II SAB/Gl 42/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie niezałatwienia wniosku w sprawie legalności prowadzonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz małoletnim synem, zamieszkując w lokalu (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) o pow. 43 m2. W skład jego majątku wchodzi również samochód [...] z [...] r. o wartości około 15.000 zł. Skarżący podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, a jego stan zdrowia wyklucza podjęcie jakiejkolwiek pracy, a złożoność sprawy uzasadnia przyznanie mu fachowego pełnomocnika z urzędu. Małżonka wnioskodawcy odziedziczyła po dalszym krewnym udział (1/12) , w skład którego wchodzą zobowiązania oraz lokal mieszkalny w R., nie mniej jednak aktualnie nie jest w stanie określić aktualnej wartości tego spadku (trwa sporządzanie spisu inwentarza). Źródłem utrzymania się strony jest renta wypadkowa w wysokości 2062 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie jego małżonki w wysokości 2400 zł netto miesięcznie. Skarżący sporządził również zestawienie swoich miesięcznych, bieżących wydatków, z którego wynika, że opłaty za mieszkanie wynoszą 611 zł; zakup lekarstw i rehabilitacja to koszt 300 zł; usługi telefoniczne – 70 zł; wydatki na samochód (w tym paliwo) – około 500 zł; dostawy energii elektrycznej – 81 zł; dostawy gazu – 80 zł; opłata za przedszkole – 140 zł; spłata bliżej niezidentyfikowanej pożyczki – 416 zł; spłata nieokreślonych zobowiązań kredytowych to kwoty 190 zł, 72 zł oraz 38 zł; ubezpieczenie samochodu, mieszkania oraz życia – 145 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W rozpoznawanej sprawie okoliczności dotyczące statusu materialnego wnioskodawcy były już przedmiotem analizy Sądu oraz referendarza sądowego. W wydanych rozstrzygnięciach (postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2016 r. oraz postanowienie z dnia 9 stycznia 2017 r.) wskazano okoliczności, dla których wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę fakt, iż sytuacja materialna strony nie uległa zmianie, brak jest podstaw do zmiany zajętego uprzednio stanowiska. W szczególności nie można stwierdzić, że skarżący zalicza się do osób ubogich, a takim właśnie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, skoro, po odliczeniu niezbędnych wydatków, do dyspozycji jego rodziny pozostaje kwota około 2000 zł. Odnotować przy tym trzeba, że wnioskodawca w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobnił faktu zaciągnięcia zobowiązania kredytowego na poczet spłaty zobowiązań względem pełnomocnika, który reprezentował go w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Nie wiadomo nadal na jakie cele zostały zaciągnięte pozostałe pożyczki, o których skarżący wspomina w swoim wniosku. Opierając się na pozostałych informacjach zawartych w druku formularza oraz tych, które zostały ustalone w oparciu o nadesłane przez stronę dokumenty nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Sytuacja materialna oraz rodzinna skarżącego nie może być bowiem uznana za szczególnie trudną, co uzasadniałoby ewentualne przychylenie się do jego prośby. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że trzyosobowa rodzina wnioskodawcy dysponuje dochodem w wysokości niemalże 4500 zł. Wskazane i udokumentowane wydatki wynoszą natomiast około 2600 zł, co oznacza, że do dyspozycji strony i jej bliskich pozostaje kwota rzędu 1900 zł. Pod tym względem sytuacja materialna strony nie uległa pogorszeniu, a wobec tego nie można przyjąć, że strona pozbawiona jest możliwości zdobycia środków na samodzielne opłacenie kosztów sądowych, w tym skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Oceny tej nie zmienia zaś ani fakt, iż skarżący aktualnie nie może podjąć zatrudnienia – skoro otrzymuje stosowne świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, ani też okoliczność, ze w postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi został dlań ustanowiony fachowy pełnomocnik z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.