II SAB/Ke 158/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Andrzej Mącznik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2026 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy Michałów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Michałów do rozpatrzenia wniosku K. B. z dnia 12 czerwca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie zestawienia kosztów kampanii informacyjno-edukacyjnych dotyczących ochrony środowiska (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii) przeprowadzonych przez jednostkę w 2025 r. oraz zestawienia wydatków na cyfryzację usług dla mieszkańców (w tym rozwój portali e-urząd) w 2025 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku K. B. z dnia 12 czerwca 2026 r. o udzielenie informacji publicznej w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że Wójt Gminy Michałów dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy Michałów grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Wójta Gminy Michałów na rzecz K. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K. B. (dalej także jako: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Michałów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze z dnia 30 czerwca 2026 r. wniosła o: zobowiązanie organu do załatwienia jej wniosku z dnia 12 czerwca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organowi Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 12 czerwca 2026 r., wysłany w tym samym dniu za pośrednictwem poczty elektronicznej; - art. 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej także jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku: decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji, zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że w dniu 12 czerwca 2026 r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatkowania środków publicznych, w tym środków UE, obejmujący: 1. Gospodarka wodno-kanalizacyjna i przeciwdziałanie suszy: - wykaz inwestycji w infrastrukturę kanalizacji deszczowej zrealizowanych w 2025 roku wraz z kosztami ich wykonania; - informacja o przeprowadzonych w 2025 roku działaniach z zakresu modernizacji sieci wodociągowej w celu ograniczenia strat wody; 2. Zarządzanie energią i zasobami: - raport dotyczący zużycia energii cieplnej w budynkach użyteczności publicznej w 2025 roku w porównaniu do roku 2024; - informacja o udziale energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii (OZE) w całkowitym zużyciu energii przez jednostkę w 2025 roku; 3. Edukacja i partycypacja społeczna: - zestawienie kosztów kampanii informacyjno-edukacyjnych dotyczących ochrony środowiska (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii) przeprowadzonych przez jednostkę w 2025 roku; - informacja o liczbie zorganizowanych konsultacji społecznych dotyczących planowanych inwestycji w infrastrukturę publiczną w 2025 roku; 4. Utrzymanie terenów zielonych i bioróżnorodność; - wykaz kosztów utrzymania (pielęgnacja, koszenie, nasadzenia uzupełniające) terenów zieleni publicznej w 2025 roku; - informacja o liczbie i lokalizacji nowo utworzonych łąk kwietnych lub innych form ochrony bioróżnorodności miejskiej w 2025 roku; 5. Cyfryzacja usług publicznych: - zestawienie wydatków na cyfryzację usług dla mieszkańców (w tym rozwój portali e-urząd) w 2025 roku; - liczba spraw załatwionych drogą elektroniczną w 2025 raku w podziale na kwartały. Jako sposób i formę udostępnienia wskazanych informacji wskazano przesłanie informacji na adres poczty elektronicznej. Skarżąca podała, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną. Zwróciła uwagę, że podmiot nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy w terminie 14 dni od złożenia wniosku o powodach tegoż opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Ponadto podmiot nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem skarżącej, pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Michałów wniósł o: 1. umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a. wobec utraty przedmiotu postępowania wskutek udostępnienia informacji publicznej w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie 2. oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zapoznał się z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 czerwca 2026 r. dopiero na skutek doręczenia skargi na bezczynność w dniu 3 lipca 2026 r. