II SAB/Ke 82/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M .W. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Klimontów w przedmiocie utrzymania czystości i porządku p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę; II. zwrócić z urzędu M. W. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną jako wpis sądowy od skargi.

W dniu 15 maja 2025 r. M .W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Klimontów w zakresie jej wniosku z dnia 22 maja 2024 r., dotyczącego wszczęcia postępowania na podstawie art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczącego D. S. (zam. [...]), domagając się: 1. zobowiązania organu do prowadzenia postępowania we wnioskowanym zakresie, 2. stwierdzenia, że przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenia kosztów postępowania na jej rzecz. W dniu 18 czerwca 2025 r. skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (k. 62). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione tam akty lub czynności organów administracji. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Legitymacja (posiadanie uprawnienia) do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest dodatkowo od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej – a więc przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 94/15, LEX nr 2108380). Natomiast na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 - 5a tego przepisu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Klimontów w przedmiocie utrzymania czystości i porządku – której strona upatruje w braku załatwienia jej wniosku z 15 maja 2025 r. (k. 8), w którym wskazując na "niezrealizowanie przez właściciela nieruchomości obowiązku przyłączenia" (do sieci kanalizacyjnej", zwróciła uwagę, że "Pan P. S. zam. [...] dokonuje regularnego opróżniania zbiornika na nieczystości ciekłe regularnie na działkę wnioskodawczyni od kilku lat, czym narusza przepisy prawa, w tym popełnia wykroczenia przeciwko porządkowi publicznemu. Warto zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1-4 ww. ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Co ważne, wykonywanie decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 7 ww. ustawy podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". W tym miejscu, odnosząc się do podstawy prawnej z ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733) powołanej przez stronę tak we wniosku, jak w złożonej skardze należy wskazać, po pierwsze, że adresatem decyzji nakazującej wykonanie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mogą być, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, tylko właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tylko do nich może być skierowana decyzja nakazująca wykonanie obowiązku i tylko oni mogą być stronami postępowania w tym przedmiocie. W sytuacji niewykonania przez nich obowiązków określonych w decyzji, organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne i stosując środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doprowadzić do wykonania nałożonych obowiązków. Natomiast sąsiedzi, czy też inne podmioty, nieposiadające żadnych praw do nieruchomości nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony, bowiem przepisy prawa materialnego regulujące tę kwestię nie określają wobec nich żadnych praw i obowiązków w tym przedmiocie już to w sposób bezpośredni jak i pośredni. Po drugie – postępowanie zmierzające do wydania decyzji nakazującej podłączenie nieruchomości do kanalizacji wszczynane jest z urzędu. Z kolei przepisy K.p.a. nie regulują w żaden sposób kwestii pozwalającej zmusić organ do wszczęcia postępowania wszczynanego z urzędu, tym bardziej gdy wszczęcia takiego postępowania domaga się osoba nie będąca stroną, jak w niniejszym przypadku. W tym zakresie nie sposób wywodzić interesu prawnego skarżącej z sąsiedztwa z nieruchomością, co do której właściciela ma zostać sformułowana decyzji w trybie art. 5 ust. 7 ww. ustawy (por. też np. postanowienie WSA w Szczecinie z 11 sierpnia 2022 r., sygn. II SAB/Sz 169/22). W rezultacie skarżąca nie jest stroną postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi bezczynność. Wobec faktu, że M. W. nie przysługuje legitymacja skargowa w niniejszej sprawie, jej skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna – o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego orzeczono jak w pkt II postanowienia – na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.