II SAB/Go 171/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z.M. i J.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki wiaty drewnianej oddala skargę.

Z.M. i J.M. pismem z [...] sierpnia 2016 r. wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w sprawie wydania nakazu rozbiórki wiaty położonej na działce nr ewid. [...]. W skardze skarżący wskazali, że budynek znajdujący się na ww. działce, której właścicielem jest P.K.T., wybudowany został niezgodnie z prawem budowlanym. Skarżący wskazali, że PINB "przeciąga całą procedurę w czas", pomimo wielu monitów skierowanych do niego jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB). Odpowiadając na skargę PINB wyjaśnił, że [...] czewrca 2015 r. wydał decyzję nr [...] na rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej usytuowanej na działce nr [...]. Organ wyjaśnił także, że [...] września 2015r. przeprowadził oględziny i potwierdził, że wiata została rozebrana. PINB poinformował, że po 28 czerwca 2015 r. zgodnie z nowelizacją ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) pan K. w tym samym miejscu pobudował wiatę drewnianą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również orzekanie w przedmiocie bezczynności organów lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; bądź gdy tryb określony w art. 37 K.p.a. nie znajduje zastosowania, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a. - skarżący przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa. Z treści powyższych regulacji wynika zatem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnili wymogu wyczerpania środków zaskarżenia - składając (pismem z [...] lutego 2016 r.) w trybie art. 37 § 1 K.p.a., do WINB zażalenie, w którym w sposób jednoznaczny wskazywali na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB. Zażalenie to zostało rozpoznane przez WINB (organ ten postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione i odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu do załatwienia sprawy). Stosownie do powyższego, stwierdzić należało, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie, jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., podlega merytorycznej ocenie. Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi, podkreślić należy, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność PINB. W związku z tym wskazać trzeba, że przepisy nie określają na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia zgodzić należy się z powszechnie prezentowanym poglądem, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, odnotować w pierwszym rzędzie trzeba, że sprawa związana z zarzucaną PINB bezczynnością rozpoczęła się od złożenia przez skarżących wniosku z [...] stycznia 2015 r., w którym zwrócili się do PINB z żądaniem wydania nakazu rozbiórki wiaty na działce nr ewid. [...], przeznaczonej na przechowywanie drewna opałowego. Pismem z [...] stycznia 2015 r. PINB zawiadomił strony o czynnościach kontrolnych, które miały być przeprowadzone [...] lutego 2015 r. na działkach nr [...]. Po przeprowadzeniu tej kontroli, podczas której ustalono, że na działce nr [...] istnieje wiata drewniana o wymiarach około (3,80 x 5,00m) i wysokości od 280-337, na budowę której dokonano – [...] lutego 2015r. – zgłoszenia (zdaniem PINB nieskutecznego), organ pismem z [...] lutego 2015r. nr [...] PINB zawiadomił strony, że z dniem [...] lutego 2015r. zostało wszczęte na wniosek skarżących postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wiaty drewnianej usytuowanej na działce nr [...]. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. PINB odstąpił od wstrzymania robót budowlanych (z uwagi na to, że roboty zostały zakończone, wiata jest użytkowana) oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni, szkicu wraz z opisem wykonanej wiaty oraz jej usytuawaniem na mapie, oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. PINB nałożył na inwestora opłatę legalizacyjną w wysokości 5 000 zł, a następnie organ [...] czerwca 2015r. wydał decyzję nr [...], nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej usytuowanej na działce nr ewid. [...]. Biorąc pod uwagę przedstawiony tok postępowania i jednocześnie odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezczynności organu, celowe jest powtórzenie, że instytucja skargi na bezczynność ma za zadanie doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpoznawanej sprawie decyzja kończąca postępowanie została wydana. Postępowanie administracyjne wszczęte przez organ zostało zakończone. Nie można zatem aktualnie przypisać PINB bezczynności, bowiem wydał w sprawie decyzję merytoryczną. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić, co Sąd orzekł w sentencji.