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji o istnieniu wniosku podjęto czynności wyjaśniające, w tym zweryfikowano korespondencję wpływającą na adres poczty elektronicznej. Termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia wniosku organowi. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest dowodu pozwalającego przyjąć, że wiadomość elektroniczna zawierająca wniosek wpłynęła do systemu teleinformatycznego Urzędu Gminy Michałów w sposób umożliwiający zapoznanie się z jej treścią i zaczytana do systemu elektronicznego obiegu dokumentów. Organ nie kwestionował dopuszczalności złożenia wniosku za pośrednictwem zwykłej poczty elektronicznej, ale ciężar wykazania, że wiadomość skutecznie dotarła do systemu teleinformatycznego organu, spoczywa na stronie wywodzącej z tego skutki prawne. Sam wydruk wiadomości z folderu "Wysłane" lub zrzut ekranu potwierdzający jej nadanie nie dowodzi jeszcze, że wiadomość została doręczona organowi i mogła zostać odczytana. Zdaniem organu administracji przesłanie wniosku na adres gmina@michalow.pl nie gwarantowało pewności dotarcia do adresata i realnej możliwości zapoznania się z treścią wniosku z uwagi na wskazane wyżej zabezpieczenia, a co za tym idzie brak jest podstaw do przyjęcia, iż Wójt Gminy Michałów pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W toku postępowania sądowoadministracyjnego organ udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną w dniu 13 lipca 2026 r., przesyłając odpowiedź na wskazane adresy poczty elektronicznej skarżącej oraz jej pełnomocnika. W konsekwencji przedmiot postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej odpadł, albowiem żądana informacja została udostępniona skarżącej w dniu 13 lipca 2026 r. Tym samym zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ pozostawał w bezczynności, gdyż obowiązek udostępnienia informacji publicznej aktualizuje się dopiero z chwilą skutecznego doręczenia wniosku. W realiach niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała, aby wiadomość elektroniczna zawierająca wniosek skutecznie wpłynęła do systemu teleinformatycznego organu przed wniesieniem skargi. Po uzyskaniu informacji o istnieniu wniosku organ niezwłocznie udostępnił żądaną informację publiczną. Do odpowiedzi na skargę załączono wydruk wiadomości e-mail z dnia 13 lipca 2026 r. zawierającą odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, skierowaną do pełnomocnika skarżącej oraz do samej skarżącej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 30 lipca 2026 r. wezwano organ do złożenia wydruku z systemu teleinformatycznego Urzędu Gminy Michałów w zakresie wiadomości przychodzących w dniach 12-13 czerwca 2026 r., włącznie z folderem SPAM. W odpowiedzi na w/w wezwanie organ przesłał wydruk folderu wiadomości odebranych w dniu 12 czerwca 2026 r. Sąd stwierdza, że wśród wiadomości e-mail odebranych przez organ w dniu 12 czerwca 2026 r. znajduje się wiadomość od korespondenta oznaczonego jako [...], bez tematu, data 2026.06.12, 20:15. W piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2026 r. skarżąca zmodyfikowała żądanie skargi w ten sposób, że wniosła o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt. 2.1,3.1,5.1 wniosku; 2. przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze oraz piśmie, a to wydruki z konta poczty elektronicznej skarżącej - w tym wiadomość z dnia 13 lipca 2026 r. stanowiącą odpowiedź na jej wniosek z dnia 12 czerwca 2026 r, wszystko na okoliczność potwierdzenia otrzymania wniosku przez urząd i jego zignorowania, a także powoływania fałszywych okoliczności przez organ. 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000,00 PLN lub świadczenia na rzecz skarżącej w wysokości 2.500,00 PLN - wobec powoływania przez organ fałszywych informacji odnośnie nieotrzymania wniosku w sytuacji, gdy odpowiedział na wiadomość skarżącej tym samym sam potwierdził, że otrzymał przedmiotowy wniosek 12 czerwca 2026 r. o godzinie 20:15; 4. zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych; 5. przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłano mailem z dnia 12 czerwca 2026 r. Okoliczność ta jest kwestionowana przez organ poprzez wskazanie, że wiadomość taka do organu nie dotarła. Z twierdzeniem tym skarżąca nie zgodziła się dlatego, że organ reagując na wniosek o udostępnienie informacji publicznej - dokonał odpowiedzi na wiadomość wnioskodawczyni - zachowując ciągłość korespondencji - co wprost wskazuje, że otrzymał wiadomość 2026-06-12 o 20:15. Powyższe potwierdza załączony do pisma procesowego wydruk z poczty email K. B. Dlatego całkowicie niezrozumiałe jest twierdzenie organu, że wniosku nie otrzymał. W ocenie skarżącej organ administracji publicznej winien zostać ukarany, skoro przedstawia sądowi fałszywe informacje odnośnie przebiegu postępowania, co też wynika z możliwości orzeczniczych sądu w zakresie rozpoznania skargi na bezczynność. Nadto, odnosząc się do odpowiedzi otrzymanej przez skarżącą zauważono, że jest ona niekompletna. Zdaniem skarżącej nie otrzymała odpowiedzi na pytania: 2.1 - raport dotyczący zużycia energii cieplnej w budynkach użyteczności publicznej w 2025 roku w porównaniu do roku 2024. 3.1. - zestawienie kosztów kampanii informacyjno-edukacyjnych dotyczących ochrony środowiska (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii) przeprowadzonych przez jednostkę w 2025 roku oraz 5.1. - zestawienie wydatków na cyfryzację usług dla mieszkańców (w tym rozwój portali e-urząd) w 2025 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do ww. przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje częściowo na uwzględnienie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udostępnił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej także jako: "u.d.i.p."), nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udostępnienia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udostępniania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten określa, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu 12 czerwca 2026 r. skarżąca skierowała do organu wniosek o udostępnienie informacji w opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia zakresie. Po uzyskaniu informacji od organu, potwierdzonej wydrukiem z systemu teleinformatycznego Urzędu Gminy Michałów wiadomości przychodzących w dniu 12 czerwca 2026 r., Sąd stwierdza, że wiadomość mailową od skarżącej K. B. zawierającą wniosek o udzielenie informacji publicznej organ otrzymał w dniu 12 czerwca 2026 r. Powyższe wynika również z załączonego do pisma procesowego skarżącej wydruku z jej poczty elektronicznej dotyczącego odpowiedzi organu, z dnia 13 lipca 2026 r., gdzie wskazano, że odpowiedź została udzielona w związku z wiadomością z dnia 12 czerwca 2026 r., o 20:15. Zatem – wbrew zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę argumentacji organu – w realiach sprawy nie można przyjąć jako prawdziwej tezy, jakoby organ miał możliwość zapoznać się z treścią wniosku dopiero w momencie otrzymania skargi na bezczynność. Wprost założeniu takiemu przeczą wydruki z systemu przesłane przez sam organ (wiadomości odebrane), jak i przesłany przez skarżącą wydruk z jej poczty elektronicznej. To data 12 czerwca 2026 r. jest miarodajna dla przyjęcia początku biegu 14 dniowego terminu, w którym organ obowiązany był udzielić stosownej odpowiedzi, a tym samym oceny, czy organ pozostawał w bezczynności. Dalej zauważyć trzeba, że nie jest sporne między stronami, że przedmiotem wniosku są dane stanowiące informację publiczną. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Ustawodawca doprecyzował pojęcie informacji publicznej w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Objęte wnioskiem pytania dotyczące działalności jednostki samorządu terytorialnego - Gminy Michałów oraz wydatkowania środków publicznych, w tym środków UE w zakresie gospodarki wodno - kanalizacyjnej (inwestycje i modernizacje), zarządzania energią i zasobami (w tym zużycie energii), kampanii informacyjno – edukacyjnych dotyczących ochrony środowiska, konsultacji społecznych, kosztów utrzymania terenów zieleni publicznej, wydatków na cyfryzację usług dla mieszkańców oraz liczby załatwionych drogą elektroniczną spraw, to informacje publiczne wymienione w art. 6 ust. 1 u.d.i.p.. Nie ulega więc wątpliwości, że tego typu dane stanowią informację publiczną, którą organ był zobowiązany udostępnić