Sygnatura
II SAB/Ke 150/26
Wyrok WSA w Kielcach z 3 września 2026 r., II SAB/Ke 150/26
Wynik
Zobowiązano do dokonania czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 3 września 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność K. K. prowadzącego Schronisko [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje K. K. prowadzącego Schronisko dla bezdomnych zwierząt [...] do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. z 23 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność K. K. prowadzącego Schronisko [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od K. K. prowadzącego Schronisko [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 10 czerwca 2026 r. Stowarzyszenie [...] (skarżący, stowarzyszenie) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność K. K. prowadzącego Schronisko [...] (schronisko) w przedmiocie wniosku z 23 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie prawa tj.: 1. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p.") poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej, o którą ten zwrócił się 23 lutego 2026 r., pomimo podstaw do jej udostępnienia, 2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej, o którą ten zwrócił się 23 lutego 2026, pomimo podstaw do jej udostępnienia. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania ww. wniosku, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie wyjaśniło, że wnioskiem z 23 lutego 2026 r. wystąpiło do Schroniska [...] o udostępnienie informacji poprzez wskazanie: 1. Z iloma gminami prowadzone schronisko dla bezdomnych zwierząt miało podpisaną umowę w roku 2025? 2. Ile zwierząt przyjęto w roku 2025 do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Wnioskodawca poprosił o podanie ile było przyjętych: a) psów, w tym ile zgłoszono jako bezdomne, a ile na podstawie innych przepisów (np. odbiór interwencyjny), b) kotów, w tym ile zgłoszono jako bezdomne, a ile na podstawie innych przepisów, c) innych gatunków zwierząt bezdomnych – ile i jakie? 3. Ile wykonano zabiegów kastracji/sterylizacji w roku 2025? Skarżący wniósł o podanie ilości w odniesieniu do gatunków, jakie są w schronisku (pies – ile zabiegów, kot – ile zabiegów, inne – ile zabiegów). 4. Ile było adopcji w roku 2025, z uwzględnieniem podziału na poszczególne gatunki (pies, kot, inne)? 5. Ile było adopcji w roku 2025, z uwzględnieniem podziału na poszczególne gatunki (pies, kot, inne)? 6. Ilu pracowników jest zatrudnionych w schronisku do opieki nad zwierzętami bezdomnymi? Wyjaśniło, że mimo wysłania przypomnienia o złożonym w sprawie wniosku, organ do dnia sporządzenia skargi wniosku nie rozpoznał. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że schronisko w zakresie wykonywania swoich zadań działa jak organ publiczny – realizuje bowiem gminne zadania publiczne. Jest więc podmiotowo zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Skoro złożony wniosek dotyczy sprawy publicznej i realizacji zadań o takim charakterze, to organ, który do dnia sporządzenia skargi wniosku nie rozpoznał, pozostaje w bezczynności. To czyni skargę uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę K.K. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że nie otrzymał wniosku o udostępnienie informacji, na który powołuje się skarżący, jak również nie zostało wniesione ponaglenie. Z ostrożności procesowej wniósł o oddalenie skargi z uwagi na to, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a organem zobowiązanym do udzielenia tego rodzaju informacji jest organ wykonawczy właściwej gminy. W uzasadnieniu wskazał, że schronisko nie otrzymało wskazanego wniosku, jak również żadnego innego o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący w żaden sposób nie wykazał faktu doręczenia wniosku, a fakt skierowania go opiera się wyłącznie na twierdzeniach skarżącego. Okoliczność tę należy uznać za nieudowodnioną, a postępowanie w sprawie udzielenia informacji nie zostało w ogóle zainicjowane. Odnosząc się do obowiązku wniesienia ponaglenia wskazał, że podobnie jak w przypadku samego wniosku o udzielenie informacji – przypomnienie również nie dotarło do schroniska. Nawet gdyby jednak przyjąć, że takie przypomnienie zostało skierowane, to w dalszym ciągu nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środków zaskarżenia. K. K. podniósł, że wnioskowana informacja nie posiada charakteru informacji publicznej – nie można jej przypisać do żadnej z kategorii ujętych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Schronisko w pewnym zakresie wykonuje zadania publiczne, pozostaje jednak podmiotem prywatnym, w związku z czym informacja o jego działalności, taka jak liczba przyjętych zwierząt, liczby zwierząt zgłoszonych jako bezdomne, liczby wykonanych kastracji czy liczba adopcji nie mogą zostać uznane za informację publiczną. Zdaniem K. K. skarżący powinien zwrócić się o wnioskowane informacje w pierwszej kolejności do organu wykonawczego gminy, jako informacji wchodzących w zakres szeroko pojętego zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom, co jest zadaniem własnym gminy. W odpowiedzi na wezwanie sądu do odniesienia się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę oraz przedłożenie dokumentów związanych ze złożeniem wniosku z 23 lutego 2026 r. skarżący w piśmie procesowym z 7 sierpnia 2026 r. wyjaśnił, że wniosek ten jak i ponaglenie wysłał drogą mailową na adres podany na stronie internetowej schroniska. Wyjaśnił, że przy monitoringach korzysta z usługi Emaillabs, która jest wyspecjalizowaną, zewnętrzną platformą służącą do profesjonalnej obsługi i rejestracji wysyłki poczty elektronicznej. Z załączonych wydruków wynika, że status przesyłki określony jest jako "OK", co oznacza, że proces wysyłki został pomyślnie zakończony po stronie serwera odbiorcy – całość wiadomości wraz z nagłówkami i załącznikami została przetransferowana do serwera docelowego – dotarła do odbiorcy w taki sposób, że ten mógł się z nią zapoznać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie toczy się w trybie unormowanym w k.p.a. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią lex specialis względem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem reguluje ona w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. W jej zapisach brak jest natomiast środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy k.p.a. stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Wobec czego przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej . Stąd w sprawach z zakresu informacji publicznych nie może mieć zastosowania ta część art. 53 § 2b p.p.s.a., w której mowa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość "może być wniesiona (...) po wniesieniu ponaglenia". Przepis ten należy interpretować tak, że ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu" (por. wyrok NSA z: 19 marca 2025 r., III OSK 2753/24; 14 lipca 2023 r., III OSK 5140/21; 24 stycznia 2024 r., III OSK 99/23; 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18; te i przytoczone w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym brak było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na brak ponaglenia. W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902; ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy skarżący złożył skutecznie wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a także do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy K. K. prowadzący Schronisko [...] należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jest to zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym art. 6 zawiera przykładowy katalog informacji publicznych, o czym przekonuje użycie w jego treści słów "w szczególności". Tak szerokie pojmowanie prawa dostępu do informacji publicznej ma umocowanie konstytucyjne. Art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W szczególności są to sprawy wymienione w art. 6 u.d.i.p. Wskazać należy, iż określając pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca odwołał się do kategorii "sprawy publicznej", przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (por.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10) nie są sprawami publicznymi. Przyjąć należy, że pojęcie "sprawa publiczna" oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań ustawy zasadniczej, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10). Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Rozstrzygając w pierwszej kolejności kwestię obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany, należy mieć na uwadze art. 4 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Ponadto, w myśl art. 4 ust. 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445) oraz partie polityczne. Natomiast stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Wykładnia językowo-logiczna przytoczonego art. 4 ust. 1 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będzie każdy podmiot spełniający przynajmniej jedną z podanych w tym przepisie cech określonych poprzez wskazanie na wstępie regulacji kalifikacji ogólnych, w tym także podmiot wymieniony w pkt 1-5. Wyraźne rozróżnienie i wyodrębnienie na wstępie analizowanego przepisu władz publicznych od innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, nie może zostać uznane za zabieg przypadkowy, podobnie jak użycie spójnika "oraz". Do analogicznych wniosków prowadzi także analiza zapisów zawartych w pkt 1-5, gdzie w podawanych przykładach rozdziela się organy władzy publicznej (pkt 1) od innych podmiotów (pkt 2-5), których wyróżnienie następuje przez wskazanie innych cech, niż sprawowanie władzy. Cechy "wykonywania zadań publicznych" oraz "dysponowania majątkiem publicznym" przez podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. są pierwotne wobec możliwości stwierdzenia, czy podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Niewątpliwie K. K. prowadzący Schronisko d[...]jest podmiotem nie mieszczącym się w kategorii władz publicznych, dlatego obowiązek udostępnienia informacji publicznej może być uzasadniony wyłącznie w takim zakresie, w jakim informacje dotyczą wykonywania przez schronisko zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. Innymi słowy, obowiązek schroniska udostępnienia informacji istnieje w zakresie działań związanych z wykonywaniem zadań publicznych lub korzystaniem ze środków publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.). Pojęcie zadania publicznego jest szerokie. Użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., określenie "zadania publiczne" posiada znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej", zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Według poglądów doktryny takimi zadaniami są też zadania służące zaspokajaniu potrzeb zbiorowych i realizujących interes społeczny, które zachowują swój publiczny status także w przypadku, gdy w drodze tzw. prywatyzacji zadań publicznych zostają one przeniesione z podmiotów publicznych, jakie tradycyjnie je wykonywały, na podmioty prawa prywatnego, w coraz większym stopniu współdziałające w wykonywaniu administracji publicznej (por. S. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna Warszawa 1994). Nie można zatem z tej kategorii wyłączyć zadań realizowanych przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale zaspakajających jednocześnie powszechne potrzeby obywateli i z tego powodu istotnych z punktu widzenia celów i zadań państwa (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2017 r., I OSK 3195/15 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., P 24/05). Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela w tym zakresie wyrażane (i przytoczone powyżej) w orzecznictwie poglądy. Z kolei w korzystaniu ze środków publicznych mieści się m.in. uzyskiwanie różnego rodzaju dotacji czy innych form wsparcia ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku podmiotów nie mieszczących się ustrojowo w kręgu podmiotów władzy publicznej obydwie przesłanki bardzo często występują łącznie: dany podmiot realizuje zadanie publiczne (najczęściej na podstawie stosownej umowy lub porozumienia z podmiotem władzy publicznej), w zamian za co uzyskuje środki z budżetu publicznego w formie dotacji lub podobnej. Skoro zatem K. K. prowadzący Schronisko [...] wykonuje zadania z zakresu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, a działalność ta mieści się w zakresie objętym zadaniami publicznymi, to w konsekwencji jest ono podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin (art. 11 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1580; ze zm.). Wobec powyższego przyjąć także należało, iż żądane przez stowarzyszenie we wniosku z 23 lutego 2026 r. informacje mają charakter informacji publicznej, bowiem bezsprzecznie mają one związek z prowadzoną przez schronisko działalnością, która związana jest - co już wyżej wykazano - z wykonywaniem zadań publicznych. Odnosząc się do kwestii zakresu oceny skuteczności złożenia przez stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - także, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyroki NSA: z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2154/16, z 9 listopada 2018 r., I OSK 283/17 i z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 88/18). Osoba kierująca wniosek drogą elektroniczną, nieposługująca się podpisem elektronicznym może przedstawić jedynie komputerowy wydruk świadczący o tym, że wniosek skierowany został do określonego adresata (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2017 r., I OSK 750/17). W takiej sytuacji ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z: 3 marca 2026 r., III OSK 817/25; 19 maja 2017 r., I OSK 2589/15; wyrok WSA w Lublinie z 11 lutego 2025 r., II SAB/Lu 204/24). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. Zwraca się przy tym uwagę, że odmienne zapatrywanie prowadziłoby w praktyce do sytuacji, w której prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli organu. Godziłoby to również w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji RP), jak też dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., I OSK 1890/1 i z 31 marca 2019 r., I OSK 708/17). W konsekwencji powyższego, jeżeli organ chciał zakwestionować przedstawiony przez stronę wydruk z jej poczty elektronicznej, powinien oprócz zawarcia takiego twierdzenia w odpowiedzi na skargę, przedłożyć przykładowo wydruk ze swojej skrzynki odbiorczej z dnia, w którym skarżąca twierdziła, że taki wniosek nadała, wraz z oświadczeniem pracownika odpowiedzialnego za przyjmowanie poczty elektronicznej, że również w skrzynce obejmującej "spam" nie odnaleziono takiego maila (por. wyrok NSA z 26 lutego 2020 r., I OSK 3397/18). Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 i z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15 i wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). W orzecznictwie zwracano jednocześnie uwagę, że chociaż przytoczone rozstrzygnięcia sądów administracyjnych dotyczyły głównie organów administracji publicznej, to nie można podzielić stanowiska, że wyrażone w nim poglądy nie mają znaczenia w odniesieniu do podmiotów, które nie są organami administracji publicznej, ale wykonują zadania publiczne. W takiej sytuacji należy brać pod uwagę zakres wykonywanych zadań publicznych i nawet jeśli jest on niewielki, to nie zwalnia to tych podmiotów od takiego ukształtowania poczty elektronicznej, które pozwoli wnioskodawcom na skuteczne składanie wniosków, ale i zabezpieczyć się przed nieusprawiedliwionymi twierdzeniami osób, że wysłały wniosek, który na skutek ich własnych błędów czy nieprawidłowości działania systemów służących do komunikacji elektronicznej nie dotarł do adresata (wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 1622/19). Podzielając powyższe poglądy, tut. sąd stwierdził, że kwestionując okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie informacji publicznej z 23 lutego 2026 r., podmiot zobowiązany powinien był wykazać, że korespondencja stowarzyszenia do niego nie dotarła. Natomiast skarżący przedstawił wydruk korespondencji, w tym wniosku z 23 lutego 2026 r. wysłany na oficjalny adres schroniska [...]. Jak wskazano powyżej, ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania w takiej sytuacji przez podmiot zobowiązany wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej podmiotu, obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. Tym samym - w świetle przedstawionych poglądów - schronisko nie przełamało domniemania, że wniosek o udzielanie informacji publicznej został prawidłowo nadany na oficjalny adres poczty elektronicznej podmiotu zobowiązanego, a więc że do niego dotarł. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, że K. K. prowadzący Schronisko [...]dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku stowarzyszenia z 23 lutego 2026 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot zobowiązany w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tj. 14 dni, względnie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, żądanej przez stowarzyszenie informacji nie udostępnił, ani nie załatwił wniosku strony w inny, prawem przewidziany sposób. Stąd też należało zobowiązać K. K. prowadzącego Schronisko [...]do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...]z siedzibą w Warszawie z 23 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę błędne przeświadczenie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, że nie należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia żądanej informacji publicznej, Sąd stwierdził, że bezczynność K. K. prowadzącego Schronisko [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. - orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 wyroku, obejmujące zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi (100 złotych), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) podjęte zostało na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 lipca 2026
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Andrzej Mącznik /sprawozdawca/ Beata Ziomek Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 149 par. 1a, art. 154 par. 6, art. 134 par. 1, art. 119 pkt 4, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 16 ust. 1 i 2, art. 37 par. 1, art. 1, art. 6, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Łd 299/26 · 3 września 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 3 września 2026 r., II SAB/Łd 299/26
Sygnatura: II SAB/Po 203/26 · 3 września 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 3 września 2026 r., II SAB/Po 203/26
Sygnatura: II SAB/Wa 363/26 · 3 września 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 3 września 2026 r., II SAB/Wa 363/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny