Sygnatura
II SAB/Ke 181/26
Wyrok WSA w Kielcach z 22 października 2026 r., II SAB/Ke 181/26 – odpady
Wynik
Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 22 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Mącznik, Sędzia WSA Magdalena Stępniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2026 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Starosty B. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty B. do rozpatrzenia wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 30 sierpnia 2023 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Starosty B. na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 10 lipca 2026 r. [...] Sp. z o.o. w Kielcach wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty B. w zakresie pozostawienia bez rozpoznania sprawy z wniosku spółki o wydanie zezwolenia na prowadzenie przetwarzania odpadów (kontynuację działalności) na działce o numerze ewidencyjnym [...] stanowiącej własność [...] sp. z o. o., zlokalizowanej w miejscowości [...], w gminie [...], powiat B., o czym organ zawiadomił stronę zawiadomieniem doręczonym jej 23 kwietnia 2026 r. Skarżąca wskazała, że bezczynność starosty polega na tym, że wniosek strony nie został dotychczas rozpoznany, mimo że jest kompletny i prawidłowy. Organ pismem z 13 listopada 2025 r. wezwał spółkę do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które to dokumenty nie są wymagane w przypadku występowania o zezwolenie na kontynuowanie działalności. Organ bezpodstawnie zastosował w tym przypadku art. 62 § 2 k.p.a. pozostawiając sprawę bez rozpoznania. Spółka wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z 30 sierpnia 2023 r. i wydanie decyzji, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej organ nie może wykorzystywać trybu określonego w przepisie art. 64 § 2 kpa do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Przepis ten nie pozwala też organowi pozostawić "sprawy" bez rozpoznania, bowiem dotyczy on podań, a nie spraw. Podanie spółki zostało już ewidentnie uznane przez organ za wystarczająco kompletne, skoro wydana została na jego podstawie ww. decyzja organu z dnia 17 kwietnia 2025. Stanowi zatem naruszenie art. 8 k.p.a., zarówno co do jego § 1 - zachowanie organu w postępowaniu nie budzi zaufania do organów administracji publicznej, jak i co do jego § 2 - organ odszedł od własnej praktyki stosowanej uprzednio nawet bezpośrednio w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu podniósł, że o wymagalności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w tym konkretnym przypadku nie powinna decydować ani skarżąca spółka, ani też prowadzący postępowanie wydający zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lecz organ do którego zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, czyli wójt, burmistrz, prezydent miasta. Spółka nie wystąpiła do gminy Tuczępy o wydanie ww. decyzji, a po złożeniu takiego wniosku uzyskałaby taką decyzję albo dokument świadczący o braku potrzeby jej wydania, co potwierdzałoby czy takowa jest wymagana, czy nie. Zezwolenie na przetwarzanie odpadów w 2011 r. i 2014 r. było wydawane bez sprawdzenia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż obowiązujące przepisy nie przewidywały takich wymogów, natomiast w obecnym stanie prawnym nowo wydawane zezwolenie na 10 lat musi być zgodne z mpzp w przypadku gdy jest on uchwalony, a w przypadku jego braku wnioskodawca musi dołączyć decyzję o warunkach zabudowy. Nie można w żaden sposób stwierdzić, że ww. decyzja nie jest wymagana, a organ znajduje się w bezczynności. Spółka 21 października 2026 r. przesłała do sądu pismo z informacją o wydaniu decyzji przez organ po wniesieniu skargi. Podtrzymała przy tym skargę i wniosła o umorzenie postępowania w zakresie żądania zobowiązania Starosty B. do rozpatrzenia wniosku z 30 sierpnia 2023 r. i wydania decyzji oraz jednoczesne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny. Do pisma spółka załączyła decyzję z 14 sierpnia 2026 r. odmawiającą wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w procesie odzysku R-5 poza instalacjami i urządzeniami na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniesionej w niniejszej sprawie skargi sąd stwierdził, że spełnia ona wymogi formalne. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W świetle art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. (art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a.). Pismem z 25 czerwca 2026 r. zostało wniesione ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, a następnie 10 lipca 2026 r. skarga do WSA w Kielcach. Sąd stwierdził, że kontrolowane postępowanie prowadzone było w sposób bezczynny. Stosownie do art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1); niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2); załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Wskazane przepisy są konsekwencją przyjęcia w Kodeksie postępowania administracyjnego szeregu zasad, w tym zasady szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że bezczynność ma miejsce wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy, tj. wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie, jak podniesiono wyżej, wniosek o wydanie zezwolenia został złożony 30 sierpnia 2023 r. Pismem z 2 października 2023 r. (doręczonym 20 października 2023 r.) organ wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. "do uzupełnienia wniosku o wymogi zawarte w art. 42 ust. 3 ustawy o odpadach" – określenie podstawowego składu chemicznego i właściwości odpadów w celu ustalenia zagrożeń jakie te odpady mogą powodować dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska. Odpowiedzi na to wezwanie spółka udzieliła 8 grudnia 2023 r., tj. w zakreślonym w wezwaniu terminie. Starosta 12 lutego 2024 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Następnie 10 maja 2024 r. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało podjęte 27 grudnia 2024 r. Następnie decyzją z 16 kwietnia 2025 r. organ odmówił skarżącej wydania pozwolenia z uwagi na istnienie realnej obawy, że przetwarzanie odpadów spowoduje zagrożenie dla środowiska, w tym negatywnie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Decyzją z 2 października 2025 r. SKO w Kielcach uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Starosta 9 grudnia 2025 r. wezwał skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku z 2 października 2025 r. o wymogi zawarte w art. 42 ust. 3c ustawy o odpadach wskazując, że dla terenu, którego wniosek dotyczy, nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z 15 stycznia 2026 r. spółka uznała wymóg dołączenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu za bezzasadny. Dalsza korespondencja w tej sprawie obejmowała pisma organu z 11 lutego 2026 r. oraz skarżącej z 12 marca 2026 r. Wreszcie zawiadomieniem z 9 kwietnia 2026 r. organ pozostawił sprawę bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie wniosku do 23 stycznia 2026 r. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wobec tego, że organ wszczął postępowanie w sprawie i wydał w jej toku decyzję z 16 kwietnia 2025 r., zasadnym było wezwanie strony do uzupełnienia wniosku w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji, wobec niezłożenia żądanych dokumentów, pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Odnosząc się do powyższego przepisu zauważyć należy, że celem wezwania do usunięcia braku formalnego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sankcją za brak wymaganego od strony działania. Podkreślenia wymaga, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków wniosku, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku. Skoro więc 12 października 2024 r. starosta wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów, to braków takich w zakresie wniosku z 30 sierpnia 2023 r. nie dostrzegł. Zauważyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 42 ust. 3c ustawy o odpadach do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, 781, 864 i 912), w przypadku gdy dla terenu, którego wniosek dotyczy, nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, chyba że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest wymagane. Niewątpliwie więc dołączenie do wniosku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest wymagane w każdym przypadku, nawet gdy nie został uchwalony mpzp. W odpowiedzi na wezwanie z 9 grudnia 2025 r. spółka wskazała na bezzasadność wezwania o przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na to, że wniosek dotyczy kontynuacji działalności prowadzonej przez spółkę nieprzerwanie od 2010 r. w oparciu o decyzję Starosty B. Nie zachodzi okoliczność wykonywania robót/prac budowlanych, czy zmiany sposoby zagospodarowania terenu, nie mamy do czynienia z instalacją, budowlą, obiektem budowlanym, ani też działalność nie stanowi nowej inwestycji. Organ natomiast nie może od wnioskodawcy żądać udowodnienia, że decyzja ta nie jest wymagana w charakterze załącznika do wniosku. W takim przypadku ewentualna weryfikacja oceny, że jest to przypadek niewymagający dołączenia decyzji o warunkach zabudowy, może nastąpić w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Zdaniem sądu, w konsekwencji organ wadliwie zastosował art. 64 § 2 k.p.a. Pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania w toku postępowania administracyjnego jest pozbawione podstaw i uzasadnia stanowisko, że organ dopuścił się bezczynności. W poddanym kontroli postępowaniu administracyjnym spółka złożyła 30 sierpnia 2023 r. wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie przetwarzania odpadów (kontynuacja aktualnie prowadzonej działalności). Jak wynika z akt sprawy, na dzień wniesienia skargi (10 lipca 2026 r.) postępowanie zainicjowane tym wnioskiem nie zostało ostatecznie zakończone, a decyzja odmawiająca wydania zezwolenia zapadła dopiero 14 sierpnia 2026 r. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności (zob. uchwałę sygn. akt II OPS 5/19). Z tych powodów sąd nie miał podstaw faktycznych i prawnych do orzekania w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku i z tych powodów postępowanie sądowe w tej części zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – pkt 1 wyroku. W ocenie sądu ponadto, zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15). W przypadku stwierdzonej bezczynności z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy brak czynności lub przedłużanie postępowania ponad ustawowe terminy stanowi wyraz oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli organu do załatwienia sprawy. Zdaniem sądu, taka szczególna sytuacja nie zaistniała w sprawie. Jak wynika z przestawionego wyżej przebiegu postępowania, organ prowadził korespondencję ze stroną, wydał też decyzję z 16 kwietnia 2025 r., po uchyleniu której przez SKO w Kielcach podejmował kolejne czynności w sprawie. Wreszcie po wydaniu przez Kolegium postanowienia z 14 lipca 2026 r. uznającego ponaglenie za uzasadnione i wyznaczeniu terminu do rozpatrzenia sprawy, w zakreślonym przez ten organ terminie wydał decyzję z 14 sierpnia 2026 r. Okoliczności te nie mają wprawdzie znaczenia dla przyjęcia bezczynności, jednak mają wpływ na ocenę, czy opóźnienie miało charakter rażący. W tym konkretnym przypadku nie można natomiast powiedzieć, że niezałatwienie sprawy w terminie jest wyrazem lekceważenia strony, czy przejawem oczywistego braku woli organu do jej rozstrzygnięcia, albowiem w ocenie sądu wynikało z błędnego rozumienia mających zastosowanie w sprawie przepisów. Z tych przyczyn sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a Z tych samych powodów sąd nie uwzględnił wniosku o wymierzenie organowi grzywny uznając, że zastosowanie tego środka nie jest w stanie kontrolowanej sprawy ani konieczne ani celowe, co spowodowało oddalenie skargi w tym zakresie w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty składają się: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215 oraz 17 zł z tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 sierpnia 2026
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady 658
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Starosta
- Sędziowie
- Andrzej Mącznik Magdalena Stępniak /sprawozdawca/ Mirosław Surma /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 35, art. 36 par. 1 i 2, art. 12, art. 64 par. 2, · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
art. 42 ust. 3c, · Dz.U. 2023 poz. 1587
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1 pkt 1, art. 151, · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Ke 182/26 · 22 października 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 22 października 2026 r., II SAB/Ke 182/26 – odpady
Sygnatura: II SAB/Po 236/26 · 14 października 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 14 października 2026 r., II SAB/Po 236/26 – odpady
Sygnatura: II SAB/Gd 70/26 · 14 października 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2026 r., II SAB/Gd 70/26 – odpady
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny