II SAB/Ke 84/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie do rozpatrzenia wniosku J. R. o udostępnienie informacji publicznej zawartego w piśmie z dnia 9 kwietnia 2026 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie na rzecz J. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Ke 84/26 Kielce, 30.06

W dniu 29 kwietnia 2026 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie (PINB) wpłynęła skierowana do tut. Sądu skarga J. R. na bezczynność tego organu w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawartego w piśmie z 9 kwietnia 2026 r., zarzucająca naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p."), w tym art. 13 i art. 16 tej ustawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie PINB do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 9 kwietnia 2026 r.; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że w piśmie z 9 kwietnia 2026 r. zawarł wniosek o udostępnienie informacji publicznej w szczególności poprzez wskazanie osób odpowiedzialnych za realizację czynności nadzorczych w sprawie inwestycji galerii handlowej przy ul. W. we Włoszczowie oraz zakresu ich kompetencji i udziału w podejmowanych działaniach. W odpowiedzi z 17 kwietnia 2026 r. organ nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że czynności realizowane są przez PINB, a dane te są powszechnie dostępne. Zdaniem skarżącego, żądane informacje dotyczą sposobu wykonywania zadań publicznych przez organ oraz osób uczestniczących w procesie podejmowania rozstrzygnięcia, co w świetle utrwalonego orzecznictwa stanowi informację publiczną. Bezczynność ma charakter rażący, ponieważ organ był świadomy obowiązków wynikających z ustawy, zaś udzielona odpowiedź nie spełnia warunków ustawowych i stanowi próbę obejścia przepisów o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazał, że w odpowiedzi z 17 kwietnia 2026 r. poinformował wnioskodawcę, że wszystkie czynność oraz rozstrzygnięcia Inspektoratu realizowane są przez PINB, którego dane identyfikacyjne w wymaganym zakresie są powszechnie dostępne. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w związku z wnioskiem skarżącego z 23 stycznia 2026 r. pracownicy PINB dokonali 5 lutego 2026 r. kontroli w sprawie budowy 3 budynków galerii handlowej, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości. W piśmie z 6 lutego 2026 r. organ udzielił wnioskodawcy szczegółowej informacji i przekazał w całości skan z protokołu kontroli, który zawiera czytelne dane personalne osób, które przeprowadziły kontrolę. Skarżący uzyskał zatem pełną informację w zakresie osób odpowiedzialnych za przeprowadzenie ww. kontroli. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 cyt. ustawy, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym wymagane poprzedzenie jej ponagleniem, o którym mowa w art. 37 k.p.a. i art. 53 § 2b p.p.s.a., ponieważ w tych sprawach przepisy k.p.a. stosuje się wyłącznie w zakresie wskazanym w art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej "u.d.i.p." Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Bezsporne, w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z przepisów u.d.i.p. jasno wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 omawianej ustawy. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1). Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2). Również w wypadku ustalenia, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca - pomimo wezwania - stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18, z 27 listopada 2024 r., sygn. III OSK 670/24). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do PINB pocztą elektroniczną 9 kwietnia 2026 r. i zawierał żądanie udostępnienia informacji dotyczących sposobu realizacji przez PINB obowiązków nadzorczych w sprawie budowy galerii handlowej we Włoszczowie, w szczególności poprzez wskazanie osób odpowiedzialnych za prowadzenie kontroli inwestycji, dokonywanie ocen stanu faktycznego oraz przygotowanie i podejmowanie rozstrzygnięć w tej sprawie, wraz z określeniem zakresu ich kompetencji oraz udziału w podejmowanych czynnościach. Wniosek zatem dotyczył kwestii związanych z wykonywaniem zadań przydzielonych ustawą Prawo budowlane organowi jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Nie budzi wątpliwości, że w tej sytuacji PINB był podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W dniu 17 kwietnia 2026 r. organ, również za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystosował do wnioskodawcy pismo, w którym wskazał, że wszystkie czynności oraz rozstrzygnięcia Inspektoratu realizowane są przez PINB, którego dane identyfikacyjne w wymaganym zakresie są powszechnie dostępne. Termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został więc formalnie zachowany. W ocenie Sądu, odpowiedź udzielona skarżącemu w piśmie z 17 kwietnia 2026 r., nie stanowi udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 9 kwietnia 2026 r. Za takie bowiem nie można uznać stwierdzenia, że wszystkie czynności realizuje PINB, którego dane identyfikacyjne w wymaganym zakresie są powszechnie dostępne. Brakuje wskazania, którzy konkretnie pracownicy są odpowiedzialni za prowadzenie kontroli w przedmiotowej sprawie, podejmowanie rozstrzygnięć, jakie są ich kompetencje oraz udział w podejmowanych czynnościach. W tym zakresie organ nie odesłał choćby do konkretnych adresów internetowych zawierających żądane informacje. Wprawdzie udzielając odpowiedzi na skargę organ podniósł, że przesłał wnioskodawcy skan protokołu kontroli z 5 lutego 2026 r., zawierający dane osobowe kontrolujących, jednakże ani nie poinformował o tym skarżącego, ani przedmiotowy skan nie wyczerpuje całego żądania określonego we wniosku z 9 kwietnia 2026 r. Z protokołu wynika jedynie jakie osoby przeprowadzały kontrolę w danym dniu, a nie jakie osoby są odpowiedzialne generalnie za kontrolę inwestycji, dokonywanie ocen stanu faktycznego, przygotowywanie i podejmowanie rozstrzygnięć w tej sprawie. Niewykluczone, że są to właśnie osoby podpisane na doręczonym protokole, ale ta okoliczność nie została w odpowiedzi na wniosek potwierdzona. Bez odpowiedzi pozostała też kwestia zakresu kompetencji i udziału w podejmowanych czynnościach. Jeśli organ uznał pytanie za zbyt ogólne to powinien wystąpić do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjęto zamknięty katalog wyjątków uzasadniających ograniczenia prawa do informacji publicznej składający się z czterech elementów: informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatności osoby fizycznej i tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), przy czym ograniczenie ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Za osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy uznać pracowników, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji i realizują w ten sposób, w pewnym zakresie, nałożone na tę instytucję zadania publiczne, tj. mają wpływ na sferę publiczną (por. wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., sygn. III OSK 7482/21). Odmowa udzielenia informacji publicznej z uwagi na przesłankę z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wymaga formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie organ nie udzielił żądanej informacji, nie wydał też odmownej decyzji administracyjnej, co oznacza, że pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku z 9 kwietnia 2026 r. Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I wyroku). Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. II OSK 652/15). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Organ nie pozostawił bowiem wniosku skarżącego bez żadnej reakcji, skoro wystosował do niego pismo z 17 kwietnia 2026 r. Treść tego pisma nie stanowi realizacji żądania zawartego we wniosku, lecz nie można się w nim dopatrzyć złej woli, tym bardziej, że wcześniej przesłał wnioskodawcy skan protokołu z 5 lutego 2026 r. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). O kosztach postępowania (pkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł.