II SAB/Kr 103/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K., J. K., M. N., W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie dotyczącej wykupu nieruchomości dz. ewid. Nr [...], obr. [...] jedn. ewid. P. w K. postanawia: odrzucić skargę

Pismem z dnia 9 lutego 2026 r. R. K. w imieniu własnym oraz skarżących - J. K., M. N. oraz W. K.-G. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie dotyczącej wykupu nieruchomości. W wykonaniu zarządzenia Referendarza Sądowego z dnia 20 marca 2026 r. (k.18), pismem z dnia 9 kwietnia 2026 r. (k.19) wezwano pełnomocnika skarżących do przedstawienia dowodu, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa skarżący wyczerpali tryb określony w art. 37 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691- dalej "k.p.a.") tj. wnieśli do organu wyższego stopnia ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponadto wezwano do podania numeru PESEL R. K. oraz złożenia pełnomocnictw lub ich uwierzytelnionych odpisów do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Na wykonanie wezwania zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżących (z.p.o. -k.21) w dniu 16 kwietnia 2026 r. i pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Na gruncie art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (pkt 1 - bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2 - przewlekłość). W związku z tym, złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarga nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia w tym zakresie. Ponadto strona skarżąca wezwana do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia nie wykonała wezwania Sądu. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku: gdy jest pierwszym pismem w sprawie: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W myśl natomiast art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z akt sprawy wynika, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego R. K. i nadesłanie pełnomocnictw do reprezentacji w sprawie przed Sądem, upłynął bezskutecznie w dniu 23 kwietnia 2026 r. Niezależnie od powyższego, skarżący przedmiotem zaskarżenia uczynili bezczynność organu polegająca na nierozpoznaniu wniosku o wykup nieruchomości przez Prezydenta Miasta Krakowa stanowiących własność skarżących na podstawie art. 36 ust.1 pkt 2 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538). Tymczasem jednostka samorządu terytorialnego decydując się na ewentualny wykup nieruchomości lub jej zamianę, nie działa w ramach przypisanych jej kompetencji należących do sfery imperium (a więc jako organ administracji publicznej), ale jako osoba prawna, korzystając z przynależnych jej uprawnień w sferze dominium. Oczywiście biorąc pod uwagę ograniczenia wynikające z uregulowań zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145). W konsekwencji sfinalizowanie tego rodzaju transakcji pomiędzy organem wykonawczym gminy, a podmiotem prywatnym odbywa się w drodze umowy cywilnoprawnej (zawartej w formie aktu notarialnego), a nie jednostronnego władczego aktu z zakresu administracji publicznej. Dlatego też sprawy te jak i zaistniałe w nich spory, stosownie do art. 2 § 1 i § 3 k.p.c., należą do właściwości sądu powszechnego jako sprawy cywilne. Przewidziana natomiast w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest środkiem prawnym, za pomocą którego jednostka może zwalczać dysfunkcjonalność w działaniach organów władzy publicznej, która ma prowadzić do niezałatwiania bez zbędnej zwłoki w sposób prawem przewidziany zawisłej przed nimi sprawy administracyjnej. Ponieważ sprawa wykupu od skarżących nieruchomości do takich nie należy - nie jest bowiem załatwiana w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, czy innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej - kwestia zaistniałej w niej potencjalnej bezczynności nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1, 3 i 6 co orzeczono w sentencji postanowienia