II SAB/Gl 171/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia samowoli budowlanej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. J. F. (dalej: skarżący), wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w myśl którego stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do brzmienia art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie spełnia zatem kryterium wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18). Tym samym Sąd przyjął, że skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu odwoławczego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać opisany wyżej środek prawny. Wobec tego skarżący, obowiązany był przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wnieść ponaglenie, a następnie dopiero złożyć skargę na bezczynność organu. Stosownie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Skarżący w skardze z dnia 8 sierpnia 2024 r. wskazał, że ponaglenie wniósł pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. Należy wskazać, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeśli nie ma takiego organu – do organu rozpatrującego sprawę. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 k.p.a., tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. W ocenie Sądu wskazywane przez skarżącego pismo z dnia 26 czerwca 2024 r. nie ma charakteru ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Z jego treści wynika, że zostało ono złożone przez skarżącego w nawiązaniu do pisma organu z dnia 5 czerwca 2024 r. i informuje on w nim organ, że jego pismo z dnia 23 maja 2024 r. nie jest skargą w rozumieniu art. 221 k.p.a., ale wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym ma prawo uczestniczyć jako strona. Nie może być uznane za ponaglenie pismo będące odpowiedzią na pismo organu, tym bardziej, że w jego treści skarżący nie zawarł żądania stwierdzenia bezczynności organu ani jego uzasadnienia, czyli nie wskazał okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, tj. nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle, co wymaga bardziej rozbudowanej argumentacji, zwłaszcza wykazania, że organ administracji publicznej mógł załatwić sprawę przed upływem terminu. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji należało uznać, że w sprawie nie zostały wyczerpane wszystkie przysługujące skarżącemu środki zaskarżenia. Nie został zatem spełniony wskazany wyżej warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia samowoli budowlanej jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia.