II SAB/Go 191/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. U. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie odwołania postanawia odrzucić skargę.

E.U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie odwołania (dotyczy decyzji z [...] kwietnia 2023 r., znak [...] w sprawie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych na E.U. i I.U. w okresie od 01.10.2019 r. do 31.10.2020 r.). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 października2025 r. skarżąca została wezwana do podania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu na przewlekłość postępowania Wojewody skierowała do organu wyższego stopnia ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) i do jego ewentualnego nadesłania, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie takie nie zostało wystosowane. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 15 akt sprawy), wezwanie zostało doręczone skarżącej, pod adresem wskazanym w skardze, do rąk dorosłego domownika, w dniu 4 listopada 2025 r. i pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w przepisach k.p.a. I tak, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl natomiast art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przedmiotem skargi E.U. jest przewlekłość postępowania Wojewody. Z treści cytowanych wyżej przepisów bezspornie wynika konieczność poprzedzenia takiej skargi do sądu ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 k.p.a. do właściwego organu. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie wymaga również uzasadnienia. Sformalizowanie ponaglenia polega na tym, że powinno ono przybrać formę pisemną bądź elektroniczną, a nadto zawierać uzasadnienie i być skierowane do właściwego organu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 października 2021 r., II SAB/Wr 65/21). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, jakoby skarga E.U. została poprzedzona wniesieniem ponaglenia w opisanej formie i trybie. Co więcej, wezwanie Sądu z dnia 31 października 2025 r. pozostało bez odpowiedzi. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że stosownie do treści art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 15 akt sprawy) wynika, iż przesyłka zawierająca ww. wezwanie została prawidłowo doręczona dnia 4 listopada 2025 r., w trybie przewidzianym w art. 72 § 1 p.p.s.a., odebrał ją dorosły domownik. Termin do wykonania zarządzenia upłynął zatem bezskutecznie z dniem 12 listopada 2025 r. Wobec powyższego należało uznać, że warunek skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość postępowania Wojewody nie został w niniejszej sprawie spełniony, wobec czego skarga E.U., jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji postanowienia.