II SAB/Go 44/24

Dnia 29 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2024 roku sprawy ze skargi A.M. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącej A.M. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Wnioskiem z dnia [...] r. złożonym pocztą elektroniczną, Stowarzyszenie L. zwróciło się do Burmistrza [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) przekazania kompleksowej listy wszystkich członków Gminnej Spółki Wodnej [...] wraz z aktualnym stanem na dzień dzisiejszy, 2) w nawiązaniu do działalności Gminnej Spółki Wodnej [...] dostarczenia dokumentacji zawierającej notatki (protokoły) ze wszystkich spotkań zebrania członków od momentu założenia spółki w roku [...]; dokumentacja ta powinna obejmować daty poszczególnych spotkań, listy obecności uczestników, szczegółowe omówienie dyskutowanych tematów oraz podjęte decyzje; 3) przedstawienia szczegółowego opisu działań i ustaleń, które zostały podjęte przez członków Gminnej Spółki Wodnej [...] od momentu jej założenia, w szczególności wszelkich planów rozwoju, raportów, analiz oraz innych dokumentów, które zostały wypracowane w ramach działalności spółki. Stowarzyszenie zwróciło się o przesłanie powyższej informacji w formie skanów dokumentów w formacie PDF, za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] r. Burmistrz [...] poinformował Stowarzyszenie L., iż nie znajduje się w posiadaniu wnioskowanych danych. Dokumentacja w tym zakresie jest prowadzona przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w [...]. Odpowiedź na wniosek została [...] r. przesłana na adres [...]. Pismem z dnia [...] r. A.M., działając w imieniu własnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Burmistrza [...], skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.). Wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wywiodła, iż dnia [...] r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej o wskazanej wyżej treści, przy czym jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała adres mailowy [...]. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż opisywany wniosek nie był podpisany imieniem i nazwiskiem nadawcy, a z pola "nadawca" można było odczytać, iż pochodzi on od Stowarzyszenia L. W dniu [...] r. na podany we wniosku adres mailowy została przesłana odpowiedź. Po wpłynięciu skargi organ zweryfikował kto był wnioskodawcą i po zorientowaniu się, że przez niezamierzone przeoczenie pracownika pismo z dnia [...] r. zostało wysłane błędnie na adres [...], a winno być wysłane na adres [...], niezwłocznie przesłał je na prawidłowy adres w dniu [...] r. Składającym wniosek z dnia [...] r. nie była skarżąca, lecz Stowarzyszenie L. Interes prawny do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.) ma wyłącznie strona postępowania administracyjnego, zaś w przypadku bezczynności dotyczącej wniosku złożonego w trybie u.d.i.p. – wyłącznie autor tego wniosku. Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnej osoby (wnioskodawcy), to tylko takiej osobie przysługuje prawo do kwestionowania działań organu przez złożenie skargi. Skarżąca nie posiada legitymacji do kwestionowania bezczynności Burmistrza w zakresie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został złożony przez Stowarzyszenie L., zwłaszcza że w treści skargi użyła zwrotu "we własnym imieniu zaskarżam bezczynność Urzędu Miasta i Gminy [...]", zatem nie nadmieniła, że działa na rzecz i w imieniu w/w Stowarzyszenia. Skarga pochodzi zatem od podmiotu innego niż podmiot wnioskujący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, przy czym niedopuszczalniość drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i z przyczyn podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe sprowadzają się do braku właściwości sądu administracyjnego w określonej kategorii spraw. Natomiast przyczyny podmiotowe mają miejsce wówczas, gdy skarga została wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego" (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., I FSK 1100/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r., skierowany do Burmistrza [...], był wnioskiem złożonym przez Stowarzyszenie L., na co wskazuje oznaczenie nadawcy tego wniosku. Nie zawiera on wskazania jakiegokolwiek innego podmiotu jako nadawcy, nie został on również podpisany – złożono go pocztą elektroniczną na skrzynkę e-mail Urzędu Miasta i Gminy [...]. Tymczasem skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, datowana na [...] r. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem (w skardze podano, iż została ona wniesiona na bezczynność Urzędu Miasta i Gminy w [...], co należy uznać za wskazanie błędne, bowiem organem jest w tym przypadku Burmistrz [...], natomiast Urząd jest strukturą organizacyjną służącą temu organowi do wykonywania jego ustawowych zadań) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem została wniesiona przez A.M., która złożyła pod skargą własnoręczny podpis. Podała również w treści skargi, iż działa w imieniu własnym. Jednocześnie treść omawianego pisma procesowego nie zawiera żadnego wskazania, z którego wynikałoby, iż A.M. działa jako osoba reprezentująca Stowarzyszenie L., będące nadawcą wniosku z dnia [...] r. W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Ponadto z treści art. 21 u.d.i.p. wynika, iż sprawy dotyczące dostępu do informacji publicznej zostały poddane kontroli sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. sprowadza się do istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością. W sytuacji gdy skarżąca w treści skargi wprost wskazała, iż wnosi ją w imieniu własnym, uznać należy, iż nie miała ona interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia. Skoro bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej pochodził od Stowarzyszenia L., to temu właśnie podmiotowi przysługiwał interes prawny do zakwestionowania przed sądem administracyjnym ewentualnej bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania tego wniosku (nie przesądzając na obecnym etapie o zasadności takiej skargi). Co oczywiste, stowarzyszenie działa wprawdzie poprzez osoby fizyczne pełniące funkcje organów uprawnionych do reprezentowania stowarzyszenia w sferze zewnętrznej, jednak jak już wyżej wspomniano, okoliczność taka nie wynika z treści wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Brak wskazania w u.d.i.p. jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność organu, jest inny podmiot niż ten, który z nim wystąpił. To właśnie występujący z wnioskiem ma prawo kwestionować zgodność z prawem działania organu na gruncie u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie A.M. nie wykazała własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi, a od tego w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest uprawnienie do jej wniesienia. Skoro bowiem obowiązek udostępnienia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnego podmiotu (wnioskodawcy), to tylko temu podmiotowi przysługuje status strony postępowania i ten właśnie podmiot ma prawo do kwestionowania działań organu poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2022 r., III OSK 1398/21). W świetle powyższych okoliczności skarga okazała się niedopuszczalna z przyczyny podmiotowej, wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Zawarte w pkt 2 sentencji rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu skarżącej uiszczonego wpisu od skargi znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.