej sprawie informacje, których żądała wnioskodawczyni, dotyczyły w istocie umów cywilnoprawnych mających być zawartymi pomiędzy zarządcą nieruchomości, a podmiotem gospodarczym, a więc typowej działalności, która ma charakter związany z zarządem nieruchomością, a nie działalnością o charakterze publicznym związanym z funkcjonowaniem jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym informację taką należało uznać za nie noszącą charakteru informacji publicznej. W piśmie z 15 lutego 2026 r. R. P. – Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. T.. Skarżąca wniosła o: zobowiązanie ZGM do udostępnienia żądanych informacji publicznych w terminie określonym przez Sąd; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.; zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podała, że w odpowiedzi z dnia 12 lutego 2026 r. ZGM poinformował, z przekroczeniem ustawowego terminu do udzielenia informacji publicznej, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Organ nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, nie odmówił w inny sposób, nie wskazał podstawy prawnej odmowy w trybie decyzji, ani nie pouczył o środkach zaskarżenia. W konsekwencji należy uznać, że pozostaje w bezczynności. Skarżąca podniosła, że ZGM jest spółką, której 100% udziałów posiada Miasto N. T.. Spółka ta: - jest jednoosobową spółką komunalną Gminy Miasto N. T., w której Gmina posiada 100% udziałów, a zatem pozostaje pod pełnym nadzorem właścicielskim jednostki samorządu terytorialnego, - gospodaruje mieniem komunalnym, - zarządza budynkami stanowiącymi własność gminy, - zarządza lokalami komunalnymi znajdującymi się w nieruchomościach wspólnot mieszkaniowych, - realizuje zadania z zakresu polityki mieszkaniowej gminy, - uczestniczy w realizacji projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej. W tym zakresie ww. podmiot wykonuje zadania publiczne oraz gospodaruje majątkiem komunalnym. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmioty wykonujące zadania publiczne oraz gospodarujące mieniem komunalnym są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Forma spółki prawa handlowego nie zwalnia z obowiązku jawności w zakresie gospodarowania majątkiem publicznym. Żądane informacje dotyczą wydatkowania środków na sprzątanie: - budynków stanowiących mienie komunalne, - nieruchomości, w których znajdują się lokale komunalne, - budynków realizowanych z udziałem publicznych środków finansowych, w tym środków pochodzących z Funduszu Dopłat w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) na wsparcie budownictwa komunalnego, takich jak budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. S. w N. T., - nieruchomości wspólnot mieszkaniowych objętych uchwałami właścicielskimi Gminy Miasto N. T., których realizacja pozostaje w bezpośrednim związku z zasadami wynagradzania organów spółki, w tym wynagrodzeniem zmiennym Prezesa Zarządu. W konsekwencji żądane informacje dotyczą nie tylko zwykłych czynności cywilnoprawnych, lecz także sposobu realizacji zadań publicznych wynikających z polityki mieszkaniowej gminy oraz wydatkowania środków publicznych. Informacje te są zatem informacją publiczną w rozumieniu art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak ich udostępnienia prowadzi do ograniczenia konstytucyjnego prawa obywateli do informacji o działalności podmiotów dysponujących majątkiem publicznym. W odpowiedzi na skargę Z. sp. z o.o. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Spółka powtórzyła, że fakt iż ZGM stanowi w 100% własność gminy miejskiej nie powoduje obowiązku udostępniania informacji, które nie mają charakteru publicznego. Wbrew bowiem stanowisku Skarżącej, nie mają charakteru publicznego usługi sprzątania bloków mieszkaniowych nie tylko komunalnych, ale i innych, które pozostają w obsłudze ZGM w N. T.. W niniejszej sprawie informacje, których żądała wnioskodawczyni dotyczyły w istocie umów cywilnoprawnych mających być zawartymi pomiędzy zarządcą nieruchomości a podmiotem gospodarczym, a więc typowej działalności, która ma charakter związany z zarządem nieruchomością, a nie działalnością o charakterze publicznym związanym z funkcjonowaniem jednostki samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie okazała się uzasadniona. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust.1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stanowi ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6). Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie R. P. – Z. zwróciła się 28 stycznia 2026 r. drogą elektroniczną do Zakładu [...] w N. T. sp. z o.o. z siedzibą w N. T. z opisanymi na wstępie pytaniami, dotyczącymi zawarcia umowy lub umów z firmą A. S. E. . Zarząd Gospodarki Komunalnej w N. T. sp. z o.o. udzielił odpowiedzi w piśmie z 12 lutego 2026 r. (data podpisu dokumentu, w treści pisma omyłkowa data 10 marca 2026 r.). Stwierdzono, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Dla oceny prawidłowości działania Spółki w przedmiotowej sprawie wyjść należy od ustalenia, czy stanowi ona podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej zgodnie z u.d.i.p. Kluczowe znaczenie ma tu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z informacji dostępnych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że Zakład [...] w N. T. sp. z o.o. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 100% udziałów należy do Gminy Miasta N. T.. W świetle przywołanego katalogu podmiotów zobowiązanych, określonego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., należało rozważyć, czy Spółka jest osobą prawną samorządu terytorialnego (pkt 4), czy też osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5). Rozróżnienie to ma znaczenie dla zakresu obowiązku udostępniania informacji publicznej, który w odniesieniu do podmiotów z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ogranicza się do sfery wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym. Wykładni wymaga zatem pojęcie osoby prawnej samorządu terytorialnego, które nie zostało ustawowo zdefiniowane. W sposób oczywisty łączy się ono z pojęciem samorządowej osoby prawnej. Nawiązując do okoliczności niniejszej sprawy przywołać trzeba przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2026 r. poz. 662, dalej: u.s.g.), w której stosuje się pojęcie "gminnej osoby prawnej". Z przedmiotem niniejszej sprawy wiąże się np. art. 9 ust. 1 i 2 u.s.g., z których wynika, że w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi, a następnie, że gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie. Znowu art. 43 u.s.g. stanowi, że mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Jak słusznie zwraca się uwagę w piśmiennictwie, gminne osoby prawne (szerzej samorządowe osoby prawne) są podmiotami, które mają osobowość prawną i realizują zadania publiczne. Osobami prawnymi tego rodzaju są m.in. same jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty i województwa), które posiadają osobowość prawną zgodnie z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, stowarzyszenia i fundacje tworzone przez jednostki samorządu terytorialnego, instytucje kultury, czy wreszcie spółki prawa handlowego. Kwestią sporną w doktrynie jest to, czy jednostka samorządu terytorialnego musi być jedynym właścicielem majątku osoby prawnej, by mogła być ona zakwalifikowana jako samorządowa osoba prawna, czy też wystarczy posiadanie w niej przez jednostkę samorządu terytorialnego (np. gminę) lub inny podmiot komunalny większości udziałów (akcji) (J. Jagoda, "Podmioty mienia komunalnego" [w:] "Prawne aspekty zarządzania mieniem samorządu terytorialnego", Legalis, 2025 oraz powołane tam piśmiennictwo). Na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. problem powyższy został rozstrzygnięty w taki sposób, że wyodrębniono w punkcie 5 osoby prawne, w których jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W konsekwencji, za osoby prawne samorządu terytorialnego (samorządowe osoby prawne), o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., uznać trzeba wyłącznie osoby prawne, w których jednostka (bądź jednostki) samorządu terytorialnego jest (są) jedynym udziałowcem. W sytuacji, gdy jednostka samorządu terytorialnego jest jednym z udziałowców, należy określony podmiot kwalifikować według art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., oceniając, czy jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 maja 2022 r., sygn. IV SA/Po 184/22). Na tej podstawie Sąd przyjął w niniejszej sprawie, że Zakład [...] w N. T. sp. z o.o., którego jedynym udziałowcem jest Gmina Miasto N. T., stanowi podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Idąc dalej, należało ocenić, czy przedmiot wniosku mieści się w pojęciu informacji publicznej. Stanowisko Spółki można sprowadzić do stwierdzenia, że skoro Spółka prowadzi działalność jako zarządca nieruchomości, a umowa (lub umowy), której dotyczy wniosek dotyczy tej działalności, to żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem Sądu stanowisko organu nieprawidłowe. W tym miejscu warto przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku NSA z 5 marca 2019 r., I OSK 781/17 (orzeczenia.nsa.gov.pl), przywołany w odpowiedzi na skargę, acz w nietrafnym kontekście. NSA wskazał mianowicie, że "Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej, jak bowiem stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy jest "każda informacja o sprawach publicznych". W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. Informacją publiczną nie jest zatem informacja o sprawach "niepublicznych". Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513)." Zauważyć wypada, że NSA odnosił się w tym wyroku do sprawy wywołanej wnioskiem o udostępnienie sygnatury akt sprawy, za którą określona wspólnota mieszkaniowa była obciążana kosztami sądowymi. NSA podzielił stanowisko sądu wojewódzkiego co do tego, że żądana informacja nie ma charakteru publicznego; dotyczy bowiem wspólnoty mieszkaniowej, nie zaś spółki sprawującej zarząd nieruchomością wspólnoty. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek dotyczy umowy zawartej przez spółkę gminną z innym podmiotem. Zdaniem Sądu, informacja o takiej umowie stanowi informację o podmiocie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a przedmiotowo – informację, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. tj. o przedmiocie działalności, kompetencjach, majątku, którym dysponuje ww. podmiot (pkt 2 lit. c i f), zasadach funkcjonowania ww. podmiotu (pkt 3), majątku publicznym (pkt 5). Sąd zastrzega, że z powyższego nie wynika, że każda ww. umowa podlega udostępnieniu. Ze względu na inną stronę umowy lub jej przedmiot może się okazać, że określona informacja publiczna nie podlega udostępnieniu ze względu na inne wartości prawnie chronione niż jawność działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne, np. prywatność czy tajemnica przedsiębiorcy (vide: art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Nie przesądzając tej kwestii, Sąd podkreśla jedynie, że wbrew stanowisku organu, wnioskowane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Na koniec Sąd zauważa, że skarżąca zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej 28 stycznia 2026 r. Spółka (organ) udzieliła odpowiedzi 12 lutego 2026 r. Tym samym odpowiedzi udzielono dzień po upływie terminu 14-dniowego określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jednak to naruszenie nie uzasadniało uwzględnienia skargi, ale opisany powyżej sposób udzielenia odpowiedzi, w której błędnie przyjęto, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd w punkcie I sentencji wyroku stwierdził, że Zakład [...] w N. T. sp. z o.o. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 28 stycznia 2026 r. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, zgodnie z wymogami art. 149 § 1a P.p.s.a., po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., II GSK 1619/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. ZGM udzielił bowiem odpowiedzi, nieznacznie naruszając termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., z tym, że odpowiedź nie uwzględnia prawidłowej wykładni przywołanych wcześniej norm. Taka sytuacja nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Wobec tego należało zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności z wniosku skarżącej, o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wyznaczony przez Sąd termin zbieżny jest z terminem, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W pkt III wyroku Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd nie znalazł podstaw do takiego orzeczenia z tych samych powodów, które doprowadziły go do przekonania, że organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym Sąd nie dostrzegł w tej sprawie konieczności represyjnego czy prewencyjnego oddziaływania na organ poprzez wymierzenie grzywny. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, co obejmuje kwotę uiszczonego wpisu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 marca 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Jacek Bursa Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Bator

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny