II SAB/Ke 119/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. T. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę; II. zwrócić S. T. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

S. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza [...], uiszczając jednocześnie kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od tej skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo złożenia 19 września 2022 r. wniosku o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania K. K. na pobyt stały pod fikcyjnym i nieistniejącym adresem [...], gmina [...], dokonanej 15 stycznia 2001 r., organ nie rozpatrzył sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując że: - pismem z 4 października 2022 r. zawiadomił S. T. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania; - do kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 K.p.a. zaliczeni zostali K. K. oraz Nadleśnictwo [...], które jest zarządcą ww. nieruchomości; - zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, jak i o jego przedłużeniu; - z uwagi, że S. T. nie został uznany za stronę ani uczestnika przedmiotowego postępowania, brak było podstaw do informowania go o podejmowanych czynnościach; - postanowieniem z 14 listopada 2022r. Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność wniesienia przez S. T. ponaglenia w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, w związku z wniesieniem ponaglenia przez podmiot niebędący stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione tam akty lub czynności organów administracji. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Legitymacja (posiadanie uprawnienia) do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest dodatkowo od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej – a więc przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 94/15, LEX nr 2108380). Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 - 5a tego przepisu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi S. T. jest bezczynność Burmistrza [...], polegająca na braku załatwienia sprawy o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania K. K. na pobyt stały pod adresem [...], gmina [...], dokonanej 15 stycznia 2001 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, że organ postępowanie w tym zakresie prowadzi z urzędu, na skutek zawiadomienia skarżącego z 19 września 2022 r. Jest to o tyle istotne, że w sprawach o zameldowanie/wymeldowanie stronami, oprócz osoby objętej wnioskiem, mogą być wyłącznie właściciele/najemcy danego lokalu czy nieruchomości, których interesu prawnego dotyczy postępowanie, odnoszące się do ich sfery prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 574/17, LEX nr 2406314). Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku spraw dotyczących – jak w tym przypadku – anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 30 października 2013 r., sygn. IV SA/Wr 343/13). Z tych też względów, jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, do kręgu stron postępowania zaliczono K. K. oraz zarządcę przedmiotowej nieruchomości – N. Natomiast S. T., podający jako adres do korespondencji "ul. [...]", nie wykazał żadnych praw do nieruchomości, gdzie zameldowany jest K. K.. Wobec braku własnego interesu prawnego skarżący, pomimo złożenia wniosku/zawiadomienia inicjującego postępowanie, nie jest stroną postępowania w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, w którym zarzuca Burmistrzowi [...]oża bezczynność W rezultacie wniesiona w tym zakresie skarga jest niedopuszczalna. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, że pojęcie strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. powinno być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12, LEX nr 1481932). Oznacza to, że dany podmiot może być stroną tego postępowania tylko wówczas, jeżeli wykaże swój interes prawny wynikający z odpowiedniej normy prawa materialnego, a nie tylko interes faktyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009r., sygn. akt II OSK 1365/08, LEX nr 580908). Za stronę postępowania wszczętego z urzędu nie można uznać danej osoby tylko z tej przyczyny, że złożyła zawiadomienie/wniosek inicjujący, wszczęte następnie z urzędu postępowanie. W tym kontekście, wobec braku wykazania przez skarżącego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, jego interes może być oceniany jedynie jako interes faktyczny. W sprawach, w których postępowanie administracyjne prowadzone jest z urzędu, powzięcie przez organ właściwy dla rozstrzygnięcia, informacji o podstawie do jego wszczęcia wynikającej z pisma zainteresowanego podmiotu, nie zmienia charakteru sprawy jako toczącej się z urzędu, a podmiotowi dokonującemu tego zawiadomienia, obojętnie jakby pismo nie zostało nazwane (podanie, wniosek, skarga), nie przyznaje się automatycznie przymiotu strony. W sytuacji, gdy postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały zostało wszczęte z urzędu, nie miała i nie mogła mieć miejsca ani bezczynność organu w kwestii wniosku skarżącego w powyższym zakresie. Podkreślić trzeba, że w zakresie, w jakim postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności, to organ przesądza o jego podjęciu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1346/12, LEX nr 1271525). Bezczynność organu w kwestii takiego wniosku nie może mieć tym bardziej miejsca w sytuacji, w której skarżący ex lege nie jest stroną tego postępowania. Skarga na bezczynność przysługuje bowiem tylko temu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone bezczynnością lub przewlekłością organu. Dla uwzględnienia takiej skargi konieczne jest nie tylko istnienie unormowania, z którego wynika obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia, ale także wykazanie związku przyczynowego między bezczynnością organu a naruszeniem interesu prawnego, czy uprawnienia skarżącego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2013, sygn. akt II OSK 59/13, LEX nr 1274433). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi (k. 14) rozstrzygnięto w pkt II sentencji postanowienia – na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.