II SAB/Ke 191/26

II SAB/Ke 191/26 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Wojewody Świętokrzyskiego wynikającą z pisma z 15 maja 2026 r. znak: [...] postanawia: odrzucić skargę.

Zaskarżonym pismem z 15 maja 2026 r. znak: [...] Wojewoda Świętokrzyski, odpowiadając na punkt pierwszy pisma S. K. z 23 kwietnia 2026 r. poinformował, że skargę na działania Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego uznaje za bezzasadną. Wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa jest wojewoda. Ponieważ działania i uprawnienia przewodniczącego sejmiku są powiązane z działalnością i trybem funkcjonowania tego organu, ocena jego postępowania powinna być traktowana jako ocena działalności sejmiku (wojewoda nie rozpatruje skarg na radnych). W związku z tym skarga S. K. została zakwalifikowana jako skarga na działanie Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. Wojewoda podniósł, że postępowanie w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu prowadzone jest przez właściwy organ z urzędu. Analogicznie postępowanie nadzorcze w tej sprawie zostało podjęte z urzędu, a nie na wniosek. Pismo, w którym S. K. opisał swoje podejrzenia co do ewentualnych naruszeń przy sprawowaniu mandatu, zostało potraktowane jako sygnał. Dzięki tej wiadomości, Przewodniczący Sejmiku podjął działania zmierzające do wyjaśnienia zgłoszonych wątpliwości. Z pisma Przewodniczącego wynika, że wystąpił o wyjaśnienia do radnej oraz do Regionalnej Organizacji Turystycznej Województwa Świętokrzyskiego i Marszałka Województwa Świętokrzyskiego. Po otrzymaniu wyjaśnień Przewodniczący wystąpił do Biura Radców Prawnych Urzędu Marszałkowskiego o analizę zgromadzonych dokumentów i wydanie opinii prawnej, czy Sejmik powinien rozpocząć procedurę potwierdzenia wygaśnięcia mandatu. W ocenie tego zespołu nie zaszły przesłanki wygaśnięcia mandatu. Następnie Wojewoda dokonał obszernej analizy art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego i stwierdził, że zarzut braku uchwały jest bezzasadny. Z kolei odpowiadając na drugą część pisma z 23 kwietnia 2026 r. organ podtrzymał swoje stanowisko, co do braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej. W odpowiedzi na powyższe pismo S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na działanie i zaniechanie Wojewody Świętokrzyskiego polegające na uznaniu za prawidłowe czynności Przewodniczącego Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego podjętych z przekroczeniem kompetencji oraz na niewykonaniu należytych czynności nadzorczych. Skarżący domagał się: 1. stwierdzenia niezgodności z prawem działania Wojewody Świętokrzyskiego, wyrażonego w piśmie z 15 maja 2026 r., polegającego na uznaniu za wystarczające czynności podjętych jednoosobowo przez Przewodniczącego Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego, bez dokonania przez Wojewodę merytorycznej oceny, czy Przewodniczący Sejmiku posiadał ustawową kompetencję do zakończenia sprawy dotyczącej potencjalnego wygaśnięcia mandatu radnej z pominięciem właściwego organu stanowiącego; 2. stwierdzenia, że Wojewoda Świętokrzyski, rozpoznając wystąpienie z 23 kwietnia 2026 r. nie wykonał w sposób należyty swoich ustawowych kompetencji nadzorczych, albowiem nie zbadał, czy działanie Przewodniczącego Sejmiku nie doprowadziło do bezprawnego zaniechania podjęcia przez właściwy organ (Sejmik Województwa) uchwały wymaganej przepisami prawa; 3. zastosowanie wobec Wojewody Świętokrzyskiego właściwego środka przewidzianego prawem w przypadku uznania przez Sąd, że zaskarżone zaniechanie podlega kontroli w ramach niniejszej skargi w celu doprowadzenia do wykonania przez organ jego ustawowych obowiązków nadzorczych; 4. stwierdzenie, o ile Sąd uzna wystąpienie przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, że zaniechanie Wojewody miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący podał, że niniejsza sprawa została przez niego zainicjowana 31 marca 2026 r., kiedy to skierował do Wojewody Świętokrzyskiego wystąpienie (doprecyzowane pismem z 23 kwietnia 2026 r.) dotyczące sposobu postępowania Przewodniczącego Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego w sprawie dotyczącej potencjalnego naruszenia przez radną ustawowych zakazów łączenia funkcji. Skarżący zarzucił, że Przewodniczący Sejmiku miał jednoosobowo zakończyć sprawę, mimo że nie posiadał ustawowej kompetencji do zastąpienia właściwego organu (Sejmiku Województwa) w sprawie dotyczącej wygaśnięcia mandatu radnego. Zdaniem autora skargi organ w zaskarżonym piśmie nie rozstrzygnął zasadniczego problemu przedstawionego w wystąpieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucanie jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego ewentualnie o jej oddalenie. Wskazał, że w związku z przedstawioną przez skarżącego sprawą podjął czynności wyjaśniające w trybie nadzorczym i po złożeniu wyjaśnień przez przewodniczącego sejmiku, oraz przeanalizowaniu dokumentów złożonych w ramach wyjaśnień przez przewodniczącego, udzielił stronie odpowiedzi pismem z 15 maja 2026 r., w którym skargę na działania Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego uznał za bezzasadną oraz wyjaśnił skarżącemu w wyczerpujący sposób swoje stanowisko w sprawie. Brak jest