II SAB/Ke 162/21

Sygn. [...] II SAB/Ke 162/21 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanawia: I. odrzucić skargę; II. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz A. P. kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt pięć [...]) złotych, w tym VAT w kwocie [...](pięćdziesiąt pięć [...]) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Sygn. akt II SAB/Ke [...] UZASADNIENIE Pismem z 5 listopada 2021 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z 29 października 2021 r. i na postanowienie tego organu z tego samego dnia oraz wskazał, że w piśmie z 13 kwietnia 2021 r. w akapicie drugim złożył ponaglenie oraz skargę na przewlekłość i bezczynność MOPRu w zakresie rozpatrzenia wniosku z 12 marca 2021 r. i SKO "do tej pory nic nie zrobiło, ani me, ani be, ani nawet kukuryku". Zatem składa do WSA skargę na przewlekłość oraz bezczynność SKO i wnosi o stwierdzenie rażącej przewlekłości. Zarządzeniem z 7 grudnia 2021 r. rozdzielono powyższe skargi, a przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez SKO w K. w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że "ponaglenie zostało zakończone" postanowieniem z 26 kwietnia 2021 r. oraz, że postanowienie to zostało wykonane decyzją organu I instancji z 31 maja 2021 r. przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek celowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy jest ona niedopuszczalna, co zachodzi m.in. wtedy, gdy dotyczy aktu (czynności, bezczynności lub przewlekłości) nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność SKO w K. dotycząca rozpatrzenia ponaglenia, wniesionego przez W. S. pismem z 13 kwietnia 2021 r. w związku z niezałatwieniem przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w K. wniosku z 12 marca 2021 r. Konstrukcja ponaglenia uregulowana została w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Organ wyższego stopnia po rozpatrzeniu ponaglenia wydaje postanowienie, które powinno wskazywać czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia. Co więcej, rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która – nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia – nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne na stronie [...]). Skoro więc na postanowienie wydane w oparciu o art. 37 § 6 k.p.a. nie przysługuje zażalenie ani nie kończy ono sprawy co do istoty, to należy uznać, że sprawa ze skargi na bezczynność i przewlekłość w rozpatrzeniu ponaglenia nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kognicji sądu administracyjnego. Wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłość organu jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia WSA: w O. z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Op [...]; w W. z dnia 19 listopada 2021 r., VII SAB/Wa [...]; WSA we Wrocławiu z 19 października 2021 r., IV SAB/Wr [...]; dostępne jak wyżej). Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że brak rozpatrzenia ponaglenia czy też jego przewlekłe rozpatrywanie przez organ nie zamyka stronie drogi do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w sprawie wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 12 marca 2021 r. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Tym samym należy przyjąć, że uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Wskazać także należy, że w sprawach rozpatrywanych przez organy administracji w trybie k.p.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (por. m.in. postanowienia NSA: z 18 kwietnia 2019 r., II OSK [...]; z 4 lipca 2012 r., II OSK [...]; z 10 października 2013 r., I OZ [...]; z 25 maja 2018 r., sygn. II OSK [...]; dostępne j.w.). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II postanowienia oparte zostało na art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).