II SAB/Ke 104/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Emilia Czarnecka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2026 r. sprawy ze skargi S. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Świętokrzyskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S. T. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W dniu 3 maja 2026 r. cudzoziemiec S. T., w imieniu którego działa pełnomocnik radca prawny D. K., złożył do Wojewody Świętokrzyskiego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Skarżący wniósł o zobowiązanie do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi, przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożył 19 maja 2025 r., którego do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w dniu 29 grudnia 2025 r. cudzoziemiec stawił się w Oddziale Cudzoziemców Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego, gdzie pobrano odciski jego linii papilarnych i uzupełnił brakujące dokumenty. W dniu 14 lutego 2026 r. wpłynęło ponaglenie cudzoziemca, skierowane do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców, a w dniu 17 marca 2026 r. Urząd do Spraw Cudzoziemców odesłał ponaglenie wraz z aktami sprawy. W dniu 8 maja 2026 r. została wydana decyzja o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla S. T. z terminem ważności do dnia 8 maja 2029 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania złożonej skargi, sąd administracyjny ma obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności przyjęcia sprawy ze skargi do rozpoznania jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Z art. 52 § 2 p.p.s.a., wynika, że wyczerpanie środków zaskarżenia to sytuacja, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, powołane przepisy uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zakwalifikowanie przez p.p.s.a. ponaglenia jako środka zaskarżenia powoduje konieczność uznania, że skuteczność dopełnienia tej czynności procesowej podlega ocenie dokonywanej przez pryzmat przepisów prawa regulujących tę instytucję. Ponaglenie zostało uregulowane w p.p.s.a. jedynie szczątkowo – w przywołanych wyżej art. 52 § 2 i art. 53 § 2b. Natomiast zasadnicza część tej regulacji znajduje się w Kodeksie postępowania administracyjnego, a przede wszystkim w art. 37 tej ustawy. Jeden z wymogów formalnych, warunkujących skuteczne wniesienie ponaglenia, został wprowadzony przez ustawodawcę w art. 37 § 3a K.p.a., dodanym z dniem 10 listopada 2022 r. przez art. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2185). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się. Zastrzeżony w tym przepisie rygor w postaci pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania prowadzi do wniosku, że ponaglenie przedwczesne w świetle art. 37 § 3a K.p.a., nie może zostać uznane za wniesione skutecznie. To ostatnie stwierdzenie ma zarazem istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności wniesienia skargi poprzedzonej takim (przedwczesnym) ponagleniem. Wprawdzie w art. 53 § 2b p.p.s.a. nie zastrzeżono wyraźnie, że wymagane jest wniesienie ponaglenia "skutecznie", ale taki warunek zdaje się być w nim milcząco przyjęty – jako dający się wyprowadzić z zasady demokratycznego państwa prawnego, która łączy zaistnienie określonych skutków prawnych tylko z czynnościami dokonanymi w prawem przewidzianym trybie. Takie stanowisko zajęła judykatura, stwierdzając że skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego – gdyż tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2021 r., II OSK 2203/20, to i kolejno przywołane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w analizowanym art. 53 § 2b p.p.s.a. nie zastrzeżono expressis verbis również np. tego, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów K.p.a. jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego opieszałe prowadzenie kwestionuje się w skardze ‒ co nie stanęło na przeszkodzie wyinterpretowaniu przez judykaturę obowiązywania takiego warunku w drodze wykładni językowej, systemowej oraz funkcjonalnej, z szerokim odwołaniem się do art. 37 K.p.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2022 r., I OSK 2394/21). Wszystko to prowadzi do wniosku, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów K.p.a. jest uprzednie wniesienie ponaglenia w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 K.p.a. albo przepisach szczególnych. Takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 769 ze zm.), zgodnie z którym decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach (w brzmieniu obowiązującym na datę złożenia wniosku – 19 maja 2025 r.), termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z ww. przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym. W niniejszej sprawie, na podstawie przesłanych akt sprawy, Sąd ustalił, że w dniu 29 grudnia 2025 r. cudzoziemiec stawił się w Oddziale Cudzoziemców Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego, gdzie pobrano odciski jego linii papilarnych i uzupełnił brakujące dokumenty. W wyniku osobistego stawiennictwa wnioskodawcy w organie 29 grudnia 2025 r., zgodnie z art. 112a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął bieg 60-dniowy termin do wydania decyzji, o którym mowa w art. 112a ust. 1 tej ustawy. Termin do wydania decyzji upływał zatem 27 lutego 2026 r. Ponaglenie oznaczone datą 5 lutego 2026 r. wpłynęło do organu, jak wynika z akt sprawy, 14 lutego 2026 r. To oznacza, że ponaglenie złożone zostało przed upływem 60-dniowego terminu do wydania decyzji i jako przedwczesne nie wywiera skutku procesowego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji, skarga wniesiona po takim ponagleniu podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2022 r., II OSK 2772/21). Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł o odrzuceniu wniesionej w niniejszej sprawie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 p.p.s.a. – jako niedopuszczalnej. O zwrocie wpisu uiszczonego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.