Skarżącej w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Wójt Gminy Michałów jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych. Organ nie kwestionował ani swego statusu jako podmiotu, co do zasady zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ani nie kwestionował także, że żądane przez Wnioskodawczynię informacje stanowią informacje publiczne. Powyżej ustalone fakty wskazują, że wniosek Skarżącej pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony organu przed złożeniem skargi na bezczynność. Natomiast w dniu 13 lipca 2026 r. do strony oraz jej pełnomocnika organ przesłał drogą mailową informacje, pogrupowane w pięciu punktach, według struktury samego wniosku. Oceniając, czy przesłana odpowiedź w sposób pełny odpowiada zakresowi żądania, w tym odnosząc się do stanowiska skarżącej zaprezentowanego w piśmie procesowym, sąd stwierdza, że organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 3 wniosku, a obejmujące "zestawienie kosztów kampanii informacyjno-edukacyjnych dotyczących ochrony środowiska (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii) przeprowadzonych przez jednostkę w 2025 roku. Z pisma z dnia 13 lipca 2026 r. wynika, że na omawiane pytanie organ odpowiedział "koszty poniesione w roku 2025 na edukację ekologiczną wynoszą 300 zł.". Nie ulega wątpliwości, że zadane pytanie obejmowało szerszy zakres informacji i dotyczyło zestawienia, czyli wymienienia szczegółowego rodzaju wydatków i ich wysokości we wskazanym zakresie. Udzielona odpowiedź jest zatem co najmniej niepełna, bowiem informuje jedynie ogólnie o kosztach na edukację ekologiczną, nie wymieniając szczegółowo rodzaju wydatków, ani nie wskazując – przy szerszym zakresie pytania – na inne wydatki bądź ich brak w danym roku na kampanie informacyjno-edukacyjne dotyczące ochrony środowiska (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii). Organ nie udzielił także pełnej odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 5 wniosku, a dotyczące zestawienia wydatków na cyfryzację usług dla mieszkańców (w tym rozwój portali e-urząd) w 2025 roku. Tu z kolei organ w piśmie z 13 lipca 2026 r. podał: "Platforma euslugi.michalow.pl kwota 12300 zł brutto". Również i w tym punkcie strona prosiła o zestawienie wydatków na cyfryzację, zatem o wymienienie rodzaju i wysokości poszczególnych wydatków na cyfryzację. Z udzielonej odpowiedzi wynika natomiast tylko jedna kwota dotycząca platformy, brak jest żądanego zestawienia oraz informacji o innych wydatkach na cyfryzację lub ewentualnym braku dalszego ich ponoszenia. Natomiast, zdaniem sądu, nie było konieczności zobowiązywania organu do udzielenia odpowiedzi na zagadnienie określone przez skarżącą jako punkt 2.1, obejmujące "raport dotyczący zużycia energii cieplnej w budynkach użyteczności publicznej w 2025 r.". W przekonaniu sądu pytanie to prawidłowo organ zinterpretował jako mające dać odpowiedź dotyczącą wielkości zużycia energii cieplnej i w tym względzie udzielił pełnej odpowiedzi, wskazując ile wynosiło ono w 2024 oraz 2025 roku. Mając na względzie powyższe, Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, co do wskazanych, a omówionych powyżej dwóch zagadnień, w pozostałym zaś zakresie umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. , wobec stwierdzenia, że organ udzielił żądanych dalszych informacji w dniu 13 lipca 2026 r. (punkt 2 sentencji wyroku). Niezałatwienie wniosku Skarżącej zgodnie z uregulowaniami u.d.i.p. (co do części pytań – odpowiedzi udzielono po terminie, a we wskazanym wyżej zakresie wniosek wciąż nie jest załatwiony) obligowało Sąd do stwierdzenia, że Wójt Gminy Michałów dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd miał na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację, w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. W realiach sprawy działanie organu nie nosi cech rażącego lekceważenia, nie mnożna również przyjąć, aby uchybienie terminowi załatwienia wniosku strony miało charakter oczywistego, ciężkiego i kwalifikowanego naruszenia prawa. Sąd wziął również pod uwagę, że organ udzielił odpowiedzi na znaczną większość żądanych zagadnień w dniu 13 lipca 2026 r., zatem z nieznacznym przekroczeniem terminu. Natomiast zdaniem sądu w kontrolowanej sprawie ziściły się przesłanki wymierzenia organowi grzywny w wysokości 500 zł, albowiem przemawiał za tym charakter sprawy i postępowanie samego organu polegające na wprowadzeniu sądu w błąd, co do okoliczności istotnych z perspektywy rodzaju rozstrzygnięcia sądu, jakie powinno zapaść w sprawie. