II SAB/Go 150/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej A.P. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. A.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., jak to wskazano na jej wstępie - na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, skargę na bezczynność Rady Miejskiej polegającą "na bezpodstawnym pozostawieniu bez rozpoznania pisma strony skarżącej zawierającego wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.". W zarzutach skargi podniesiono naruszenie art. 7, 77 § 1, 151 § 1, 235 i 239 k.p.a. domagając się "nakazania organowi przyjęcia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia" pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2020 r., stwierdzenia, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł oraz wydania "postanowienia sygnalizacyjnego" z art. 155 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, gdyż w postępowaniu nie rozstrzygano konkretnej sprawy administracyjnej. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z zarzutów i uzasadnienia skargi wynika, że skarga sądowa wywodzi się z postępowania w przedmiocie skargi złożonej na dyrektora Szkoły Podstawowej w [...], która to uchwałą Rady Miejskiej z dnia 25 listopada 2020 r. została uznana za bezzasadną. W reakcji na tę uchwałę A.P. w dniu 10 grudnia 2020 r. ponowiła skargę na dyrektora Szkoły Podstawowej, domagając się od Rady Miejskiej wyłączenia niektórych członków tego organu. Skarga ta uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 stycznia 2021 r. została pozostawiona bez rozpatrzenia. W dniu 29 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącej skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, domagając się wznowienia postępowania w przedmiocie podjętej uchwały i uwzględnienia skargi. Specyfika wniesionej do sądu skargi polega na tym, że, wbrew temu co sugeruje logo zamieszczone w nagłówku pism procesowych pełnomocnika skarżącej, jest ona pod względem pojęciowym trudna do rozszyfrowania, przede wszystkim ze względu na dość specyficzne "scalenie" w jej treści odrębnych instytucji i trybów procedowania, mianowicie postępowania skargowego, regulowanego działem VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), postępowania ogólnoadministracyjnego (do którego odnoszą się cytowane w zarzutach przepisy k.p.a., jak i instytucji wznowienia postępowania administracyjnego) oraz postępowania z art. 101 i 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372, dalej u.s.g). Zdaniem sądu, opowiadającego się tu za klasyczną i ugruntowaną doktryną postępowania te nie konkurują i nie pokrywają się, wobec czego dana sprawa nie może być procedowana i rozstrzygana w jednym postępowaniu z łącznym zastosowaniem wszystkich tych trybów, co odnosi się także do instytucji bezczynności (trzymanie się tej "złotej" reguły czyni prawo zdecydowanie prostszym i jaśniejszym w stosowaniu). W tej perspektywie mając na uwadze jednoznacznie sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika żądanie skargi zarzucające organowi "bezpodstawnego pozostawienia bez rozpoznania pisma strony skarżącej zawierającego wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a." należy wskazać, że jeśli strona skarżąca twierdzi, że zarzucana bezczynność Rady ma odnosić się do braku załatwienia sprawy w trybie administracyjnym, to w przypadku bezczynności organu prowadzącego dane postępowanie administracyjne stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia (art. 37 k.p.a.). Konstrukcja sądowej skargi na bezczynność czyni ponaglenie obowiązkowym warunkiem uruchomienia kontroli sądowej. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, jednakże zawsze po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ze skargi i z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność Rady do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Za ponaglenie nie można bowiem uznać "wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia i do usunięcia naruszenia prawa" skierowanego i wniesionego przez pełnomocnika skarżącej do Rady Miejskiej, które odnosi się do zupełnie innego, niż skarga na bezczynność trybu, i które to, mając na uwadze także jego treść, ponagleniem, w rozumieniu art. 37 § 1 i 2 kpa. w zw. z art. art. 53 § 2b p.p.s.a., z pewnością nie jest. Jeśli skarga dotyczy trybu skargowego to postępowanie normowane przepisami Działu VIII k.p.a. prowadzone jest wyłącznie przez organy administracji publicznej. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga wniesiona w trybie przepisów działu VIII k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego oraz postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też i bezczynność w przedmiocie załatwienia skargi wniesionej w powyższym trybie nie podlega kontroli sądu administracyjnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Podobnie jeśli chodzi o skargi wnoszone w trybie art. 101 i 101 a u.s.g. z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność nie jest przewidziana w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, to jest aktów prawa miejscowego oraz innych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z tych względów skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). Zgodnie z tym przepisem, Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis m.in. od pisma odrzuconego.