II SAB/Gl 20/24

Dnia 26 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o zastrzeżenie nr PESEL p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) oddalić wniosek organu o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 9 stycznia 2024 roku (data prezentaty organu) H. S. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. (dalej: "organ") w przedmiocie bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o zastrzeżenie nr PESEL. W skardze skarżący podał, że organ winien załatwić sprawę zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a.. Ponadto w skardze zawarto ponaglenie. Organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wyjaśnił, że pismem złożonym w dniu 23 listopada 2023 roku do organu, skarżący wniósł o zastrzeżenie numeru PESEL. W odpowiedzi organ pismem z 24 listopada 2023 roku pouczył o trybie i wymogach formalnych określonych w rozdziale 3a ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.), jakie należy spełnić w celu zastrzeżenia numeru PESEL. Następnie pismem doręczonym do organu w dniu 12 grudnia 2024 roku (winno być 2023 roku), skarżący zarzucił organowi, że przy załatwianiu jego sprawy nie została wydana decyzja administracyjna oraz to, że jego wniosek nie został przekazany organowi właściwemu do załatwienia sprawy. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego, że złożony przez niego wniosek dotyczący zastrzeżenia numeru PESEL nie został rozpatrzony z uwagi na braki formalne wniosku – brak wyrażenia zgody przez skarżącego, na dokonanie takiej czynności na formularzu wniosku. Ponadto organ wyjaśnił skarżącemu, że jego żądanie usunięcia numeru PESEL z ewidencji nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, tj. art. 12a ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że danych i zapisów zgromadzonych w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców nie usuwa się. Ponadto organ wniósł o obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz.775 ze zm.), ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Jak wynika z treści skargi, skarżący wniósł skargę wraz z ponagleniem, czyli nie poprzedził wniesionej do sądu skargi wymaganym ponagleniem. W ocenie Sądu, złożenie ponaglenia w treści skargi, nie może zostać uznane za spełnienie warunku określonego w art. 53 § 2b p.p.s.a., albowiem przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność można wnieść po wniesieniu ponaglenia a nie równocześnie z nim. W tej sytuacji uznać należało, że skarżący wniósł skargę bez wyczerpania środków zaskarżenia. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że skarżący wniósł o zastrzeżenie numeru PESEL bez wskazywania tego numeru, w związku z czym staje się wręcz niemożliwe dokonanie czynności, której domaga się skarżący od organu. Trzeba również mieć na uwadze, że może być więcej osób o tym samym imieniu i nazwisku, a organ nie może dokonywać czynności na zasadzie dowolności. Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Sąd natomiast w punkcie drugim sentencji postanowienie oddalił wniosek organu o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania ponieważ odrzucenie skargi, a nawet oddalenie skargi nie uprawniałoby do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu – kosztów postepowania. Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Oddalenie skargi lub jej odrzucenie nie uprawnia więc do zasądzenia na rzecz organu jakichkolwiek kosztów postępowania.