II SAB/Ke 11/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 13 grudnia 2023 r. M. P. wniosła do tut. skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania jej wniosku złożonego 25 września 2023 r. wraz z zażaleniem na postanowienie z 14 września 2023 r., o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego biegłej sądowej E. P. Wniosek dotyczył udostepnienia wyjaśnień złożonych przez ww. biegłą w sprawie sądowej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku poprzez udostępnienie wyjaśnień złożonych przez biegłą, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. W uzasadnieniu podał, że 19 grudnia 2023 r. wysłał do skarżącej kserokopię wyjaśnień E. P. (pismo z 23 sierpnia 2023 r., które wpłynęło do Sądu 5 września 2023 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "Ppsa", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne wyznacza art. 3 § 2 Ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dodatkowo sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Ppsa). Skarżąca przedmiotem swojej skargi uczyniła bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach polegającą na nieudostępnieniu jej wyjaśnień złożonych przez biegłą E. P. w piśmie z 23 sierpnia 2023 r. Jak wynika z akt sprawy powyższe wyjaśnienia zostały złożone na skutek pisma skarżącej z 13 sierpnia 2023 r. zatytułowanego "Wniosek o zwolnienie biegłego sądowego". Tymczasem z przywołanych wyżej przepisów wynika wyraźnie, że przedmiotem skargi na bezczynność może być jedynie niewydanie decyzji, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bezczynność w odniesieniu do postępowań wyłączonych z zakresu at. 3 § 2 pkt 3 i 4 (opieszałość w wydawaniu postanowień incydentalnych, wpadkowych). Udostępnienie wyjaśnień złożonych przez biegłego sądowego w ramach prowadzonych przez prezesa sądu czynności weryfikacyjnych w związku z zarzutami co do pracy biegłego nie należy do żadnej z ww. kategorii spraw. W szczególności w żaden sposób nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 Kpa). O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, którego uprawnienia do ochrony praw lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 Ppsa). Właśnie to, że "istnienie" lub "nieistnienie" uprawnienia do ochrony praw, wynika z przepisów prawa, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie lub obowiązek określonej osoby, których źródłem jest obowiązujący powszechnie przepis prawa. Tymczasem żaden przepis prawa nie kreuje uprawnienia osoby zgłaszającej zarzuty dotyczące pracy biegłego sądowego do żądania udostępnienia wyjaśnień takiego biegłego, w których ustosunkowuje się on do zarzutów osoby zgłaszającej. W szczególności, uprawnienia takiego nie kreuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15, poz. 133). Zaniechanie powyższej czynności przez organ nie może więc stanowić w obowiązującym stanie prawnym przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.