II SAB/Go 127/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi L.T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku L.T. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego L.T. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r., złożonym w formie elektronicznej, powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o udostępnieniu informacji publicznej (DZ.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej jako - u.d.i.p.), L.T. zwrócił się do Wójta Gminy o przekazanie umów, protokołów odbioru i faktur za remont pomieszczeń przy starej sali gimnastycznej ZSS. Jako formę udostępnienia powyższych dokumentów wnioskodawca podał adres swojej poczty elektronicznej. W dniu 1 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu) L.T. wniósł skargę na bezczynności Wójta Gminy w załatwieniu powyższego wniosku z dnia [...] października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze skarżący zawarł wniosek o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania oraz o odstąpienie od obciążenia organu kosztami postępowania. Organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 2022 r. wnioskowana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona ponadto organ wyjaśnił, że udostępnienie żądanej informacji wymagało ich odszukania, skopiowania i uporządkowania. Opóźnienie w udostępnieniu informacji wynikało z niedopatrzenia pracownika, nie było wynikiem celowego działania organu, nie zmierzało do odmowy udostępnienia informacji publicznej, bądź zignorowania wniosku. Organ zwrócił uwagę, że w wyniku autokontroli organ załatwił wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w związku z czym postępowanie sądowe w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa została rozpatrzona przez Sąd w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako - p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przedmiotem badanej sprawy była bezczynność organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ ten nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej winien o tym poinformować wnioskodawcę w formie zwykłego pisma. Podkreślić należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny istniejący w momencie orzekania przez sąd administracyjny, w tym fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która w momencie orzekania przez sąd została już dokonana, nawet jeżeli organ przekroczył termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust.1 i art. 17 ust. 1 i u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że informacje, o udostępnienie których wnioskował skarżący, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Jednakże w dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd, nie można już mówić o bezczynności organu, ponieważ stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącemu żądanej we wniosku informacji publicznej w dniu 12 grudnia 2022 r. - drogą mailową. We wskazanej dacie organ przekazał skarżącemu kserokopie wnioskowanych przez niego dokumentów, tj. kosztorys remontu szatni przy sali gimnastycznej z dnia [...] września 2022 r., zlecenie prac remontowych w budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego z dnia [...] września 2022 r., fakturę nr [...] z dnia [...] października 2022 r. wraz z zatwierdzeniem do wypłaty z dnia [...] października 2022 r., fakturę nr [...] z dnia [...] września 2022 r. wraz z zatwierdzeniem do zapłaty z dnia [...] października 2022 r., fakturę nr [...] z dnia [...] października 2022 r. wraz zatwierdzeniem do zapłaty z dnia [...] listopada 2022 r., protokół końcowego odbioru robót pn. "Remont istniejącego pomieszczenia zaplecza przy Sali gimnastycznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego, na dz. nr [...]". Jednocześnie w piśmie przewodnim do w.w. informacji organ poinformował skarżącego, że w sprawie powyższych robót budowlanych nie była zawierana odrębna umowa , a prace wykonane zostały na podstawie zlecenia ( w załączeniu). Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21, LEX nr 3289493 i powołane tam orzecznictwo). W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązany był do jego umorzenia, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II. sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można powiedzieć że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 995/21, LEX nr 3227754.). Zdaniem Sądu bezczynność organu w niniejszej sprawie nie ma cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Na taką ocenę ma wpływ stosunkowo nieznaczne przekroczenie terminu w udostępnieniu żądanej informacji, ponadto jak wynika z wyjaśnień organu nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli, bądź zaniedbywania obowiązków, a udostępnienie informacji publicznej nastąpiło niezwłocznie po złożeniu skargi do Sądu. O zwrocie kosztów postępowania (pkt III. sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).