zatem podstaw do zarzucenia Wojewodzie bezczynności, zaniedbania czy też innego naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powyżej przytoczonych przepisów, sąd administracyjny jest władny dokonać kontroli, czy organ pozostaje w bezczynności jedynie wówczas, gdy w kognicji sądu leży kontrola decyzji, postanowień, czynności bądź aktów w tych przepisach wskazanych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracją z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W niniejszej sprawie skarga dotyczy pisma Wojewody Świętokrzyskiego z 15 maja 2026 r. Z nadesłanych akt wynika, że skarżący w skierowanym do Wojewody Świętokrzyskiego piśmie z 31 marca 2026 r. wniósł skargę na bezczynność Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego oraz naruszenie procedury przez Przewodniczącego Sejmiku w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnej. W związku z powyższym Wojewoda Świętokrzyski zwrócił się do skarżącego o doprecyzowanie, czy pismo to stanowi skargę na działalność organu na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też skarżący zarzuca brak działania przez ten organ w sprawie wygaszenia mandatu i wnioskuje o podjęcie działań nadzorczych - na podstawie kodeksu wyborczego i ustawy o samorządzie województwa (pismo z 17 kwietnia 2026 r.). W odpowiedzi z 23 kwietnia 2026 r. skarżący doprecyzował skargę w następujący sposób: 1. co do trybu i przedmiotu skargi jego wystąpienia stanowi skargę na bezczynność oraz nienależyte wykonywanie zadań przez Sejmik Województwu Świętokrzyskiego (art. 227 i art. 229 pkt 1 kpa). Skarga dotyczy zaniechaniu podjęcia procedury wygaśnięcia mandatu radnej oraz przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez Przewodniczącego Sejmiku, który arbitralnie zablokował ustawową procedurę kolegialną (pismo [...]); 2. skarga stanowi wniosek o niezwłoczne wydanie zarządzenia zastępczego. Jednocześnie niniejsze pismo stanowi formalne wezwanie Wojewody do podjęcia działań w trybie art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego. W wyniku przedstawionego wyżej doprecyzowania, Wojewoda Świętokrzyski, powołując jako podstawę prawna art. 229 § 1 pkt 1 oraz 237 § 3 kpa, udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z 15 maja 2026 r. stanowiącym przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie. Uznając wniesioną skargę za bezzasadną, organ wskazał, jakie poczynił ustalenia, a następnie w sposób kompleksowy i obszerny przedstawił stanowisko w sprawie, przywołał przepisy ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 365), wskazał kryteria, jakimi kierował się przy ocenie postępowania Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego i wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania celem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej. Z przedstawionych wyżej dokumentów bezspornie więc wynika, że pismo skarżącego z 31 marca 2026 r., wniesione do Wojewody stanowiło w istocie skargę, o której mowa w art. 227 kpa, co przyznał też sam skarżący w piśmie z 23 kwietnia 2026 r. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Z kolei zaskarżonym pismem Wojewoda - czyniąc zadość art. 238 § 1 kpa - zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia skargi. Ponadto pouczył, że skarga została uznana za bezzasadną stosownie do treści art. 239 § 1 k.p.a., natomiast w przypadku ponowienia przez stronę skargi bez wskazania nowych okoliczności, organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego. Należy zaznaczyć, że przepisy regulujące kwestię wnoszenia skarg w trybie art. 227 kpa nie przewidują możliwości wydania w tym zakresie aktu, który mieściłby się w zakresie kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg w rozumieniu Działu VIII kpa, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania w trybie przepisów działu VIII kpa. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - a wnioski, o których mowa w Dziale VIII kpa, nie zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Oczywistym jest, że informacja o załatwieniu (wyjaśnienie) złożonego przez stronę pisma (skargi) nie jest żadnym z aktów wymienionych w przywołanym wcześniej art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Nie odnosi się do praw i obowiązków strony w taki sposób, że może kształtować jej sytuację prawą. Skargi określone w art. 221 k.p.a. nie mogą mieć bezpośredniej skuteczności procesowej w zakresie władczego rozstrzygania przez organ o prawach i obowiązkach stron postępowania. Oznacza to, że nie mieści się ona w zakresie kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych. Istotnym jest podniesienie, że orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie lub bezczynność organów administracji publicznej dotyczących sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (zob. np. postanowienia NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16 i z 5 października 2018 r., II SA/Bk 637/18, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro więc, skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo Wojewody Świętokrzyskiego., które nie podlega kontroli sądów administracyjnych, złożona w tym zakresie skarga jako niedopuszczalna, podlegać musi odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.