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Ustawodawca, przewidując możliwość wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego. Podkreślić jednak należy, że środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przekonaniu sądu orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 500 zł, zawarte w punkcie 4 sentencji wyroku, jest konieczne i zasadne oraz podyktowane charakterem sprawy i poczynaniami samego organu. Mianowicie jako naganne sąd ocenia wskazanie przez organ w odpowiedzi na skargę (nieprawdziwej lub niezweryfikowanej dostatecznie) informacji o braku dowodów dostarczenia wniosku strony drogą mailową, podczas gdy – wykonując następnie zobowiązanie sądu – w przesłanym wykazie wiadomości odebranych wyraźnie wyodrębnić można wiadomość otrzymaną od skarżącej we wskazanej w skardze dacie. Fakt ten potwierdza także dołączony do pisma procesowego wydruk z poczty elektronicznej skarżącej wraz z historią korespondencji. Opisane zachowanie organu należy ocenić jednoznacznie nagannie, a świadczy ono, co najmniej, o niedbałości organu w weryfikacji stanu faktycznego, istotnego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. Data otrzymania wniosku jest bowiem kluczowa dla oceny zachowania terminu do udzielenia informacji publicznej i ma przełożenie na wynik dokonywanej przez sąd kontroli zgłoszonej bezczynności. Od ustaleń dotyczących daty wpływu wniosku, odpowiedzi organu oraz daty wniesienia skargi zależy wybór rozstrzygnięcia oraz ocena konsekwencji – ewentualnych – uchybień. W kontrolowanej sprawie, w odpowiedzi na skargę organ wywodził, że z treścią wniosku mógł zapoznać się w momencie wniesienia skargi (czyli 3 lipca 2026 r.), a odpowiedzi udzielił 13 lipca 2026 r. Podnosząc brak dowodu doręczenia wniosku we wskazanej przez stronę dacie, żądał umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Tymczasem z treści przesłanego na wezwanie sądu wydruku z systemu teleinformatycznego Urzędu Gminy Michałów wynika niewątpliwie, że wiadomość z konta mailowego wnioskodawczyni wpłynęła do organu w dniu 12 czerwca 2026 r. Zdaniem sądu wymierzona grzywna będzie adekwatnym środkiem dyscyplinującym organ do właściwego zorganizowania procedur odbioru korespondencji, również drogą elektroniczną, co umożliwi terminowe wywiązywanie się z nałożonych przepisami prawa obowiązków. Represyjny charakter grzywny i jej konsekwencje będą dla organu przestrogą przed pochopnym formułowaniem argumentacji i wniosków w sprawach kierowanych do sądu oraz spowodują na przyszłość zachowanie właściwej organowi administracji dbałości i staranności w organizacji i wykonywaniu nałożonych przepisami prawa obowiązków – zarówno względem obywateli jak i sądu administracyjnego. W ocenie Sądu wysokość grzywny pozostaje adekwatna do okoliczności sprawy, realizując zarówno funkcję represyjną, jak i prewencyjną tego środka. Sąd na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oddalił natomiast skargę w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, przy czym dotyczy to szczególnie drastycznych przypadków (wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16). Stwierdzenie bezczynności organu w niniejszej sprawie oraz orzeczenie grzywny stanowiło, zdaniem sądu, wystarczający środek dyscyplinujący, a tym samym nie zachodziła potrzeba zastosowania jeszcze innych instrumentów przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. W realiach sprawy okres zwłoki organu w udzieleniu odpowiedzi na wniosek nie był istotnie długi, stąd nie można przyjąć jakoby strona poniosła z tego tytułu krzywdę wymagającą zadośćuczynienia. Z tych względów, sąd w punkcie 5 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w punkcie 6 sentencji wyroku. Na kwotę tę złożył się cały uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł) oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego skarżącą radcy prawnego, zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 118).